Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2695 K.2024/2976

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve davalı TKİ Kurumu vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 102.103.781 TL masraf ile 3.000.000.000 TL gelir olmak üzere toplam 3.102.103.781 TL'nin sarf ve tediye tarihleri ve gelirlerin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı TTK Genel Müdürlüğü cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın kesin hükümlü ve mükerrer olduğunu, sigortalı işçinin başka işyerlerinde çalışmaları olduğunu, iddia edilen hastalığın bu işyerinde meydana geldiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, sigortalının müvekkil Kurumda meslek hastalığına yakalandığı iddiasının doğrnu olmadığını, tespit edilen malüliyet oranını kabul etmediklerini, hastalık olayında müvekkilinin hiçbir kusuru ve tedbirsizliği bulunmadığını, dava dilekçesindeki iddiaların doğru olmadığını, davacı Kurumca tek taraflı olarak hazırlanan gelir bağlama tahsis ve masraf belgelerini kabul etmediklerini haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı TKİ Kurumu vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkil kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, sigortalı işçinin çalışmış olduğu OAL işletmesinin 01.07.2006 tarihinden itibaren bütün hak ve vecibeleri ile birlikte TEAŞ Genel Müdürlüğüne devredildiğini, husumet ehliyetinin de TEAŞ Genel Müdürlüğünde olduğunu, devirden önce de hak sahibinin Zonguldak TKİ Kurumu dava açtığını ve aleyhinde hüküm tesis edildiğini davanın bu nedenlede husumet yönünden reddi gerektiğini, Zonguldak 2. İş Mahkemesinin 1997/796 Esas sayılı dosyasında müvekkile izafe edilen kusur oranını kabul etmediklerini,

haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesi ile davanın öncelikle husumet, görev, yetki, zamanaşımın ve derdestlik yönünden resen incelenip hukuka aykırı yönün tespiti halinde reddine karar verilmesini, sigortalının kurumlarında hiç çalışmadığını, TKİ Kurumu esasa ilişkin cevaplarına katıldıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Medencilik Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalının malüliyetinin kesin olmadığını, sigortalı ... tarafından 1992/182 Esas, 1994/127 Karar ve 1993/220 Esas, 1993/123 Karar sayılı davaların açıldığını, açılan dava dosyalarının celbi ile davaların kıdem tazminatı ise ödenen tazminatın davacı Kurum alacağından düşülerek, iş kazası nedeni ile tazminat ise hem davacıya ödenen tazminattan düşülmesi noktasında bağlayıcı olacağını, davacının müşterek ve müteselsil sorumluluk talibinin yerinde olmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.05.2016 tarihli ve 2003/27 Esas, 2016/99 Karar sayılı kararıyla; Davanın kısmen kabulü ile 205,54 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 23.08.2002 tarihinden itibaren, 307,40 TL tedavi giderinin ise sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıların kusur oranlarına göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı TKİ Kurumu vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 15.01.2020 tarihli ve 2016/15267 Esas, 2020/162 Karar sayılı bozma kararında; dosyada bulunan bilgi ve belgelerden sigortalının hizmet cetvelinin yer almadığı, 04.07.1997 tarihli Tahsiler Dairesi Başkanlığı yazısında davacının davalı ... Madencilik Ltd. Şti.'nde 01.02.1966 - 01.01.1967 tarihleri arasında 234 gün çalışmasının olduğu, 26.07.1967 - 31.03.1969 tarihleri arasında 288 gün E.K.İ.

Üzülmez Bölüm'de, 02.10.1972-30.10.1989 tarihleri arasında 4485 gün davalı ... Madencilik Ltd. Şti. nezdinde çalıştığı bilgisi yer almakta ise de dosya kapsamından sigortalının davalılara ait iş yerlerinde hangi tarih aralıklarında ne kadar süre ile çalıştığı anlaşılamamakla birlikte, davalı işverenler arasındaki ilişkinin niteliği, bu kapsamda asıl-alt işverenlik ilişkisinin bulunup bulunmadığı hususları da anlaşılamamaktadır.

