Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3341 K.2024/3635

Taraflar arasındaki ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacıya 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında iken 18.02.2018 tarihinde ölen eşinden ve Bağ-Kur sigortalısı iken ölen babasından ötürü ayrı ayrı ölüm aylığı bağlandığını ancak daha sonra bu aylıklardan birisini tercih etmesinin istenildiğini, herhangi bir tercihte bulunmaması üzerine babasından ötürü bağlanan ölüm aylığının kesildiğini ve yersiz ödenen aylıklarında eşinden ötürü almakta olduğu aylıktan kesinti yapılarak tahsil edilmeye başlanıldığını, Kurumun işleminin yerinde olmadığını,

bu durumun vatandaşlar arasında eşitsizliğe ve gelir adaletsizliğine neden olduğunu belirtmek sureti ile davacıya babasından ötürü yeniden ölüm aylığı bağlanmasına ve yapılan kesintilerin de yasal faizleriyle birlikte geri ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 05.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'ndeki değişiklik gereğince 5510 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 2008/Ekim ayından sonra ölen eşinden dolayı ölüm aylığı almakta iken ölüm tarihi Kanun'un yürürlük tarihinden önce veya sonra ölen babasından / annesinden dolayı farklı ya da aynı statü kapsamında 05.12.2017 tarihinden sonra ölüm aylığı bağlanması talebinde bulunanlara Kanun'un 54 üncü maddesine göre değerlendirme yapılarak tercih ettiği aylığın ödeneceğini, davacının babasından ötürü aldığı aylığın diğerine nazaran daha düşük olması sebebiyle iptal edildiğini, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirtmek sureti ile davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının herhangi bir şekilde aylık tercihinde bulunmadığını, hem aylıklarından birisinin kesilmesi hem de yersiz ödendiği iddia edilen aylıklar nedeniyle diğer aylığından kesinti yapılması sonucu davacının geçinebilmesinin mümkün olmadığı hususunun değerlendirilmediğini, ülkemizde binlerce insanın başka sigorta kollarından ya da aynı sigorta kolundan 2 hatta 3 aylık aldığını, bu durumun eşitsizlik ve gelir adaletsizliği oluşturduğunu, 22.07.2022 tarihli bilirkişi raporunun hukuka uygun ve denetime elverişli olmasına rağmen hükme esas alınmamasının yerinde bulunmadığını, davanın kabulü gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda davacıya, ölen babasından dolayı ölüm aylığı alma hakkını doğuran olay eşinin ölümü olacağından ve eşin ölüm tarihi olan 18.02.2018 tarihi itibariyle davanın yasal dayanağını ise 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 üncü maddeleri oluşturacağından, anılan Kanun'un 54 üncü maddesinin 5 inci bendinde ise hak sahibine, tercihine göre ana/baba veya eşe ait dosyaların birinden aylık bağlanacağı belirtildiğinden ve açıklanan nedenler karşısında davacıya çift ölüm aylığı yani hem babasından hem de eşinden dolayı ayrı ayrı ölüm aylığı bağlanması mümkün olmadığından ve dolayısıyla davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle; davacının içinde bulunduğu durumun değerlendirilmediğini, kanser hastası olduğunu, Kurum işleminin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,