Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3147 K.2024/5484

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen yersiz ödenen ölüm aylığının yasal faiziyle tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; eşinden 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı, babasından 1479 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı alan ancak vefat eden davalılar murisi ve ... ... ...'in hak sahibi olan ...'ın, toplam gelirinin brüt asgari ücretin üzerinde olduğunun tespiti üzerine, baba üzerinden bağlanan ölüm aylığının kesildiğini, yersiz ödenen 8.018,40 TL'nin borç bildirim belgesinin tebliği tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.01.2020 tarihli, 2019/239 Esas, 2020/5 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Verilen karara karşı davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, 10.01.2023 tarihli, 2020/1478 Esas, 2023/21 Karar sayılı kararıyla; davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 25.05.2023 tarihli, 2023/3498 Esas, 2023/5917 Karar sayılı bozma kararında; "... Dosya kapsamı incelendiğinde, 12.12.2011 tarihinde vefat eden eşi üzerinden 506 sayılı Kanun kapsamında aylık alan davacının, 08.04.1981 tarihinde vefat eden babası üzerinden 1479 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı bağlandıktan sonra, 28.07.2017 tarihli yazı ile davalıların murisi ... ...'ın toplam gelirinin brüt asgari ücretten yüksek olduğu gerekçesi ile baba üzerinden bağlanan ölüm aylığının kesilerek 01.01.2012 tarihinden itibaren ödenen 8.018,00 TL'nin yersiz aylık borcu olarak çıkarılması üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2.Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34 üncü maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54 üncü maddede ise bu Kanun'a göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

3.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, babası üzerinden aylık alma açısından ... doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir..." denilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesinin Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 8.018,40 TL yersiz ödemeye konu borç bildirim belgesi tebliğ edilen davalılar yönünden ilgililere tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte, borç bildirim belgesi tebliğ olunmayan davalılar yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C.GEREKÇE

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yersiz ödenen ölüm aylığının yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,