Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2686 K.2024/5085

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı Kurum vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum sigortalısı ve davalı işveren işçilerinden ...'in 12.01.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesi yaralandığını ve malul kaldığını, sigortalının geçirdiği iş kazası nedeniyle SGK Müfettişi tarafından 31.01.2008 tarih ve O8.SR:O7 soruşturma raporunda olayın bir iş kazası olduğu, işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliğine aykırı hareket ettiği kanaatine varıldığını, kaza sonrasında sigortalıya 54.098,71 TL PSD'li gelir bağlandığını, 4.954,18 TL tutarında tedavi masrafı ile 2.776,88 TL geçici iş göremezlik gideri yapıldığını, toplamda 61.829,77 TL Kurum zararının meydana geldiğini belirterek toplam 61.829,77 TL Kurum zararının şimdilik 30.000,00 TL'lik kısmının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının geçirmiş olduğu iş kazasında kusurlarının bulunmadığını, iş yerinde gerekli tüm işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alındığını ileri sürmüş, haksız davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Dairece özetle; “...sigortalının maluliyet oranına ilişkin itiraza yönelik yukarıda belirtilen yasal prosedürün uygulanmaması ve anılan ilkelere uygun bir hesap raporu alınmadan, Mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili dilekçesinde özetle; hükmüm bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere davacı Kurum vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada Mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya Mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

(HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E., 2006/527 K., 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir (09.05.1960 T., 21/9. 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı).

Bu açıklamalar doğrultusunda 09.07.2020 tarihli Mahkeme kararını temyiz etmeyen davacı için bu kararda belirtilen miktarların kesinleşmesi nedeniyle davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan yanılgılı değerlendirmeyle usuli kazanılmış hakka aykırı olacak şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,