Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3948 K.2024/6857

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacıya Beykoz Spor Kulübü 1908 A.Ş.'nin prim borcu nedeniyle gönderilen ödeme emirlerinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının prim borçlarından sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.06.2015 tarihli ve 2013/338 E. 2015/258 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davalı tarafından davacıya 17.07.2012 tarihinde tebliğ edilen 2.323,85 TL tutarlı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 103,633,56 TL tutarlı 09.07.12/127750017 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 87.757,23 TL tutarlı 09.07.12/12278010 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 12.441,43 TL tutarlı 09.07.12/12277963 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 7.743,31 TL tutarlı 09.07.12/12277929 sayılı ödeme emrinin iptaline,

davalı tarafından davacıya yüklenen 2.547,51 TL tutarlı 09.07.12/12277871 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 430,22 TL tutarlı 09.07.12/12277836 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 262,15 TL tutarlı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 411,39 TL tutarlı 09.07.12/12277792 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 415,67 TL tutarlı 09.07.12/12277744 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 9.035,78 TL tutarlı 09.07.12/12277721 sayılı ödeme emrinin iptaline,

davalı tarafından davacıya yüklenen 45.038,05 TL tutarlı 09.07.12/12281617 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 26.336,35 TL tutarlı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 18.684,74 TL tutarlı 09.07.12/12281978 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 1.648,68 TL tutarlı 09.07.12/12281902 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 205,19 TL tutarlı 09.07.12/12281846 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 88,94 TL tutarlı 09.07.12/12281763 sayılı ödeme emrinin iptaline,

davalı tarafından davacıya yüklenen 3.974,00 TL tutarlı 09.07.12/12281711 sayılı ödeme emrinin iptaline, yukarıda miktarları ve tarihleri yazılı ödeme emirlerine ilişkin 6100 sayılı HMK'nın 391/1 inci maddesi gereğince ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile karar kesinleşene kadar yukarıda belirtilen ödeme emirlerine teminatsız olarak ihtiyadi tedbir konulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.03.2018 tarihli ve 2015/21576 E.,2018/1915 K. sayılı kararında; davalı Kurumca iptal edilen 11.09.2009 öncesine ilişkin dönem yönünden davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, 11.09.2009 sonrasına ilişkin dönem yönünden ise dava dışı Beykoz Spor Kulübü 1908 A.Ş.'nin statüsünün belirlenmesi, ticari şirket ya da dernek olup olmadığının araştırılması, ticari şirket ise davacının hissedar olup olmadığı, yönetim kuruluna genel kurulca seçilip seçilmediğinin araştırılması,

davacının yönetim kurulu üyesi olması halinde toplantılara katılmamasının sonuca etkili olmadığı ve 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi kapsamında şirketin yönetim kurulu üyelerinin şirketi temsil ve ilzama yetkili olup olmadığına bakılmaksızın 01.07.2008 tarihinden itibaren sorumlu olduğunun düşünülmesi, davacının aksi iddiasının bulunması halinde ise Ticaret Sicil kayıtlarının düzeltilmesi hususunda dava açmak üzere tarafına süre verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 25.11.2021 tarihli ve 2018/389 E. 2021/924 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne,11.09.2009 tarihi öncesine ait olan 2012/025693 -2012/025695- 2012/025696- 2012/025697 - 2012/02569 - 2012/25783 - 2012/025782 - 2012/025783 - 2012/0101002012/010101- 2012/010102-2012/025781-2012/025782 takip numaralı ödeme emirleri yönünden davalı tarafından davacıya yüklenen 12.441,43 TL tutarlı 09.07.12/12277963 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 2.547,51 TL tutarlı 09.07.12/12277871 sayılı ödeme emrinin yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

davalı tarafından davacıya yüklenen 262,15 TL tutarlı ödeme emrinin yönünden karar verilmesine yer olmadığına davalı tarafından davacıya yüklenen 430,22 TL tutarlı 09.07.12/12277836 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına davalı tarafından davacıya yüklenen 411,39 TL tutarlı 09.07.12/12277792 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 415,67 TL tutarlı 09.07.12/12277744 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 45.038,05 TL tutarlı 09.07.12/12281617 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

davalı tarafından davacıya yüklenen 9.035,785 TL tutarlı 09.07.12/12277721 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 45.038,05 TL tutarlı 09.07.12/12281617 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 2.323,85 TL tutarlı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına davalı tarafından davacıya yüklenen 26.336,35 TL tutarlı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 18.684,74 TL tutarlı 09.07.12/12281978 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

davalı tarafından davacıya yüklenen 1.648,68 TL tutarlı 09.07.12/12281902 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 205,19 TL tutarlı 09.07.12/12281846 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 88,94 TL tutarlı 09.07.12/12281763 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 3.974,00 TL tutarlı 09.07.12/12281711 sayılı ödeme emri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafından davacıya yüklenen 205,19 TL tutarlı 09.07.12/12281846 sayılı ödeme emrinin iptaline,

