Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2964 K.2024/3829

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin davalı işyerinde 01.03.1990 tarihinde çalışmaya başladığını, ilk işe giriş bildirgesinin söz konusu tarihte düzenlenerek Kuruma gönderildiğini, ancak sigortalılık başlangıcının 15.02.1995 olarak kayıtlı olduğunu, davacının bu nedenle hak kaybına uğradığını belirterek, davacı müvekkilinin davalı işyerinde 01.03.1990 tarihinden itibaren üç ay çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Şirket İflas İdare Memurluğu vekili, davalı şirket hakkında Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.04.2011 tarih ve 2010/440 E. sayılı dosyası ile iflas kararı verildiğini, tasfiye işlemlerinin devam ettiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, çalışma olgusunun re'sen araştırma yapılarak toplanacak delillere göre çözümlenmesi ve davacının iddiasını kesin ve net delillerle kanıtlaması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarında davacının davalı işyerinde herhangi bir çalışmasına rastlanmadığını, davalı şirket tarafından uyuşmazlık konusu dönemde herhangi bir bordro ile hizmet bildiriminde bulunulmadığını, Kurumun işverenler tarafından gönderilen belgelere istinaden işlem tesis ettiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 157976.06 sicil numaralı davalı Vinsan A.Ş. unvanlı (müflis Veziroğlu Vinsan Müh. A.Ş.) işyerinde 01.03.1990- 30.03.1990 tarihleri arasında ilgili dönemde geçerli asgari ücretle hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepler

Davalı Şirket İflas İdaresi Memurluğu vekili, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, tanık anlatımının yetersiz olduğunu, davacının üstüne düşen ispat yükümlülüğünü yerine getiremediğini belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

Fer' müdahil Kurum vekili, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, gerekli belgelerin Kuruma sunulması yükümlülüğünün işverene ait olduğunu, Kurumun sorumlu tutulamayacağını, davacı tanığının davacıyla aynı dönemde çalışmasının olmadığını, kararın usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.03.1990 tarihinden itibaren üç ay çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 79 ncu maddeleridir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu davada;

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacının 01.03.1990 tarihinden itibaren üç ay çalıştığının tespitini talep ettiği, davacı adına 01.03.1990 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı şirket tarafından verildiği, davalının 01.01.990-31.12.1990 döneminde Kuruma bordro vermediği anlaşılmaktadır. Söz konusu işe giriş bildirgesinde yapılan işin kanalizasyon inşaatı olduğu belirtilmiş, adres kısmına Yahşihanyolu Kırıkkale yazılmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu itibarla kanalizasyon işinin kimden ihale ile alındığı, işin hangi dönemi kapsadığı araştırılmalı, davalı işveren nezdinde hangi işlerde ve kimlerle birlikte çalıştığı hususlarında davacının da beyanı alınmalı, tespit edilen bilgi ve belgeler kapsamında araştırma ve inceleme yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,