Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3931 K.2024/7917

Taraflar arasındaki maluliyet aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; maluliyet aylığı için yapılan başvuru üzerine, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı iş yerine malüliyetini gerektirecek düzeydeki hastalığı veya arızası ile girdiği tespit edildiği gerekçesiyle talebin reddedildiğini, Kurum işleminin yerinde olmadığını, maluliyet aylığı bağlanması gerektiğine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "davanın kabulü ile Davacının 12.12.2019 tarihi itibariyle çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiğinin ve malulen emekliliğe hak kazandığının tespitine, maluliyet başlangıç tarihini takip eden aybaşı olan 01.01.2020 tarihi itibariyle davacıya maluliyet aylığı bağlanmasına," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının maluliyetinin çalışmaya dayalı olup olmadığı yahut işe giriş tarihinde de bu maluliyetinin bulunup bulunmadığının tespitinin yalnızca hastane kayıtları ile belirlenebilmesinin olanaksız ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, zira, davacının tedavisine derhal başlayıp başlamadığı;

hastalığının çalışmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığının yalnızca hastane kaydı evraklarıyla tespit edilmesinin mümkün olmadığını, davacının talebi çalışmalarından kaynaklı malul kaldığı iddiası ile maluliyetinin tespitine, tespit edilecek maluluk oranına göre malulen emekliliğe ve emekli aylığına hak kazandığının tespitine şeklinde olduğunu Mahkemece taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde karar verildiğini, Mahkemece, davacının 5510 sayılı Kanun'un hangi maddesi gereği malul sayıldığı,

değerlendirmenin ne şekilde yapıldığının belirlenebilir olmadığını, Mahkemece davaya konu edilmeyen bir husus gerekçe gösterilmek suretiyle karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu beyanla istinaf taleplerinin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının hastane evrakları, sağlık raporlarının dosya içerisine getirtildiği, YSK ve Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan raporların aldırıldığı, 01.12.2021 tarihli ATK 3. İhtisas Kurulu Raporunda ve 09.03.2020 tarihli YSK raporunda davacının çalışma gücünün en az %60 oranında kaybetmiş olduğunun tespit edildiği belirlenmiştir.

Davacının çalışma gücünü en az %60 oranında kaybetmiş olduğu hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf konusu uyuşmazlık davacının ilk defa çalışmaya başladığı dönemde bu maluliyetini gerektirecek düzeyde hastalığının olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Davacının Adli Tıp Raporunda da belirtildiği üzere 2010 yılı ve sonrasına ait hastane kayıtlarının gönderildiği, önceki yıllara ait herhangi bir hastane kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Şayet davalı kurumun ilk çalışmaya başladığı dönemde bu maluliyet oranını gerektirecek şekilde hastalığının bulunduğu iddia edilmiş ise de bu hususta ispat külfetinin davalı kurumda olduğu kaldı ki yukarıda da belirtildiği üzere davacının bu döneme ilişkin herhangi bir hastane kaydı mevcut olmadığından dolayı davalı vekilinin bu husustaki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Mevcut belgelere göre davacının Yozgat Şehir Hastanesinden almış olduğu 12.12.2019 tarihindeki rapora göre %60 maluliyet oranının tespit edildiği bu sebeple İlk Derece Mahkemesince bu tarih itibariyle malulen emekliliğe hak kazandığının tespitine karar verilmesinde de herhangi bir hata mevcut olmayıp bu husustaki davalı vekilinin istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maluliyet aylığı bağlanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 58 inci ve 95 inci maddesinde malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır.

Buna göre kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınarak, itiraz halinde, Adli TıpKurumu İhtisas Dairesinden alınacak rapora göre karar verilmeli.

Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi raporu arasında çelişki bulunması halinde ise Adli Tıp Kanunu'nun 15 inci maddesi gereği Adli Tıp Üst Kurullarınca giderilmesi gereklidir.

Çelişkinin Yüksek Sağlık Kurulu ile Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalından alınan sağlık kurulu arasında çıkması halinde de, amacın uyuşmazlığı en geniş katılımlı bir kurul kararı ile sona erdirmek, yeni çelişkilerin ortaya çıkıp uyuşmazlığı çözümsüzlüğe itmeyi engellemek olduğu dikkate alındığında, ilgili Adli Tıp Üst Kuruluna başvurulmalı ve alınacak raporla uyuşmazlık sona erdirilmelidir.

2.Belirtilen açıklama ışığında somut olaya dönüldüğünde, Kurum Yüksek Kurulu kararında davacının çalışma gücünün en az %60 ını kaybettiği ne var ki sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı iş yerine maluliyetini gerektirecek düzeydeki bu hastalığı veya arızası ile girdiğinin belirtildiği, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesince "...çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)'ını kaybetmiş olduğu, malul sayılması gerektiği,

Mevcut belgelere göre; maluliyetinin Yozgat Şehir Hastanesi'nin raporunun düzenlendiği 12.12.2019 tarihinden itibaren başladığı,

Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesi kapsamında başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğu,

Ancak SSYSK tarafından işe giriş tarihi öncesinde de görme kaybı nedeniyle malulen emekliliğinin red edildiği, Kurulumuzun 19.04.2021 tarih 6948 karar sayılı ve 25.08.2021 tarih 15135 karar sayılı müzekkerelerinde daha önce işe giriş tarihi öncesindeki tıbbi belgelerin istendiği ancak dosyada mevcut olmadığı, gönderilmesi halinde maluliyet başlangıç tarihinin yeniden değerlendirileceği" hususlarının belirtilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtildiği gibi karar verildiği ne var ki hükmün eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu anlaşılmıştır.

3.Davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği belirgin ise de, bu hastalık veya arazın davacının ilk defa çalışmaya başladığı 25.10.1984 tarihinden öncesine ait olup olmadığı uyuşmazlık konusu olmakla, İlk Derece Mahkemesince Kurum Yüksek Kurulu ile Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi arasındaki çelişkinin giderilmesi yönünden Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu'ndan rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,