Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2645 K.2024/4042

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı işverene ait işyerinde 1996 yılında bobin sarıcı işleri meslek dalında çırak olarak işe başladığını, 18 yaşını ikmal tarihi olan 17.01.2000 tarihinden, askerlik dönemi haricinde 22.06.2017 tarihine kadar kesintisiz çalışmasına rağmen 2004 yılı 9. ayından itibaren sigortalılığının başlatıldığını beyanla; 17.01.2000 tarihinde, 2004/9. ayına kadar Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının, en son 2.200,00 TL ücret aldığının ve çalıştığı süre boyunca prime esas ücretinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili, davacının 2004 yılı 9. ayından önce davalı müvekkili yanında herhangi bir çalışmasının ve müvekkili işyeri ile bağlantısının bulunmadığını, davacının sigorta başlangıç tarihi öncesinde başka bir işyerinde çalıştığını ve askerliğini yaptığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i Müdahil ... vekili; Kurum kayıtlarından davacının, davalı işverene ait işyerinde 01.09.2004 tarihinde çalışmaya başladığının tespit edildiğini, dava konusu dönemde davacı ve diğer davalı arasında hizmet akdi ilişkisinin mevcut olup olmadığının, diğer davalı adına işyerinin bulunup bulunmadığının ve dava konusu tarihlerde faal olup olmadığının, davacının ne iş yaptığının ve ne kadar ücret aldığının araştırılması gerektiğini, davacının asgari ücret üzerinde ücret alma iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 31.03.2001-27.05.2002 tarihleri arasındaki çalışma iddiasının işyerindeki çalışmasının kesintiye uğraması sebebi ile 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açıldığı anlaşıldığından bu süreler yönünden reddi gerektiği, 28.11.2003-31.08.2004 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden toplam 273 gün çalıştığı, bu çalışmasının tümünün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği anlaşılmış,

davacının çalıştığı sürede prime esas kazançlarının Kuruma eksik bildirildiği iddiasının ise reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne 31.03.2001-27.05.2002 tarihleri arasındaki çalışma iddiasının hak düşürücü süre nedeniyle reddine, 28.11.2003-31.08.2004 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden toplam 273 gün çalıştığı, bu çalışmasının tümünün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine, davacının çalıştığı sürede prime esas kazançlarının Kuruma eksik bildirildiği iddiasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde 17.01.2000 tarihinden iş akdinin feshedildiği 22.06.2017 tarihine dek kesintisiz olarak çalıştığı hususunun dinlenen tanık beyanlarıyla da ... olduğunu, davacının 17.01.2000 tarihinde 18 yaşını ikmal etmiş durumda olduğunu, iş akdinin feshedildiği 2017 yılında senetle ispat zorunluluğu sınırının 2.590,00 TL olduğunu, davacının en son aldığı ücret net 2.200,00 TL olduğundan talep edilen miktarın sınırın altında olması nedeniyle her türlü delille ispatlanmasının mümkün olduğunu,

tanıkların ücretin bir kısmının bankaya yatırıldığı bir kısmının ise elden verildiği konusundaki beyanlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporuna itiraza rağmen ek rapor alınmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı vekili, bilirkişi raporlarında çelişkili iki sonuç bildirildiğini, kabul edilen döneme ilişkin bordro tanıklarının net beyanının bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının hizmet döküm cetvelinde davalıya ait işyerinden bildirimlerinin 01.09.2004 tarihinde başladığı, bu tarih öncesi bildiriminin bulunmadığı gözetildiğinde talebinin öncelikle hak düşürücü sürenin dolmuş bulunması nedeniyle reddi gerektiğini, dinlenen bordro tanıklarının beyanlarından davacının tespitini istediği sürede, askerlik öncesi 3-5 ay bir başka işyerinde çalışmalarının bulunduğu dikkate alındığında da çalışmalarının blok çalışma olarak kabul edilemeyeceği ve hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin gerekeceğini, karar verilirken salt tanık sözlerine dayanılmış olup,

uzun yıllar öncesine dayalı olan çalışmayla ilgili bilgilerin tanıkların hafızasında eksiksiz ve tam olarak tutulabilmelerinin hayatın olağan akışına uygun düşmediğini, kamu düzenine ilişkin davada davacının iddiasını yazılı belgelerle ispat etmesi gerektiğini beyanla İlk Derece Mahkemesinin kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bordro tanıklarının, davacının, çıraklık süresi bittikten sonra farklı işyerinde çalışması bulunduğuna, askerlikten sonra davalının işyerinde çalıştığına yönelik beyanlarından, davacının, askerlik dönemi öncesindeki isteme konu 17.01.2000-26.08.2002 tarihleri arasındaki dönemi her türlü şüpheden uzak, tereddüte mahal bırakmaksızın ispatlanamadığı, askerlik dönemi sonrasında davalının işyerinde fiili çalışması bulunduğu,

davacı prime esas kazanç tespitini istemiş ise de, çalışma süresinin tespiti konusundaki iddianın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği her türlü delille ispatlanabilmesi olanağına karşın; prime esas kazancın kanıtlanmasında böyle bir serbestliğin söz konusu olmadığı.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararı ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere, HMK 200-201 (HUMK 288) maddelerindeki düzenlemeler dikkate alınarak, kayıtlarda yer alan tutarları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu karşısında; davacı tarafından işyeri ve Kurum kayıtlarının aksini ispata yarar herhangi bir kayıt ve yazılı delil başlangıcı sayılacak belge sunulamadığı,

kayıtların aksi yönde soyut iddianın kabulüne yasal olanak bulunmadığı dikkate alındığında, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, bordro tanıklarının beyanları ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,