Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3640 K.2024/5555

Taraflar arasındaki engellilik oranının tespiti, aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, engellilik oranının tespiti ile aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptalini ve aylığının yeniden bağlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, Gelir İdaresinin 25.02.2020 tarih 27239 sayılı yazısında engellilik oranının %37 olduğunun, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesi uyarınca çalışma gücü kayıp oranı en az %40 ve üzeri olanların engellilik indiriminden faydalanabileceğini, bu sebeple artık vergi indiriminden faydalanmasının mümkün bulunmadığının belirtildiği, bu nedenle, ilgili kanunlar gereğince yaşlılık aylığının hakem hastanesi rapor tarihini takip eden ödeme dönemi başı (23.10.2019) itibariyle durdurulduğu beyan edilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davanın kabulüne, davacının 20.03.2013 tarih 28603 sayılı yönetmelik hükümlerine göre 09.03.2015 tarihli Konya Numune Hastanesi raporu uyarınca engellilik oranını %30, 20.03.2013 tarih ve 28603 sayılı ile 20.02.2019 tarih 30692 sayılı Yönetmelik hükümleri uyarınca engellilik oranının ... Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi raporu uyarınca %55 olduğunun tespitine, 18.10.2019 tarihli rapora istinaden vergi indirimden yararlanmaya ilişkin 05.03.2020 tarih 4031952 sayılı Kurum işleminin iptaline, davacının maaşının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Konya Numune Hastanesinden aldığı Engelli Sağlık Kurulu raporuna göre % 44’lük vergi indiriminden faydalandığı için yaşlılık aylığı bağlanan 15561186 sicil numaralı davacının Kurumca kontrol muayenesine tabi tutulduğu ve Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’ne sevk edildiği, hastanenin göndermiş olduğu 05.03.2018 tarih 5239468 sayılı raporda iş gücü kaybı oranının % 40 altına düştüğünün belirtildiği, hakem hastane olarak N.E.Ü Meram Tıp Fakültesi Hastanesine sevk edildiği, engellilik oranının Meram Tıp Fakültesi Hastanesinden de %40’ın altında geldiği,

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesi uyarınca çalışma gücü kayıp oranı en az % 40 ve üzeri olanların engellilik indiriminden faydalanabileceği, bu sebeple artık vergi indiriminden faydalanmasının mümkün bulunmadığı, Kurum işleminde mevzuata aykırılık olmadığı belirtilerek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının engellilik oranının tespiti ile aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ve aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi uyarınca; "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir.

Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise Mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

Kanunun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtildiği üzere hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

İnceleme konusu dosyada; Konya Numune Hastanesinin 09.10.2015 tarihli raporuna istinaden %44 engelli raporu ile üçüncü derece vergi indiriminden faydalanarak 01.07.2016 tarihinde aylık bağlandığı, kontrol muayenesinde ... Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesinin 18.10.2019 tarihli raporu ile engellilik oranının %37 olarak tespit edilmesi nedeniyle davacının aylığının 2019 yılının ekim ayı itibariyle kesildiği anlaşılmaktadır. Dosyada davacının engellilik oranının tespiti hususunda ATK 3. İhtisas Kurulundan ve ATK 2. Üst Kuruldan rapor alınmış olup, Üst Kurulun 15.12.2022 tarihli raporunda davacının engel oranının 02.10.2019 tarihinden itibaren %55 olduğu belirtilmiştir.

Davacının talebi kesilen engellilik aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına ilişkin olup, aylığın kesildiği tarih itibariyle davacının engellilik oranının tespit edilerek buna göre hüküm tesis edilmesi gerekmektedir.

Mahkemece ATK raporları esas alınarak karar verilmesi yerinde ise de; davacının talebi olmadığı halde Konya Numune Hastanesinin 2015 tarihli raporu uyarınca engellilik oranının %30 olduğu ibaresine hükümde yer verilmesi, bu şekilde hüküm fıkrasının kendi içinde çelişkili hale getirilmesi yerinde değildir. Bu itibarla davacının talebi gözetilmek suretiyle HMK'nın 297 madde kapsamında çelişkiden uzak ve infaza elverişli hüküm kurulması gerekmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,