Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3069 K.2024/3970

Taraflar arasındaki prime esas ücretin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı SGK Başkanlığı ve davalı vekillerince istinafı üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı iş yerinde 01.09.1996 tarihinden bu yana sekreter ve diş hekimi asistanı olarak çalıştığını, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi gereği yaş dışında emeklilik şartlarını sağladığından haklı feshe ilişkin SGK yazısını eklediği Kadıköy 10. Noterliğinin 13.12.2017 tarih, 20074 yevmiye sayılı ihtarı ile iş akdini sona erdirdiğini, son maaşının 3.250,00 TL olduğunu,

davalı işverenin her ayın 1’inde 1.500,00 TL ve 15’inde 1.750,00 TL olarak üzerinde kendi el yazısı ile paranın miktarının ve hangi aya ait olduğunun yazılı olduğu zarflar içinde maaşını ödediğini ve müvekkilinin ücretinin tamamının elden ödendiğini belirterek, eksik ödenen SGK primlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının geçmiş yıllara dönük eksik ücretten kaynaklanan sigorta primine ilişkin talebi yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının davalının sekreteri olarak uzun yıllardır çalıştığını, davacının nedensiz ve habersiz işe gelmemek suretiyle işi bıraktığını, davacının iş yerinde çalıştığı 20 yıl boyunca haftada 4 gün (pazartesi, salı, perşembe, cuma günleri) 09:00-13:00 saatleri arasında çalıştığını, haftalık çalışma süresinin 16 saat olduğunu, davalının davacının sigorta bildirimini 15 gün üzerinden yaptırabilecekken kuruma tam sigortalı olarak bildirdiğini,

bu durumun davacının neden 20 yıldır asgari ücret ile çalıştığının açıklaması mahiyetinde olduğunu ve davacı tarafından sunulan zarfların davacıya elden yapılan ödemeler için verildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekii cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacının prime esas kazancının işveren tarafından bildirilenden yüksek olduğu iddiası var ise bunu her türlü şüpheden uzak yazılı delille kanıtlaması gerektiğini, davalı iş yerinin kanun kapsamına alındığı ve kapsam dışına çıkarıldığı tarihlerin araştırılıp kapsam öncesi ve kapsam sonrası çalışmaların dikkate alınmaması ve davacının fiili çalışma olgusunun tüm deliller değerlendirilerek araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne;

