Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3608 K.2024/3284

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile davacının, davalıya ait işyerinde 02.04.2011 tarihinden 05.03.2015 tarihine kadar aralıksız olarak bulaşıkçılık ayrıca gerektiğinde aşçı yardımı ve yoğun olduğunda masa toplama işinde çalıştığını, müvekkilinin işe giriş bildirgesinin 2012 yılında Nisan ayında sigorta müfettişliğince denetimde müvekkilinin işyerinde çalışmasının tespit edildiğini, işverence işe yeni girdiğinin söylenmesi konusunda ikaz edildiğini, bunun üzerine davalı tarafından sigorta girişi yapıldığını, akabinde çalışmasına rağmen 09.05.2012 tarihinde işten çıkışının gösterildiğini,

05.03.2015 tarihinde yine SGK tarafından teftiş yapıldığını, müvekkilinin çalışma şeklinin süresini açıkça ifade ettiğini, gerçek fiili çalışmasının 02.04.2011 tarihinden bu yana aralıksız devam ettiğini, beyan ettiğini, akabinde davalı işverenin müvekkilinin işine son verdiğini, belirterek 02.04.2011 ile 05.03.2015 tarihleri arasındaki çalışmalarının ve 02.04.2011 ile 05.03.2015 tarihleri arasındaki prime esas kazancının tespiti ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde, davacının dava dilekçesinde yer alan iddiasının resmi Kurum kayıtları ile örtüşmediğini, davacının açmış olduğu davanın haksız olduğunu, davacının iddiasının yazılı delille ispatlanması gerektiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2018 tarihli ve 2015/446 E., 2018/126 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının ...'a ait işyerinde 02.04.2011-08.04.2012 tarihleri ile 10.05.2012-04.03.2014 tarihleri arasında Kuruma bildirilen prime esas kazanç üzerinden çalışmış olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacı vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 26.05.2021 tarihli ve 2020/5015 E., 2021/7022 K. sayılı bozma ilamında,"...Eldeki davada 1-Davacının hizmet tespiti talebine ilişkin olarak.

12.04.2014 tarihli ve 13.03.2015 tarihli her iki Kurum müfettiş tespit raporunda, davalı işverenliğin, çalışanlarını sigortalı ettirmediğinin anlaşılması, kabule konu dönemde bildirimleri bulunan bordro tanıkları tarafından çalışmanın teyit edilmesi karşısında hizmet tespiti yönünden yazılı şekilde karar tesisi isabetli görülmüş olup davacının 04.03.2014 tarihi sonrası dönemin Kurum tarafından tespit edilip dava tarihinden önce hizmet cetveline işlendiğinin anlaşılması karşısında davacının bu dönem yönünden dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından bu dönem yönünden red kararı bu gerekçe ile yerinde bulunmuştur.

2-Prime esas kazançla ilgili olarak.

13.03.2015 tarihli müfettiş tespit raporu kapsamında ifadesine başvurulan davacının Temmuz 2014 tarihine kadar brüt 1400 TL ücret aldığını beyan etmesi ve 05.03.2014-05.03.2015 arası dönem yönünden davalı Kurumca primler resen tahakkuk ettirilip davalı işverenden tahsil edildiğinin anlaşılması karşısında ve aksine ilişkin belge ve delil bulunmadığı gözetildiğinde 05.03.2014-05.03.2015 arasında prime esas kazanç talebinin reddi de yerinde olup buna ilişkin karar isabetlidir.

Ne var ki, kabule konu 02.04.2011-05.03.2014 arası döneme ilişkin prime esas kazanç yönünden verilen karar isabetsizdir.