Bu kapsamda Mahkemece, Kurum kayıtlarından sigortalının çalışmış olduğu iş yerleri tespit edilmeli, davalılara ait iş yerindeki çalışmalarının varlığı, hangi iş yerinde ne kadar süre ile çalışmış olduğu husuları araştırılarak, bu çalışmaların meslek hastalığına etkisi ve davalı işverenler arasında asıl-alt işverenlik ilişkisinin bulunup bulunmadığı, davalı işverenlerin sigortalının meslek hastalığına yakalanmasında kusurlarının olup olmadığı hususları irdelenerek tespit edilmeli, yine sigortalının meslek hastalığına yakalanmasında etkili olduğu anlaşılan başka işyerleri varsa (dava dışı EÜAŞ gibi) buna göre ilgili işverene de kusur verilmesi gerektiği gözetilmeli ve elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Kabule göre de Mahkemece, sigortalının %13 sürekli iş göremezlik derecesine göre bağlanan ilk peşin değerli gelirin davalıların ve dava dışı EÜAŞ'ın sorumlu olduğu toplam kusur oranları olan %19.05'e, %72.12 oranında olan kaçınılmazlığın yarısı eklemek suretiyle hesapladığı %55.13 kusur oranına isabet eden tutardan teselsülen sorumlu oldukları kabul edilmiş olup meslek hastalığına dayalı rücuan tazminat davalarında teselsül hükümlerine dayanılamayacağı gözetilip, her işverenin, sadece kendi kusuru oranındaki maddi zarar miktarından sorumlu tutulması gerektiği göz önünde bulundurulmaksızın aynı nitelikte başka işyerlerinde çalışma halinde,

davalıların rücu alacağından sorumluluklarının kusur paylarına göre belirlenmesi gerekirken, teselsüle dayalı olarak sorumlu tutulmaları isabetsiz bulunmadığından bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Davanın kısmen kabulü ile davacı Kurumun sigortalıya verdiği 3.281,71 TL peşin değerli gelirin davalılar kusur oranları toplamına karşılık gelen toplam 1.053,10 TL'nin gelirin onay tarihi olan 23.08.2002 tarihinden itibaren, davacı Kurumun sigortalı için sarf ettiği 366,50 TL tedavi giderinin davalılar kusur oranları toplamına karşılık gelen toplam 117,61 TL'nin ise sarf ve ödeme tarihi olan 08.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıların kusur oranlarına göre aşağıda belirtilen şekilde davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Davacı Kurumun sigortalıya ödediği 974,43 TL'nin 876,54 TL'sinin, ilk peşin değerli gelirin onay tarihi olan 23.08.2002 tarihinden itibaren, 97,89 TL'sinin tedavi giderinin sarf tarihi olan 08.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Madencilik A.Ş.'den alınarak davacı Kuruma verilmesine,

Davacı Kurumun sigortalıya ödediği 149,58 TL'nin 134,55 TL'sinin, ilk peşin değerli gelirin onay tarihi olan 23.08.2002 tarihinden itibaren, 15,03 TL.'sinin tedavi giderinin sarf tarihi olan 08.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı T.T.K. Kurumundan alınarak davacı Kuruma verilmesine,

Davacı Kurumun sigortalıya ödediği 46,70 TL'nin 42,01 TL'sinin, ilk peşin değerli gelirin onay tarihi olan 23.08.2002 tarihinden itibaren, 4,69 TL.sinin tedavi giderinin sarf tarihi olan 08.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...İ. Kurumundan alınarak davacı Kuruma verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı TKİ Kurumu vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili; kusuru kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı TKİ Kurum vekili; kusuru kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1. Davalı TKİ Kurumu yönünden hükmedilen edilen tutar karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 8000 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı Unico Sigorta A.Ş. vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Davacı Kurum vekilinin temyiz itirazları yönünden; temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı TKİ Kurumu yönünden kesinlik nedeniyle temyiz itirazlarının REDDİNE,

Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,