Davacının,

1996/03 döneminde, 167.480.809,49 TL brüt ücret ile

1997/01 döneminde,167.480.809,49 TL brüt ücret ile

1997/03 döneminde,279.134.682,48 TL brüt ücret ile

1998/01 döneminde, 279.134.682,48 TL brüt ücret ile

1998/02 döneminde,279.134.682,48 TL brüt ücret ile

1998/03 döneminde,446.615.491,97 TL brüt ücret ile

1999/01 döneminde,446.615.491,97 TL brüt ücret ile

1999/02 döneminde,446.615.491,97 TL brüt ücret ile

1999/03 döneminde,725.750.174,46 TL brüt ücret ile

2000/01 döneminde,725.750.174,46 TL brüt ücret ile

2000/02 döneminde, 725.750.174,46 TL brüt ücret ile

2000/03 döneminde, 1.116.538.729,94 TL brüt ücret ile

2001/01 döneminde,1.116.538.729,94 TL brüt ücret ile

2001/02 döneminde,1.116.538.729,94 TL brüt ücret ile

2001/03 döneminde,1.395.673.412,42 TL brüt ücret ile

2002/01 döneminde,1.395.673.412,42 TL brüt ücret ile

2002/02 döneminde, 1.395.673.412,42 TL brüt ücret ile

2002/03 döneminde, 2.512.212.142,36 TL brüt ücret ile

2003/01 döneminde,2.512.212.142,36 TL brüt ücret ile

2003/02 döneminde, 2.512.212.142,36 TL brüt ücret ile

2003/03 döneminde, 3.070.481.507,33 TL brüt ücret ile

2004/01 döneminde, 3.070.481.507,33 TL brüt ücret ile

2004/05 döneminde, 767.620.376,83TL brüt ücret ile

2004/06 döneminde, 767.620.376,83 TL brüt ücret ile

2004/07 döneminde, 767.620.376,83 TL brüt ücret ile

2004/08 döneminde,767.620.376,83 TL brüt ücret ile

2004/09 döneminde,1.186.322.400,56 TL brüt ücret ile

2004/10 döneminde,1.186.322.400,56 TL brüt ücret ile

2004/11 döneminde, 1.186.322.400,56 TL brüt ücret ile

2004/12 döneminde,1.186.322.400,56 TL brüt ücret ile

2005/01 döneminde,1.186,32 697,62 TL brüt ücret ile

2005/02 döneminde, 1.186,32 TL brüt ücret ile

2005/03 döneminde, 1.186,32 TL brüt ücret ile

2005/04 döneminde,1.186,32 TL brüt ücret ile

2005/05 döneminde, 1.186,32 TL brüt ücret ile

2005/06 döneminde, 1.186,32 TL brüt ücret ile

2005/07 döneminde, 1.186,32 TL brüt ücret ile

2005/08 döneminde, 1.186,32 TL brüt ücret ile

2005/09 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2005/10 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2005/11 döneminde,1.256,11 TL brüt ücret ile

2005/12 döneminde,1.256,11TL brüt ücret ile

2006/01 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2006/02 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2006/03 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2006/04 döneminde, 1.256,11TL brüt ücret ile

2006/05 döneminde,1.256,11 TL brüt ücret ile

2006/06 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2006/07 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2006/08 döneminde, 1.256,11 TL brüt ücret ile

2006/09 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2006/10 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2006/11 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2006/12 döneminde, 1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/01 döneminde, 1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/02 döneminde, 1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/03 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/04 döneminde, 1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/05 döneminde, 1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/06 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/07 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/08 döneminde, 1.395,67 TL brüt ücret ile,

2007/09 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/10 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/11 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2007/12 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/01 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/02 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/03 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/04 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/05 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/06 döneminde, 1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/07 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/08 döneminde,1.395,67 TL brüt ücret ile

2008/09 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2008/10 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2008/11 döneminde, 1.674,81 TL brüt ücret ile

2008/12 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/01 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/02 döneminde,1.674,81TL brüt ücret ile

2009/03 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/04 döneminde,1.674,81TL brüt ücret ile

2009/05 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/06 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/07 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/08 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/09 döneminde, 1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/10 döneminde,1.674,81TL brüt ücret ile

2009/11 döneminde, 1.674,81 TL brüt ücret ile

2009/12 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2010/01 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2010/02 döneminde, 1.674,81 TL brüt ücret ile

2010/03 döneminde, 1.674,81TL brüt ücret ile

2010/04 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2010/05 döneminde,1.674,81TL brüt ücret ile

2010/06 döneminde,1.674,81TL brüt ücret ile

2010/07 döneminde,1.674,81TL brüt ücret ile

2010/08 döneminde,1.674,81 TL brüt ücret ile

2010/09 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2010/10 döneminde, 1.953,94 TL brüt ücret ile

2010/11 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2010/12 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/01 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/02 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/03 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/04 döneminde, 1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/05 döneminde, 1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/06 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/07 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/08 döneminde,1.953,94 TL brüt ücret ile

2011/09 döneminde, 2.163,29 TL brüt ücret ile

2011/10 döneminde, 2.163,29 TL brüt ücret ile

2011/11 döneminde,2.163,29 TL brüt ücret ile

2011/12 döneminde, 2.163,29TL brüt ücret ile

2012/01 döneminde, 2.163,29 TL brüt ücret ile

2012/02 döneminde, 2.163,29 TL brüt ücret ile

2012/03 döneminde,2.163,29 TL brüt ücret ile

2012/04 döneminde, 2.163,29TL brüt ücret ile

2012/05 döneminde, 2.163,29TL brüt ücret ile

2012/06 döneminde, 2.163,29 TL brüt ücret ile

2012/07 döneminde, 2.163,29 TL brüt ücret ile

2012/08 döneminde, 2.163,29 TL brüt ücret ile

2012/09 döneminde, 2.372,64TL brüt ücret ile

2012/10 döneminde,2.372,64 TL brüt ücret ile

2012/11 döneminde, 2.372,64 TL brüt ücret ile

2012/12 döneminde, 2.372,64 TL brüt ücret ile

2013/01 döneminde,2.372,64 TL brüt ücret ile

2013/02 döneminde,2.372,64 TL brüt ücret ile

2013/03 döneminde,2.372,64TL brüt ücret ile

2013/04 döneminde,2.372,64 TL brüt ücret ile

2013/05 döneminde,2.372,64 TL brüt ücret ile

2013/06 döneminde,2.372,64 TL brüt ücret ile

2013/07 döneminde,2.372,64TL brüt ücret ile

2013/08 döneminde,2.372,64 TL brüt ücret ile

2013/09 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2013/10 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2013/11 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile,

