Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3895 K.2024/5151

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince Dahili davalı ... aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti bulunmadığından usulden reddine ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının 23.09.1996-01.09.2010 tarihleri arasında davalı apartman yöneticiliğine bağlı kapıcı olarak çalıştığını, davacının çalışmalarının davalı işverence ilk defa 2004 yılında diğer davalı Kuruma bildirildiğini, 2004 yılından sonra da davacının çalışmalarının davalı Kuruma bildirilmediğini, davalı apartman yöneticiliği tarafından davacının çalışmalarının yönetici ...’a ait şirket ve işyerleri üzerinden gösterildiğini, oysa davacının iş akdi süresince sadece kapıcılık faaliyetini yerine getirdiğini, davacıya çalıştığı süre zarfında önceleri aylık 130,00 TL son iki yıl ise aylık 195,00 TL ödendiğini,

davacının binada temizlik, güvenlik, sipariş işi yaptığını, işleri olmadığı zaman güvenlik amaçlı bina önünde beklediğini, davacının bu şekilde haftada 6 gün 07.00-20.00 arası çalıştığını, geçerli bir sebep olmadan 01.09.2010 tarihinde davacının iş akdinin işveren tarafından sonlandırıldığını ifade ederek davacının 23.09.1996-01.09.2010 tarihleri arasında sürekli şekilde davacı yanında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Niğde Apartmanı Yöneticiliği adına ...; KMK hükümleri doğrultusunda oluşturulmuş bir apartman yöneticiliği olmadığından davacının davasının husumet itirazında bulunduklarını, davacı tarafa ait delillerin eylemli çalışmayı göstermediğini, davacının Niğde Apartmanında herhangi bir şekilde kapıcılık faaliyeti yapmadığını, anılan dönemde davacının ...’a ait şirketlerde çalıştığını, davacıya yardım amacıyla kapıcı dairesinin tahsis edildiğini, resmi SGK kayıtlarının aksinin yazılı belgelerle kanıtlanamayacağını, ifade ederek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili tarafından dosyaya sunulan davaya karşı cevap dilekçesinde; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, davacının çalışmalarına ilişkin SGK’ya herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, asıl olanın Kurum kayıtları olduğunu, çalışma olgusunun hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya konması, davacının ücret alıp almamasınınm duraksamaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiğini, davacı adına primlerin ödenmesi açısından davalı Kurumun herhangi bir sorumluluğu olmadığını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Mahkememizce davacının hizmetinin bildirildiği iş verenliklerin dönem bordroları getirtilmiş ve tanıklar dinlenmiştir. ... Limited Şirketi çalışanlarından ... Gökmen, ... ve ... iş yerinde çok sayıda çalışan olduğunu, davacıyı hatırlamadıklarını, mesainin 08:30-19:00 saatleri arasında değiştiğini söylemişlerdir. ... ... isimi iş yeri bordro tanığı ..., davacının kendilerine ait dükkanda akşamları gelip sabah 07:00-07:30 gibi gittiğini bu şekilde kısa bir süre çalıştığını beyan etmiştir.

Davacının her iki iş yerinde de çalıştığı iddiası nedeniyle hizmetinin bildirildiği işverenliklere karşı hizmet iptali davası açılmamıştır. Davacının hizmetini bildiren ... Limited Şirketi aynı zamanda davalı apartmanda oturan aileye aittir. Dinlenen bordro tanıkları iş yerinde çok fazla çalışan olduğundan davacıyı hatırlayamadıklarını beyan etmişler, ... Şirketi'nde 08:30-19:00 saatleri arasında çalışma yapıldığı anlaşıldığından davacının apartmandaki temizlik görevini yapma olanağı da bulunmaktadır. Kaldırma kararı öncesi dinlenen tanık anlatımları kapsamında davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının apartman görevlisi olarak çalıştığını ileri sürdüğü dönemde hizmetinin bildirildiği işverenlikte de aynı zamanda çalıştığı kanaati mahkememizde oluşmuştur.

