Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2583 K.2024/3729

Taraflar arasındaki tespit ve yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı ... ile birlikte ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti.'ni kurduklarını, şirketin iş almaması ve müvekkiline yük ve külfet yüklemeye başlaması nedeniyle hissesini Batman 2. Noterliğinin, 03.04.2001 tarihli 06319 yevmiye nolu devir sözleşmesi ile ...'a sattığını, şirketin yeni ortaklarının bu devir sözleşmesini pay defterine işlemesi ve yönetim kurulu kararı alınması ve ticaret sicil gazetisinde ilan etmeleri gerekirken bunu yapmadıklarını, ticaret siciline bildirim yapılmadığını, müvekkilinin bu durumu bir soruşturma sonucu öğrendiğini, SGK'dan aldığı emekli aylığından sosyal güvenlik destek primi kesildiğini,

müvekkilinin dava konusu şirkette herhangi bir hissesinin bulunmadığını belirterek, müvekkilinin dava konusu şirket ile bir ilgisinin bulunmadığının tespitine, haksız olarak maaşından yapılan kesintilerin iptaline ve haksız kesilmiş bulunan ücretlerin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının ileri sürdüğü tüm hususların Kurum kayıtlarına, MK.'nun dürüstlük ve iyiniyet kurallarına ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, davacının iş yerinin kendisine ait olmadığını iddia ettiğini, oysa davacının ortağı olduğu şirketin aktif olduğu tarihlerde SGDP primi kesildiğini, yapılan kesintinin yasal olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Somut olayda dosyadaki mevcut kayıt ve belgelerden, davacının 1996 yılında kurulan ... İnşaat Taahhüt Sanayi Tic.

Ltd Şti.'nin ortağı ve kurucusu olduğu, şirketteki hisselerini yasaya uygun olarak, Batman 2. Noterliği'nin, 03.04.2001 tarih ve 06319 yevmiye numaralı "şirket hisse devir sözleşmesi" ile dava dışı ...'a devrettiği, akabinde Batman Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne de başvuru yaparak vergi terkin işlemlerini yaptırdığı, böylece dava konusu şirket ile hukuki ve fiili irtibatını kestiği, ancak hisse devrini alanların Ticaret Sicil Müdürlüğüne bir bildirimde bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının şirket ortağı görünmesi neticesinde de, SGK. 'ca sigortalı olarak kabul edilmesi ve kendisinden sigortalı olduğu gerekçesi ile SGDP kesilmesinin davacının kusurundan kaynaklanmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı söz konusu şirketin ortağı olmuş olsa idi, 1479 sayılı Bağ-Kur sigortalılarından emekli olduktan sonra Bağ-Kur kapsamında çalışması olanlar için Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kesintisi yapılabileceği için, davacının maaşından yapılan SGDP kesintisi mevzuata uygun olacaktı. Ancak davacının şirketteki hisselerini 03.04.2001 tarihinde noter aracılığıyla devrettiği, bu hususu da Vergi Dairesine bildirdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının yaşlılık aylığı almaya başladığı 2011 yılında şirket ortağı olmadığı ve davacının aylığından yapılan kesintilerinde haksız olarak kesildiği kanaatine varılmıştır.

5510 sayılı Kanun'un 89/3 üncü maddesi "yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten itibaren on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanuni faizi ile birlikte geri verilir. Kanuni faiz, primin kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda şirket ortağı olmadığı halde kendisinden şirket ortağı olduğu gerekçesi ile haksız ve yersiz olarak alınan SGDP kesintilerinin davacıya iadesi gerektiği kanaatine ulaşılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca, 29.01.2016 tarihli 6663 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunda yapılan değişiklik nedeni ile Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kesintisi uygulamasına son verilmiş olması sebebi ile bu durumda davacıdan, yasanın yayınlandığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.06.2016 tarihinden itibaren kesinti yapılmaması yasal zorunluluk olması sebebiyle, davacının maaşından yapılan kesintilerin iptaline ilişkin talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ticaret sicil kayıtlarına göre halen ortak olduğu, bu sebeple sosyal güvenlik destek pirimi borç tahakkuku ve kesinti yapılmasına ilişkin Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; Davacının 1996 yılında kurulan ... İnşaat Taahhüt Sanayi Tic. Ltd Şti.'nin ortağı ve kurucusu olduğu, şirketteki hisselerini yasaya uygun olarak, Batman 2. Noterliği'nin, 03.04.2001 tarih ve 06319 yevmiye numaralı "şirket hisse devir sözleşmesi" ile dava dışı ...'a devrettiği, akabinde Batman Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne de başvuru yaparak vergi terkin işlemlerini yaptırdığı,12.12.2001 tarihli yoklama belgesinde ortak olunan şirketin faaliyetinin olmadığına dair tutanak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, şirket ortağı olmadığı halde kendisinden şirket ortağı olduğu gerekçesi ile haksız ve yersiz olarak alınan SGDP kesintilerinin davacıya iadesi gerektiği kanaatine ulaşılarak davanın kabulüne, 09.01.2016 tarihli 6663 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunda yapılan değişiklik nedeni ile Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kesintisi uygulamasına son verilmiş olması sebebi ile bu durumda davacıdan, yasanın yayınlandığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.06.2016 tarihinden itibaren kesinti yapılmaması yasal zorunluluk olması sebebiyle, davacının maaşından yapılan kesintilerin iptaline ilişkin talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

Bu halde davalı SGK vekili tarafından ileri sürülen tüm istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde olmayıp, incelenen kararın; dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği dikkate alınmak sureti ile davalı SGK vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra Kurum tarafından davacının davalı şirket ortaklığı nedeniyle haksız olarak maaşından yapılan sosyal güvenlik destekleme primi kesintilerinin iptaline ve haksız kesilmiş bulunan aylıkların iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371'inci, 1479 sayılı Kanun'un ek 20'nci maddesinin 3'üncü fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin 3'üncü fıkrası maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,