2013/12 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile

2014/01 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile

2014/02 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2014/03 döneminde,2.651,78TL brüt ücret ile

2014/04 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2014/05 döneminde,2.651,78TL brüt ücret ile

2014/06 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2014/07 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2014/08 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2014/09 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2014/10 döneminde,2.651,78 TL brüt ücret ile

2014/11 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile

2014/12 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile

2015/01 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2015/02 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile

2015/03 döneminde,2.651,78 TL brüt ücret ile

2015/04 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile

2015/05 döneminde,2.651,78TL brüt ücret ile

2015/06 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile

2015/07 döneminde, 2.651,78 TL brüt ücret ile,

2015/08 döneminde, 2.651,78TL brüt ücret ile

2015/09 döneminde, 3.070,48TL brüt ücret ile

2015/10 döneminde, 3.070,48 TL brüt ücret ile

2015/11 döneminde,3.070,48TL brüt ücret ile

2015/12 döneminde, 3.070,48TL brüt ücret ile

2016/01 döneminde,3.070,48TL brüt ücret ile

2016/02 döneminde,3.070,48TL brüt ücret ile

2016/03 döneminde, 3.070,48 TL brüt ücret ile

2016/04 döneminde, 3.070,48TL brüt ücret ile

2016/05 döneminde,3.070,48 TL brüt ücret ile

2016/06 döneminde, 3.070,48TL brüt ücret ile

2016/07 döneminde, 3.070,48TL brüt ücret ile

2016/08 döneminde,3.070,48 TL brüt ücret ile

2016/09 döneminde,4.535,94 TL brüt ücret ile

2016/10 döneminde,4.535,94TL brüt ücret ile

2016/11 döneminde,4.535,94 TL brüt ücret ile

2016/12 döneminde, 4.535,94TL brüt ücret ile

2017/01 döneminde,4.535,94 TL brüt ücret ile

2017/02 döneminde,4.535,94TL brüt ücret ile

2017/03 döneminde,4.535,94TL brüt ücret ile

2017/04 döneminde, 4.535,94TL brüt ücret ile

2017/05 döneminde, 4.535,94TL brüt ücret ile

2017/06 döneminde,4.535,94 TL brüt ücret ile

2017/07 döneminde,4.535,94TL brüt ücret ile

2017/08 döneminde,4.535,94TL brüt ücret ile

2017/09 döneminde,4.535,94TL brüt ücret ile

2017/10 döneminde,4.535,94TL brüt ücret ile

2017/11 döneminde, 4.535,94TL brüt ücret ile

2017/12 döneminde, 1.814,38 TL brüt ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri 1.Davalı SGK vekili, dosya kapsamında davacının iddialarını ispatlar nitelikte yazılı delil bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalı vekili, davacının lise mezunu olarak işe girdiğinin ve haftanın 4 günü iş yerine geldiğinin dikkate alınmadığını ve davacının sunduğu zarf içerisindeki para deliline dayanılarak davanın kabulüne karar verildiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile prime esas kazancın işverence Kuruma bildirilenin üzerinde olduğuna dair iddianın; hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmak kaydıyla işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatının mümkün olduğu, bu nitelikte yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilebilecek bir belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, bankadan ödenen tutar bulunmadığı için hizmet cetvelindeki brüt tutarlarla karşılaştırma yapılamadığı,

mevcut delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesince davacının davasının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçelerine dayalı olarak, davalıların istinaf başvurularının kabulüne, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 2017/566 Esas, 2021/24 Karar sayılı 04.02.2021 tarihli kararının kaldırılmasına, davacının davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yazılı delil başlangıcı niteliğindeki evrakları dosyaya sunduklarını, davalının yazılı delile itiraz etmediğini, davacını asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77 nci, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,