Davalı apartman yönetimi olarak gösterilmiş ise de apartmanda yönetimin olmadığı anlaşıldığından kat malikleri davaya dahil edilmiştir. Yargılama aşamasında apartmandan daire satın alan ...'a da dava yöneltilmiş ise de davacının tespitini istediği dönemde kat maliki olmaması ve kısa sürede mülkiyeti yeniden apartmanın kat maliklerinden ... ...'a devretmesi nedeniyle taraf sıfatının olmadığı anlaşılmış ve hakkında açılan davanın usulden reddi gerekmiştir.

Kaldırma kararı öncesi toplanan kanıtlar ve davacının tespitini istediği dönemde hizmetinin bildirildiği işverenliklerdeki çalışmasının aynı zamanda apartman görevlisi olarak çalışmasına da engel teşkil etmediği kanaatine ulaşıldığından, kapıcı dairesinde oturan davacının bahçe bakımı ve servis hizmeti yaptığı, çöpleri attığı ve yaptığı işler karşılığı günlük 1.61 saat aylık 7 gün olmak üzere çalıştığı şeklinde oluşan kanaati değiştirir yeni kanıtta tespit edilemediğinden davanın kısmen kabulüne ilişkin karar vermek gerektiği" gerekçesiyle;

"1-Dahili davalı ... aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti bulunmadığından usulden reddine,

2-Davanın kısmen kabulü ile davacının 1214634 sicil sayılı iş yerinde 01.02.2010-01.09.2010 tarihleri arasında ayda 7 gün kısmi zamanlı olarak prime esas alt kazanç üzerinden çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile Kurum arasında bir hizmet akdi ilişkisi mevcut olmadığından prim ödetilmesinde, kurumun sorumluluğunun söz konusu olmadığını, bu bakımdan husumet itirazında bulunduklarını, bu davaların kamu düzenine ilişkin olmaları sebebiyle savunmanın re’sen genişletmesi ve bundan sonra karar vermesinin gerektiğini, davacı hakkında yapılan işlemin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı tarafın 23.09.1996-01.09.2010 tarihleri arası davalı işyerinde kesintisiz çalışma iddiasında bulunduğu, kaldırma kararı sonrasında ise davacının çakışan sürelere ilişkin talebi bulunmadığını bildirdiği, davacının 1998 ve 1999 yıllarında farklı işverenler nezdinde çalışmalarının olduğu,

24.02.2004-31.12.2008 tarihleri arasında davalılardan ... ve ortaklarına ait ait 152910 numaralı işyerinden hizmetinin bildirildiği (bu işyerinin 24.02.2004-31.12.2008 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun kapsamında kaldığı), 01.06.2009-30.09.2009 ve 07.01.2010-31.01.2010 tarihleri arasında ... ...’ya ait 1139538 numaralı işyerinden bildiriminin yapıldığı,davacının şikayeti sebebiyle işyerinde 29.01.2010 tarihinde denetim yapıldığı, denetim sırasında kapıcı dairesinde davacının eşi ve çocuklarıyla ikamet ettiğinin tespit edildiği,

12.04.2010 tarihli rapor ekinde mahalle muhtarına sorulduğunda kapıcı adresinde 31.03.2000 tarihinden bu yana davacı, eşi ve çocuklarının ikamet ettiğinin belirtildiği, Kurumca 29.01.2010 tarihi itibarıyle davacının giriş bildirgesinin verilmesi gerektiği tespitiyle aynı tarih itibarıyle 1214634 numarası ile bina yönetimi işyeri olarak 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı, tanık beyanlarından davacının kısmi süreli apartman görevlisi olarak çalıştığının anlaşıldığı, 24.02.2004 öncesi talebin kesinti nedeniyle hak düşürücü süreye uğradığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, çakışan sürelere ilişkin talep bulunmaması, kesinti nedeniyle hak düşürücü sürenin dikkate alınması, tanık beyanları, tapu kayıtları ve tüm dosya kapsamına göre verilen verilen karar yerinde olmuştur.

Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371; 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,