Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3466 K.2024/6082

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptaline yönelik asıl dava ile alacak talebine yönelik birleşen davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yıllarca çalışmasından dolayı emeklilik şartlarını yerine getirerek emekli olduğunu, SGK bünyesinde alınan denetim raporu gerekçe gösterilerek davacının aldığı emekli maaşı iptal edilerek buna ek olarak fazla ödeme yapıldığı gerekçesi ile davacıdan 37.792,88 TL asıl alacak ve ferilerinin iade alınması noktasında karar alındığını, davacının çalışma döneminde fiili olarak çalışmasına rağmen davacı hakkında emekli şartlarını yerine getirmediğinin gerekçe gösterilerek aylıkların iptal edildiği,

davalı Kurumun söz konusu işleminin usule ve yasaya uygun olmadığını beyanla emekliliğin iptaline yönelik alınan Kurum işleminin iptalini, davacının emekliliğinin iptal edilmesi ile davacı aleyhine çıkartılan 37.792,88 TL yersiz ödeme noktasında borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde; davacı Kurum nezdinde hizmet gören davalı ...'a 01.03.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %43 engel oranına göre yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak ... lehine Kurumca bağlanan emekli aylığının 19.03.2018 tarihli Denetmen Raporuna istinaden 1060170.026 sicil numaralı iş yerindeki hizmetlerinin fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesi ile iptal edildiğini beyanla ...'a ödenmiş olan toplam 37.792,88 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı adına 01.03.2019 tarihinden itibaren %43 engel oranına göre yaşlılık aylığı bağlandığını, sigortalıya bağlanan yaşlılık aylığının davalı Kurum denetmenlerince düzenlenen 19.03.2018 tarih ve 2018/ZE/051 varide numaralı inceleme raporunda çalışmalarının fiili olmadığı gerekçesi ile iptal edildiğini, yapılan işlemler sonrası emeklilik koşulları oluşmadığından yaşlılık aylığının başlangıç tarihi itibariyle durdurulduğunu, iptal edilen yaşlılık aylığı ile ilgili olarak davacıya 18.01.2021 tarih ve 18.466.974 sayılı yazı ile 37.792,88 TL tutarında yersiz aylık borcu tebliğ edildiğini, davalı Kurum tarafından yapılan işlemlerin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; Kurum tarafından davacının emekliliği iptal edildiğini, daha sonra davacının askerlik borçlanması ile tekrar emekliliğe hak kazanması ile birlikte Kurum tarafından davacının emekli maaşından borca ilişkin kesintilerin yapıldığını, Kurum tarafından davacı hakkında emekliliğinin iptaline ilişkin olarak karar alındığını ve söz konusu kararın usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin 2021/60 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulü ile davacının emekliliğinin iptaline yönelik davalı Kurumun işleminin iptaline, yersiz ödeme iddiası ile davacı hakkında tahakkuk ettirilen borç nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine, Mahkemenin birleşen 2021/276 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı adına yapılan 2017/08 dönemine ilişkin bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığını ve bu döneme ilişkin bildirimler iptal edildiğinde davacının yaşlılık aylığı almaya hak kazanamayacağı sonucuna varıldığını, sigortalının emekli aylığının kesilmesine ilişkin müvekkil Kurum işleminin iptaline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili Kurumca yapılan işlemlerin mevzuat hükümleri çerçevesinde olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada, davacının dava dışı ... unvanlı işyerinde 2017 yılı 8. ayında bildirilen çalışmalarının gerçek olup olmadığı, Kurumun yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işleminin yerinde olup olmadığı, birleşen davada ise davalı sigortalının iptal edilen yaşlılık aylıkları sebebiyle davacı Kurumun yersiz ödemeye dayalı alacağının doğup doğmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,