Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3016 K.2024/4030

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali ve icra inkar tazminatı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı Kurum vekili; Kurum denetmen raporu ile davalının 01.09.2012- 31.12.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının fiili olmadığının tespit edildiğini, davalı ... Kaçar'ın aylığının emeklilik şartlarını kaybettiğinden başlangıç tarihi olan 01.07.2015 tarihinden itibaren durdurulduğunu, toplamda 50.119,30 TL yersiz ödendiğinin ... olduğunu belirterek davanın kabulü ile Giresun İcra Müdürlüğünün 2019/7882 E. itirazın iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili; müvekkili ...'ın Kurumca iptal edilen 348 gün sigortalı çalışmasını tamamladığını ve Kurumdan kendisine yeniden yaşlılık aylığı bağlandığını, Kurum tarafından kendisine çıkarılan yersiz ödeme de yeni aylığından kesilmeye başlandığını, müvekkili ...'ın hizmet yılını tamamladığını, Bağ-Kur ve SSK hizmetlerini birleştirdiğini, askerliğini borçlandığını, Kuruma başvurarak emekli olmayı talep ettiğini, Kurumun gerekli incelemeleri yaptığını ve müvekkiline 01.07.2015 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağladığını,

Kurumun maaş bağladıktan yıllar sonra maaşı kesip yersiz ödeme çıkarmasının hakkaniyete ve sosyal güvenlik anlayışına aykırı olduğunu, maaşın artık müvekkilinin kazanılmış ... olduğunu, müvekkilinin sigortalı olarak çalıştığını, müvekkiline çıkarılan yersiz ödemenin yasalara ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek usul ve yasalara aykırı olan davanın öncelikle konusuz kalması nedeniyle reddine, bu mümkün olmazsa esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.03.2022 tarihli ve 2019/452 E., 2022/121 K., sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davalı ... Kaçar tarafından Giresun İcra Dairesinin 2019/7882 Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline takibin devamına asıl alacağın %20 si oranında 10.023,86 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.03.2023 tarihli ve 2022/1022 E., 2023/581 K., sayılı kararıyla; Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı tarafın istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 07.06.2023 tarihli ve2023/5953 E., 2023/6515 K. sayılı kararıyla; somut olayda, her ne kadar Mahkemece davacının çalışmalarının filli olmadığına yönelik tespit yerinde ise de aylık koşulları değerlendirilirken yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler göz önünde bulundurularak, davacının iptal edilen sigortalılık süresi dışında, mevcut prim ödeme gün sayısı belirlenerek kısmi aylık koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde irdeleme yapılmalı ve itirazın iptaline konu borçlu olduğu miktar buna göre belirlenip sonucuna göre bir karar verilmelidir. gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Kurum alacağının 7440 sayılı Yapılandırma Kanunu çerçevesinde ödenmiş olması, yapılandırmanın karşılıklı anlaşmayı içermesi, davacı Kurumun yapılandırmayı kabul ederek alacağın tamamını belirlemesi, yapılandırmanın karşılıklı anlaşmayı içermesi, bu Kanun'un Kurum ile gerçek ve tüzel kişiler arasında dava konusu haline gelenler de dahil olmak üzere uyuşmazlıkları karşılıklı uzlaşı ile sonlandırmayı (tasfiyeyi) amaçladığı,

Kanun'un 9/13-ç alt bendinde davaların sona ermesi halinde yargılama giderine hükmedilemeyeceği, avukatlık ücreti ve ferileri talep edilemez yönünde düzenleme bulunduğu, itirazın iptali davasının 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma nedeniyle konusuz kalması halinde Kanun ile amaçlanan sonuç elde edildiğine göre Kanun'un 9/13-ç alt bendinde olduğu gibi yargılama giderlerinin tarafların üzerinde bırakılmasına,

davacı ve davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği (Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 08.06.2022 tarih ve 2022/4959 E. 2022/8712 K. sayılı kararı da bu yöndedir) gerekçesi ile Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili Kurum lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

6100 sayılı HMK’nın “yargılama giderlerinin kapsamı” başlığını taşıyan 323 üncü maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış, “yargılama giderlerinden sorumluluk” başlığını taşıyan 326 ncı maddede “kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği,” “yargılama giderlerine hükmedilmesi” başlığını taşıyan 332 nci maddesinde ise “yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümün hüküm altında gösterileceği,” hüküm altına alınmıştır.

Mahkemenin davanın esasına ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, yapılandırma kapsamında borcun yapılandırıldığı anlaşılmakla, ilgili yapılandırma kanunu uyarınca harç alınamayacağından, davalı taraf aleyhine harca hükmedilmesi, davalı Kurumunda harçtan muaf olduğu gözetildiğinde bunun hüküm fıkrasına yazılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu yanlışlıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 nci maddesi gereğince, söz konusu karar düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Hüküm fıkrasının 2 nci ve 3 üncü fıkralarının silinerek hükümden çıkartılmasına, madde numaralarının buna göre teselsül ettirilmesine ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,