Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3357 K.2024/4841

Taraflar arasındaki ölüm aylığının ödenmesi gerektiğinin, Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 210398597 tahsis numarası ile emekli aylığı alan babası Yurtay Göker’in hak sahibi olarak yetim aylığı almakta iken Aralık/2018 ödeme döneminde aylığının durdurulduğu, davacının 13.06.2017 tarihinde lisans eğitimini Yeditepe Üniversitesinde tamamladığı aynı zamanda İstanbul Üniversitesi –Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi- Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü – Tarih bölümünde eğitimini sürdürdüğü ve 25.09.2017 tarihinden itibaren de Katholıeke Unıversıteıt Leuven – Belçika üniversitesinde yüksek lisans için başvurduğu ve kabul aldığı,

eğitimine halen bu üniversitede devam ettiği, 21.12.2018 tarihli dilekçe ile SGK’na başvurularak öğrenci belgeleri de eklenmek suretiyle davacının aylığının devamı talep edilmiş ise de 18.03.2019 tarihli yazı ile taleplerinin reddedildiği, ret gerekçesi olarak Yüksek Öğrenim Kurulu Başkanlığı Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığının listelerinde adı geçen üniversitenin bulunmadığının gösterildiği, oysa YÖK ile yazışma yapıldığında YÖK tarafından kendilerine verilen cevapla SGK na verilen cevabın farklı olduğu, adı geçen üniversitenin listede yer aldığının belirtildiği,

bunun üzerine davalı Kuruma tekrar başvuru yapılmış ise de talebin reddedildiği ve davacı adına 23.643,35 TL borç kaydı yapıldığının bildirildiği, Kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının yüksek lisans öğrenicisi olduğu üniversitenin uluslar arası listede olduğu belirtildiği halde neden talebin reddedildiğinin anlaşılamadığı, Kurum işleminin davacının eğitim hakkının ihlali olduğu,

5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesinin b-1 maddesine göre davacıya 25 yaşını tamamladığı Ağustos 2019 dönemine kadar yetim aylığı ödenmesi gerektiği iddiasıyla Kurum işleminin iptaline, kesilen yetim aylığının kesilme tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte yaş sınırına kadar davacıya ödenmesine, kesilme tarihi ile dava sonuna kadar ihtiyati tedbir yolu ile ödenmesine ve davalı Kuruma 23.643,35 TL borçlu bulunmadığının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının başvurusu üzerine Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığından davacının okuduğu üniversitenin denklik durumunun sorulduğu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığının 20.02.2019 tarihli yazısında, Belçika’daki yükseköğretim kurumlarından Katholıeke Unıversıteıt Leuven’ın bünyesinde bulunan Fetullah Gülen kürsüsünün tanınmamasına karar verildiği, bununla birlikte adı geçen üniversitenin mevcut uluslar arası listede yer aldığının bildirildiği, denklik işleminin ise ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca yapılacağının bildirildiği,

daha sonra yapılan yazışmada da denklik durumunun mezun olunması sonrası yapılacak münferiden değerlendirme sonucu yapıldığı, denklik başvurusu yapılamadan bir hüküm verilmesinin mümkün olmadığının bildirildiği, bunun üzerine Kurum tarafından davacının yetim aylığının Yeditepe Üniversitesinden mezun olduğu 13.06.2017 tarihinde kesilerek 18.06.2017–17.12.2018 süresi için ödenen 23.643,35 TL’nin borç çıkarıldığı, Kurum işlemlerinde hata olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının eğitim aylığı üniversite yönünden denklik verilmediğinden bahisle talebinin reddedildiği, davacının 13.06.2017 tarihinde Türkiye de lisans eğitimini tamamladığı, Yurtdışı eğitimine 25.09.2017'de başladığı, buna göre 13.06.2017 tarihini takip eden ödeme dönemi olan 18.06.2017, 18.07.2017, 18.08.2017 ve 18.09.2017 tarihlerinde ödenen aylıkların, eğitimin tamamlanması nedeniyle yersiz ödeme olduğu,

davacının 25.09.2017 tarihinde yurt dışında üniversiteye kayıt olması ve öğrenim gördüğü üniversitenin uluslararası listelerde yer aldığının YÖK yazısında belirtilmesi nedeniyle davacının 25.09.2017'yi takip eden ödeme dönemi olan Ekim 2017'den itibaren ölüm aylığı almasında bir hata olmadığı, Ekim 2017 - 17.12.2018 tarihleri arasında yersiz ödeme olmadığı, bu tarih aralığına ilişkin tahakkuk ettirilen 17.749,16 TL borçtan davacının sorumlu olmadığı, bakiye borçtan sorumlu olduğu,

davacıya eğitiminin devamı halinde 25 yaşını ikmal edene kadar ölüm aylığı ödenmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü, kısmen reddine davacının Ekim /2017- 17 Aralık 2018 tarihleri arasında kendisine ödenen yetim aylıkları toplamı olan 18.749,16 TL borçtan davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacıya 18.12.2018-18.07.2019 (dahil) tarihleri arasındaki ödenmeyen yetim aylıklarının her bir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurumca ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının başvurusu üzerine Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığından davacının okuduğu üniversitenin denklik durumunun sorulduğu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığının 20.02.2019 tarihli yazısında, Belçika’daki yükseköğretim kurumlarından Katholıeke Unıversıteıt Leuven’ın bünyesinde bulunan Fetullah Gülen kürsüsünün tanınmamasına karar verildiği, bununla birlikte adı geçen üniversitenin mevcut uluslar arası listede yer aldığının bildirildiği, denklik işleminin ise ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca yapılacağının bildirildiği,

daha sonra yapılan yazışmada da denklik durumunun mezun olunması sonrası yapılacak münferiden değerlendirme sonucu yapıldığı, denklik başvurusu yapılamadan bir hüküm verilmesinin mümkün olmadığının bildirildiği, bunun üzerine Kurum tarafından davacının yetim aylığının Yeditepe Üniversitesinden mezun olduğu 13.06.2017 tarihinde kesilerek 18.06.2017–17.12.2018 süresi için ödenen 23.643,35 TL’nin borç çıkarıldığı, Kurum işlemlerinde hata olmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, 12.08.1994 doğumlu olan davacının Eylül/2017 - Eylül/2019 tarihleri arası yurt dışında doktora ve lisansüstü öğrencisi olduğu, Türkiye'deki lisans eğitimini Haziran/2017 tarihinde tamamladığı, Kurum tarafından davacıya ödenen Haziran/2017 tarihi itibariyle kesildiği ve Haziran/2017 - Aralık/2018 tarihleri arasında ödenen aylıkların borç olarak çıkarıldığı, noter tasdikli belgede davacının 2017-2018 arası lisans, 2018-2019 arası da master öğrencisi olarak Leuven/Belçika üniversitesinde bulunduğu,

davacının Haziran/2017 tarihinde Türkiye'deki lisans eğitimi tamamladığı ve yurt dışı eğitimine Ekim/2017 tarihinde başladığı, bu nedenle Haziran/2017 dönemini takip eden ve yurt dışı eğitiminin başladığı tarihe kadar yapılan ödemelerin kuruma iadesi gerektiği, davacının 25.09.2017 tarihinde yurt dışındaki üniversiteye kayıt yaptırmış olup, eğitimi devam ettiği sürece 25 yaşına kadar ölüm aylığı alabileceği hususları dikkate alınarak mahkemece verilen kararı yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ölüm aylığının ödenmesi gerektiğinin, Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 34 üncü maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,