Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3563 K.2024/6734

Taraflar arasındaki hizmetli tespiti istemi davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, kararın kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 20.04.1999-21.10.2002 tarihleri arasında davalı ... ... Fakültesi Hastanesinde İç Hastalıkları Endokrin Laboratuvarında Laborant olarak çalıştığını, İstanbul Üniversitesi ...

Fakültesi Döner Sermaye Otopark İşletmeleri tarafından 08.11.1999 tarihinde ilk işe giriş bildirgesinin verildiğini, ancak davacının davalı işyerinin İç Hastalıkları Laboratuvarı bölümünde görev yaptığını, davacının sigortalı hizmet dökümünde farklı işyerlerinde sigortalı olarak çalıştığının görüldüğünü, davacının işe başlama tarihinin Kuruma 5,5 ay geç bildirildiğini, ileri sürerek davacının davalı işyerinde işe başlama tarihinin 20.04.1999 tarihi olarak tespiti ile bu süreler içerisinde yatırılmayan primlerinin davalı tarafından yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı cevap dilekçesinde özetle; davalı işyerinin ilgili birimleri ile irtibata geçildiği, Kurum kayıtlarında davacının davalı işyerinde çalıştığına dair herhangi bir kayıt tespit edilemediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanıkların beyanları, bilirkişi raporu ile davanın kabulüne, davacının 20.04.1999 - 07.11.1999 tarihleri arasında davalı Üniversiteye ait 1032568.34.08 sicil numaralı işyerinden; 20.04.1999 - 07.11.1999 tarihleri arasında 198 gün ve günlük 4.200,00 TL kazançla sigortalılığının bildirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Üniversite Tıp Fakültesi Dekanlığının cevabi yazılarında davacının çalışmasına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığının bildirildiğini, dinlenen tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, salt tanık beyanlarına dayalı kararın yerinde olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, Kurum kayıtlarının esas olduğunu, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, Kurum kayıtlarının esas olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 20.04.1999 - 07.11.1999 tarihleri arası davalı işyerinde çalışmalarının tespitini talep ettiği, davacının davalı işyerinin değişik sicil no.lu işyerlerinden yapılan en son bildirimin 21.10.2002 tarihinde yapıldığını, davanın açıldığı 04.11.2015 tarihi itibariyle 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2023/10-224 Esas, 2023/265 Karar sayılı kararı ışığında hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini belirterek, davalı ... ve fer'i müdahil Kurumun istinaf başvurularının kabulüne, İstanbul 20. İş Mahkemesinin 2015/584 Esas, 2021/240 Karar sayılı 08.06.2021 tarihli kararının kaldırılmasına, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla

12.06.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki ... uyuşmazlık hizmet tespit davasında 20.04.1999-03.04.2002 tarihleri arasında blok çalışması olduğunu iddia eden, ancak 08.11.1999 tarihinden sonra hizmeti Kuruma bildirilen davacı sigortalının bildirim tarihi 08.11.1999 öncesi hizmetinin hak düşürücü süreye uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmaktadır.

2. Somut uyuşmazlıkta davacının hizmeti 08.11.1999 tarihinde davalı işveren üzerinden kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Mahkemece blok çalışmada kayıt öncesi 08.11.1999 öncesinin hak düşürücü süreye uğradığı, davanın reddi gerektiği gerekçesi ile karar verilmiş kararın istinaf edilmesi üzerine ise Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

3. Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine çoğunluk tarafından blok çalışmada kayıt öncesi 16.10.2009 öncesinin hak düşürücü süreye uğradığı, gerekçesi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

4. Çalışmanın blok çalışma niteliğinde olması yani kesintisiz devam etmesi halinde hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği gibi, mevsimlik çalışmanın bulunması ve bu çalışmanın yıllar itibariyle kesintisiz sürdüğünün kabulü halinde de çalışılmayan dönemde hizmet akdi askıda olduğundan hükme esas alınan 5 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı olarak, mevsimlik çalışmanın sona erdiği yılın sonu esas alınması gerekir (Y. HGK. 01.07.2019 tarih ve 2016/21-1238 E, 2019/834 K).

Belirtmek gerekir ki “hak düşürücü süre, bildirimsiz kalan çalışmalar yönünden öngörülmüştür. Belgelerden birisinin dahi Kuruma verilmiş olması veya Kurumca, fiilen ya da kayden sigortalı çalışma olgusunun tespiti hâlinde hak düşürücü süreden söz edilemeyecektir. Sigortalının kayda dayanan çalışması bildirilmiş veya kurumca saptanan çalışması var ise bu bildirilen veya saptanan hizmeti ile blok çalışmanın da zamanaşımına uğramadığı kabul edilmelidir.

5. Dairemizin 2021/10293 E, 2022/1056 K. sayılı karşı oy gerekçelerinde ayrıntılı olarak açıklandığı gibi blok çalışmalarda Kuruma bildirilen süre var ise sonraki çalışma için hak düşürücü süreye uğramaz kabulü önceki çalışma içinde kabul edilmeli ve hak düşürücü süre uygulanmamalıdır. Davacının 20.04.199 tarihi ile sonrası kayda giren 08.11.1999 tarihini takip eden çalışmaları blok çalışmaya dayanmaktadır. Bu blok çalışma içinde Kuruma intikal eden süreler olduğuna göre hak düşürücü süre önceleri içinde geçerli olmayacaktır. Blok çalışmanın bölünmezliği söz konusudur. Bu nedenle çoğunluğun hak düşürücü süre yönündeki onama gerekçesine katılınmamıştır.