Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2474 K.2024/3826

Taraflar arasındaki alacak-Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı- birleşen dava davalısı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı- birleşen dava davalısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dava davacısı Kurum vekili, ...'nın doğum öncesi ve doğum sonrası emzirme raporu Kurum kayıtlarına intikal ettiğini, raporlara ödeme yapmak için incelendiğinde 27.10.2011 tarihinden itibaren eşi ...'ya ait işyerinde sigortalılığının olduğunu, Kurum raporu ile davacının anılan iş yerinden yapılan bildirimlerinin fiili olmadığının tespit edilmesi nedeniyle iptal edildiğini, ...'ya ödenen 5.437,48 TL ana paralı iş göremezlik ödemesinin sigortalılık hizmetlerinin iptal edilmesi nedeniyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava davacısı ... vekili, 27.10.2011 tarihinden bu yana eşinin işyerinde fiilen çalıştığını, Kurum tarafından işyerinde yapılan denetim sonrasında Kurum denetmenlerince fiilen çalışmadığından bahisle 27.10.2011-31.07.2017 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptal edildiğini, sigortalılığının başladığı 2011 yılında ...'nın iki işyeri bulunduğunu, işyerinin birisinin parfümeri, diğerinin de telefon ve telefon aksesuarlarının satıldığı bir işyeri olduğunu, bu yıllarda ...'nın başka bir çalışanının da bulunmadığını,

parfümeri mağazasında sürekli kendisinin dururken diğer işyerinde eşi ...'nın bulunduğunu belirterek Kurum tarafından sigortalılığının iptaline dair Kurum işleminin kaldırılarak, 27.10.2011-31.07.2017 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl dava davalısı cevap dilekçesinde özetle; eşi ...'nın daha öncesinde iki adet işyerinin olduğunu, bu işyerlerinde merkez işyeri olan parfümeri mağazasında kendisinin durduğunu, şube işyeri olan cep telefonu ve aksesuar satışının yapıldığı dükkanda da eşinin durduğunu, bebeğinin doğumundan sonra tek başına bu işyeri ile ilgilenmesi güç olduğundan eşinin parfümeri dükkanını kapattığını, bunun üzerine eşinin diğer mağazasında birlikte çalışmaya başladıklarını, Kurum tarafından adına çıkartılan borcun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava davalısı Kurum vekili, davacının çalışmalarının Kurum raporuyla iptal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu, davacının beyanlarının çelişkili olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; tüm komşu iş yeri ve bordro tanıkları beyanlarından davacının anılan iş yerinde çalıştığı kanaatine varılarak Amasya İş Mahkemesi 2022/48 Esas sayılı asıl davanın reddine, Amasya İş Mahkemesi 2018/228 Esas sayılı birleşen davanın kabulüne, Sosyal Güvenlik Kurumunun 31.10.2017 tarih B.Ş. 198 sayılı denetim raporuna istinaden davacının 5510 sayılı Kanun 4/1-a bendine tabi sigortalılığı haiz olmadığı yönündeki Kurum işleminin iptali ile davacının 1015187 işyeri sicil numaralı iş yerinde 27.10.2011-31.12.2017 tarihleri arasında fiilen kesintisiz olarak sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- birleşen dava davalısı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl dava yönünden tanıkların denetim tutanağındaki ifadelerini, Mahkeme ifadesinde değiştirdiklerini, tanıkların denetim tutanağındaki ifadelerinin esas alınması gerektiğini, birleşen dava yönünden zamanaşımı itirazlarının olduğunu, beyanlarının çelişkili olduğunu, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiği gerekçeleri ile yasal süre içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dosyadaki yazılara ve toplanan delillere göre davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- birleşen dava davalısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl davada uyuşmazlık; davalının çalışmalarının iptal edilmesi nedeniyle çalıştığı dönemde davalıya yapılan analık iş göremezlik ödemesinin tahsili, birleşen davada uyuşmazlık; davacının çalışmalarının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı-birleşen davanın davalısı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,