Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2580 K.2024/2991

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinde bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin 10.01.2005-16.05.2014 tarihleri arasında davalı yanında ev hizmetlerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı müvekkilin 2011 yılında önemli bir ameliyat geçirmesi sonucunda bakıma muhtaç hale geldiğini, bu tarihten önce kendi işini kendi görebilecek durumda olduğunu, 2011 yılından sonra da davalı müvekkilin tüm bakım işlerini emekli olan kardeşi ... ve eşinin yaptığını, 2011 yılında haftada bir veya iki gün yardımcı olabilecek birinin arayışına girildiğini ve babası vasıtasıyla davacının eşi ... ile anlaşıldığını, bu dönemde davalının kişisel bakımları kardeşi ve eşi tarafından yapıldığını ancak haftada bir iki günü geçmemek kaydıyla davacının eşinin günde 3-4 saat yardımcı olduğunu,

davacı ... ise davalının hiçbir hizmetinde hiç çalışmadığını, civar apartmanların bahçe işlerini yaparak geçimini sağladığını, müvekkilin davacının eşi ... vasıtasıyla davacıyı tanıdığını, davalı müvekkilin bakım işlerini yapmış olduğu iddiası ile davacının eşi ...’ın 2014/366 E. sayılı dosyası ile dava açtığını ve dosyanın derdest olduğunu, eşi ile birlikte çalıştıkları iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının 06.02.2012 tarihinde T.C, vatandaşlığına hak kazandığını, bu tarihten önce zaten SGK bildirimi yapılmasının hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde hizmetlerinin geçtiği yıldan itibaren 5 sene geçmiş olup olmadığının kontrolü gerektiğini, davacının söz konusu beyanları ile ilgili öncelikle müvekkil Kurumun resmi kayıtları incelenmesi gerektiğini, davalı işveren tarafından Kuruma herhangi bir bildirim yapılmadığı gibi bildirimin yapılmadığına dair de Kuruma herhangi bir şikâyet gelmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.02.2019 tarihli ve 2014/367 E. 2019/66 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davac vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.02.2021 tarihli ve 2019/1298 E.- 2021/142 K. sayılı kararıyla; istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.04.2022 tarihli ve 2022/1037 E., 2022/5359 K. sayılı kararında.

"Mahkemece re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, davacının çalıştığını iddia ettiği tüm hizmet süresini kapsar şekilde, davalının ikamet adresine komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar, komşu civar apartmanların ve müstakil evlerin sakinleri ve kapıcıları ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan bakkal, manav gibi işyeri sahipleri Belediye ve Nüfus Müdürlüğünden sorulup tespit edilerek, davacının çalışmasının varlığı ve niteliği, çalışmanın tam veya kısmi süreli olup olmadığına dair ayrıntılı beyanları alınmalı, davacının yabancı uyruklu olduğu dönemde çalışma izni olup olmadığı,

ilk defa hangi tarihte ikamet izni verildiği, ihtilaf konusu dönemde yurda giriş çıkış kayıtları ile yurt dışında kaldığı süreler tespit edilmeli, ayrıca davacının eşinin davalıya açmış olduğu hizmet tespiti dosyası da celp edilerek, içeriği kapsamında davacı yanın iddiaları irdelenmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir." gerekçelerine dayalı olarak karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile

Davacının davalı ... ...'a ait konut işyerinde 30.01.2005-16.05.2014 tarihleri arasında;

30.01.2005-26.04.2005 tarihleri arasında 88 gün, günlük 16,29 TL kazançla,

05.05.2005-23.05.2005 tarihleri arasında 19 gün ve günlük 16,29TL kazançla,

03.06.2005-26.08.2005 tarihleri arasında 84 gün ve günlük 16.29TL kazançla,

16.09.2005-28.12.2005 tarihleri arasında 93 gün ve günlük 16,29TL kazançla,

13.01.2006-09.05.2006 tarihleri arasında l18 gün ve günlük 17,70TL kazançla,

31.05.2006-09.08.2006 tarihleri arasında 70 gün ve günlük 17,70TL kazançla,

20.08.2006-18.12.2006 tarihleri arasında l20 gün ve günlük 17.70TL kazançla,

05.01.2007-24.05.2007 tarihleri arasında 141 gün ve günlük 18,75TL kazançla,

19.06.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 12 gün ve günlük 18,75 TL kazançla,

01.07.2007-13.12.2007 tarihleri arasında 163 gün ve günlük 19,50TL kazançla,

25.12.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 7 gün ve günlük 19,50TL kazançla,

01.01.2008-12.06.2008 tarihleri arasında 162 gün ve günlük 20,28 TL kazançla,

04.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 178 gün ve günlük 21,29 TL kazançla,

01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 22,20 TL kazançla,

01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 23,10 TL kazançla,

01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 24,30 TL kazançla,

01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 25,35TL kazançla,

01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 26,55 TL kazançla,

01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 27,90 TL kazançla,

01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 29,55 TL kazançla,

01.07.2012-31.12.2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 31,35 TL kazançla,

01.01.2013-30.06.2013 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 32,62 TL kazançla,

01.07.2013-31.12.2013 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 34,05 TL kazançla,

01.01.2014-16.05.2014 tarihleri arasında 136 gün ve günlük 35,70 TL kazançla olmak üzere toplamda 3191 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine,

Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davasını ispatlayamadığını, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın ispatlanamadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme Davacının eşiyle birlikte davalı murisinin bakımını üstlendiği iddiasıyla 10.01.2005 -16.05.2014 tarihleri arasında ev hizmetlerinde geçen çalışmalarının tespitini talep ettiği eldeki davada, Mahkemenin davanın kısmen kabulüne yönelik kararının eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından davaya konu edilen hizmet evde bakım hizmeti olup, davacı ve eşinin davalı murisine, talebe konu baktıklarının ileri sürüldüğü, davacının eşi ...'ın da, eldeki dava davalısı ... ... mirasçısı ...’e yönelik, İstanbul 20. İş Mahkemesinin 2014/366 Esas, 2019/65 Karar sayılı dosyası nezdinde hizmet tespiti davası açtığı anlaşılmakla, Mahkemece, hasta olduğu belirtilen davalı murisine evde bakım hizmetinin ne suretle yerine getirildiği konusunda yeterli ve gerekli araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Dosyanın incelenmesinde; davacının eşiyle birlikte davalının murisine ait evde ikamet ettiği anlaşılmakla, hasta bakımının kim tarafından yerine getirildiği, davacının eşe yardım niteliğinde bir faaliyetinin olup olmadığı, yaptığı işlerin hizmet akdi kapsamında değerlendirilip, değerlendirilemeyeceği konuları açıklığa kavuşmalıdır.

Uyuşmazlık konusu dönemde davacı yanın yurt dışına giriş çıkış kayıtları, hasta olduğu belirtilen davalı murisinin kadın olduğu da gözetilmek kaydıyla, davacının hasta bakımını hangi işleri yapmak suretiyle yerine getirdiği net olarak ortaya koyulmalıdır.

Bu kapsamda kanaat edinmeye yeter sayıda komşu malikler yeniden dinlenilmeli, davacının çalışma iddiası hakkında ayrıntılı beyanları alınmalı, beyanlar arasında çelişki oluşması halinde giderilmeli, öte yandan davacının ihtilaflı dönemde, davalı murisine ait evde ikamet ettiğinin anlaşılmasına göre, özel hayatı ile iş hayatının iç içe geçtiği anlaşılmakla; buna göre çalışmanın tam zamanlı mı kısmi zamanlı mı olduğu belirlendikten sonra toplanan deliller takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,