Bu nedenle Mahkemece, söz konusu döneme ilişkin prime esas kazancın tespitine yönelik olarak; yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".. 30.11.2021 tarihli celsede Yargıtay bozma ilamına uyulmuş, emsal ücret araştırması için Ankara Yüksek Fen İşleri Müdürlüğü, Sakarya Sanayi ve Ticaret Odası ve Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına müzekkereler yazılmış, müzekkere cevapları ve TÜİK verileri dosya arasına alınmıştır. Bozma kararı öncesi dinlenilmemiş tanıkların dinlenilmesi için işlem yapılmış bordro tanıklarının beyanları alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı, tanık beyanları ve deliller birlikte değerlendirilmiş, bozma ilamında belirtildiği şekliyle yazılı ispat miktarının üzerinde kalan kısımlarla ilgili herhangi bir delil başlangıcı da olmadığı görülmekle bu miktarlara kadar olan kısımlar için tanık beyanlarına itibar edilmiş, üzerindeki miktarın ispatlanamadığı kabul edilmiştir..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının ...’a ait... sicil numaralı işyerinde;

- 02.04.2011 tarihinden itibaren 2011/4 üncü ayında 29 gün asgari ücret ile

- 2011/5 inci ayında 30 gün asgari ücret ile

- 2011/6 ncı ayında 30 gün asgari ücret ile

- 2011/7 nci ayında 30 gün asgari ücret ile

- 2011/8 inci ayında 30 gün asgari ücret ile

- 2011/9 uncu ayında 30 gün asgari ücret ile

- 2011/10 uncu ayında 30 gün günlük brüt 31,53 TL ücret ile

- 2011/11 inci ayında 30 gün günlük brüt 31,53 TL ücret ile

- 2011/12 nci ayında 30 gün günlük brüt 31,53 TL ücret ile

- 2012/1 inci ayında 30 gün günlük brüt 33,33 TL ücret ile

- 2012/2 nci ayında 30 gün günlük brüt 33,33 TL ücret ile

- 2012/3 üncü ayında 30 gün günlük brüt 33,33 TL ücret ile

- 2012/4 üncü ayında 8 gün günlük brüt 33,33 TL ücret ile

- 2012/5 inci ayında 21 gün günlük brüt 33,33 TL ücret ile

- 2012/6 ncı ayında 30 gün günlük brüt 33,33 TL ücret ile

- 2012/7 nci ayında 30 gün günlük brüt 35,43 TL ücret ile

- 2012/8 inci ayında 30 gün günlük brüt 35,43 TL ücret ile

- 2012/9 uncu ayında 30 gün günlük brüt 35,43 TL ücret ile

- 2012/10 uncu ayında 30 gün günlük brüt 35,43 TL ücret ile

- 2012/11 inci ayında 30 gün günlük brüt 35,43 TL ücret ile

- 2012/12 nci ayında 30 gün günlük brüt 35,43 TL ücret ile

- 2013/1 inci ayında 30 gün günlük brüt 36,86 TL ücret ile

- 2013/2 nci ayında 30 gün günlük brüt 36,86 TL ücret ile

- 2013/3 üncü ayında 30 gün günlük brüt 36,86 TL ücret ile

- 2013/4 üncü ayında 30 gün günlük brüt 36,86 TL ücret ile

- 2013/5 inci ayında 30 gün günlük brüt 42,73 TL ücret ile

- 2013/6 ncı ayında 30 gün günlük brüt 42,73 TL ücret ile

- 2013/7 nci ayında 30 gün günlük brüt 44,61 TL ücret ile

- 2013/8 inci ayında 30 gün günlük brüt 44,61TL ücret ile

- 2013/9 uncu ayında 30 gün günlük brüt 44,61 TL ücret ile

- 2013/10 uncu ayında 30 gün günlük brüt 44,61 TL ücret ile

- 2013/11 inci ayında 30 gün günlük brüt 44,61 TL ücret ile

- 2013/12 nci ayında 30 gün günlük brüt 44,61 TL ücret ile

- 2014/1 inci ayında 30 gün günlük brüt 46,67 TL ücret ile

- 2014/2 nci ayında 30 gün günlük brüt 46,67 TL ücret ile

- 2014/3 üncü ayında 05.03.2014 tarihine kadar 4 gün günlük brüt 46,67 TL ücret ile çalışmasının olduğunun tespitine,

2.Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespitleri istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.506 sayılı Kanun'un 77 nci, 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi, 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine