Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2844 K.2024/4798

Taraflar arasındaki kısmen iptal edilen yurt dışı borçlanmasının ve aylığın bağlandığı 01.08.2013 tarihinden itibaren geçerli olduğunun tespitine, aylığın durdurulduğu tarihten itibaren ödenmesine devam edilmesi gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, aksine işlemin iptali ile davacının Rusya'da geçen ve borçlanma işlemleri için sunulan hizmet belgesinin ve borçlanma işlemlerinin tamamlanmasından sonra bağlanan yaşlılık aylığının bağlandığı tarih itibariyle geçerli olduğunun tespitine, aylığın durdurulduğu tarih itibariyle ödenmesi gerektiğine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının borçlanmaya esas olarak sunulan ve 10.08.2001-30.07.2008 tarihleri arasında Rusya Federasyonunda geçen çalışmaları gösterir belgenin yönetmeliğe uygun olmadığının tespiti üzerine borçlanmanın ve bağlanan yaşlılık aylığının iptal edildiğini, yanlış işlemin Kurum hatası olarak kabul edilerek, geriye dönük 18.02.2016-18.02.2021 tarihleri arasında ödenen aylıkların yersiz ödenen aylık borcu olarak çıkarıldığını, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Her ne kadar davacının 10.08.2001 - 30.07.2008 tarihleri arasında yurt dışında geçen sürelere ilişkin borçlanması iptal edilmiş ise de davacının Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosluğu Ateşesi tarafından düzenlenmiş çalışma belgesi, borçlanmaya esas belge niteliğinde ise de davacının belirtilen tarihler arasında borçlandırılan 2061 günlük sürenin yurda giriş çıkış tarihlerinin bir gün öncesi de esas alınarak yapılan hesaplamada 1015 gününün yurt dışında fiilen geçtiği sabittir.

Türkiye'de geçen sürelerin bir kısmında Türkiye çalışmalarının olduğu, Türkiye'de izinli olduğu dönemde çalıştığı kabul edilse bile, boşta geçen süreler açısından değerlendirilme yapıldığında boşta geçen sürelerin yurt dışında geçmesi gerektiği, diğer bir anlatımla yurt dışında boşta geçen süreleri borçlanabileceği değerlendirildiğinde Kurum işleminin yerinde olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Davacının bonservisin geçerli olması nedeniyle iptal edilen hizmetlerinden 1015 günlük sürenin geçerli olduğunun tespiti gerekmiş, tahsis koşulları oluşmadığından fazlaya ilişkin istemin reddi ve davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Kısa kararda toplam gün sayısı 1055 olarak yazılmış ise de bunun yazım hatasından kaynaklandığı ve Kurum işleminden iptal edilen günler toplamının 1015 gün olduğu anlaşıldığından HMK'nın 304 üncü maddesi kapsamında bu yanlışlık da düzeltilmiştir." denilerek davanın kısmen kabulüne, davacının borçlanmasını iptal eden Kurum işleminin kısmen iptali ile 04.10.2001 - 03.04.2002 arası 180 gün, 10.07.2002 - 13.09.2003 arası 424 gün, 05.09.2004 - 05.01.2005 arası 121 gün, 16.07.2006 - 22.08.2007 arası 37 gün, 10.09.2007 - 26.02.2008 arası 167 gün, 25.05.2008 - 30.07.2008 arası 86 gün olmak üzere 1055 günlük borçlanmasının geçerli olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kurumun yıllar sonra aylığını kesme işleminin hatalı olduğunu, 3201 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi uyarınca Türk vatandaşı iken yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ile bu sürelerin arasında veya sonunda/her birinde 1 yıla kadar olan işsizlik sürelerinin de borçlanabileceğinin kabul edildiğini, müvekkilinin hizmet belgesinde bütün olarak görülen 10.08.2001-30.07.2008 tarihleri arasında, 1 yılı aşan işsizlik süresi olmadığından, bu sürelerin borçlandırılmasında Kanuna aykırı bir durum olmadığını belirterek, Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemenin kısa kararında kalem kalem yazılan tarihler toplamının 1015 olmasına rağmen 1055 yazıldığını, gerekçeli kararda bunun maddi hata olduğu ve düzeltildiğinin belirtilmesine rağmen hükümde yine 1055 yazıldığını, kararın kendi içinde çelişkili olduğunu, davanın kısmen kabul edilmiş olmasına rağmen yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulduğunu, davacının aynı anda Türkiye ve yurt dışında çalışması mümkün olmadığından çakışan sürelerin iptal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek, Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava kısmen iptal edilen yurt dışı borçlanmasının ve aylığın bağlandığı 01.08.2013 tarihinden itibaren geçerli olduğunun tespitine, aylığın durdurulduğu tarihten itibaren ödenmesine devam edilmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacının Rusya Federasyonunda geçen ve borçlanabileceği sürenin 1015 gün olması gerektiğine dair karar verildiği halde yazım hatası sonucu 1055 gün olarak hüküm kurulması usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 numaralı bendinde bulunan "1055" rakamının çıkarılarak yerine "1015" rakamının yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,