11.09.2009 tarihinden sonrasına ait 2012/014500 - 2012/025692 - 2012/025694 - 2012/016188 takip numaralı olmak üzere; davalı tarafından davacıya yüklenen 103,633,56 TL tutarlı 09.07.12/127750017 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 87.757,23 TL tutarlı 09.07.12/12278010 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 7.743,31 TL tutarlı 09.07.12/12277929 sayılı ödeme emrinin iptaline, davalı tarafından davacıya yüklenen 9.035,78 TL tutarlı 09.07.12/12277721 sayılı ödeme emrinin iptaline karar verilmiş, kararı davalı Kurum vekili temyiz etmiştir.

2. Dairemizin 20.06.2022 tarihli ve 2022/6186 E.,2022/9429 K. sayılı kararında; Mahkemece, yapılandırmaya konu edilen dönemler ile davalı Kurumca iptal edilen dönemler belirlenip, bu çerçevede davanın konusuz kalıp kalmadığının irdelenmesi ve infaza elverişli bir biçimde, ödeme emri takip numarası belirtilmek suretiyle söz konusu ödeme emirleri ve dönemlerinin hükümde gösterilmesi, Ticaret Sicil Müdürlüğünden gerekli araştırma yapılarak davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemin tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar

Davanın kabulüne, 2012/25697 no.lu ödeme emrinin (12277792 takip no.lu) 2001/1 inci dönem İPC borcu 411,39 TL miktarlı takip konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, 2012/25698 no.lu ödeme emrinin (12277744 takip no) 2001/1, 2 nci dönem İPC borcu 415,67 TL miktarlı takip konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, 2012/25695 no.lu ödeme emrinin (12277871 takip no.lu) 2001/1, 2, 3, 4 üncü dönem İPC borcu 2.547,51 TL miktarlı takip konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

2012/25693 no.lu ödeme emrinin (12277963 takip no.lu) 2002/5 inci dönemi (Prim borcu) 12.441,43 TL miktarlı takip konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, 2012/25696 no.lu ödeme emrinin 12277836 takip no.lu) 2011/10,11,12 ve 2012/1,2. dönem DMV borcu 430,22 TL miktarlı takip konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, 2012/25696 no.lu ödeme emrinin (12277836 takip no.lu) 2011/9,10,11,12 ve 2011/1,2,3,4,5,6,7,8,9 uncu dönem DMV borcu 262,15 TL miktarlı takip konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

2012/25783 no.lu ödeme emrinin 12281617 takip no.lu) 2007/8,9,10,11,12 ve 2008/1,2,3,4,5,6,7,8,9 uncu aylar Prim 26.336,35 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/25782 no.lu ödeme emrinin 12281711 takip no.lu) 2007/8,9,10,11,12, 2008/1,2,3,4,5,6,7,8,9 uncu İSP borcu 2.323,85 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/25782 no.lu ödeme emrinin 12281711 takip no.lu) 2008/10,11,12, 2009/1,2,3,4,5, 2010/10,11, 2011/12, 2012/1,2 İSP 3.974,00 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/25783 no.lu ödeme emrinin (12281617 takip no.lu) 2008/10,11,12, 2009/tüm, 2010/11,12, 2011/12, 2012/1,2 prim 45.038,05 TL miktarlı takibin iptaline,

2012/10100 no.lu ödeme emrinin (122889783 takip no.lu) 2010/12, 2011/1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11 inci prim borcu 18.684,74 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/10101 no.lu ödeme emrinin (12281902 takip no.lu) 2010/12, 2011/1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11 inci İSP borcu 1.648,684 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/10102 no.lu ödeme emrinin (12281846 takip no.lu) 2010/12 ve 2011/1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11 inci dönem DMV borcu 205,19 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/25781 no.lu ödeme emrinin (12281763 takip no.lu) 2010/10,11 ve 2011/12, 2012/1,2 nci dönem DMV borcu 88,94 TL miktarlı takibin iptaline,

2012/14500 no.lu ödeme emrinin (12775017 takip no.lu) 2010/12, 2011/1,2,3,4,5,6,7,8,9 uncu dönem prim borcu 103.633,56 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/25692 no.lu ödeme emrinin (12278010 takip no.lu) 2010/09,10,11, 2011/10,11,12 ve 2012/1, 2 nci Prim borcu 87.757,23 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/25694 no.lu ödeme emrinin 12277929 takip no.lu) 2010/09,10,11, 2011/10,11,12 ve 2012/1, 2 nci İSP borcu 7.743,31 TL miktarlı takibin iptaline, 2012/16188 no.lu ödeme emrinin 12277721 takip no.lu) 2010/12, 2011/1,2,3,4,5,6,7,8,9 uncu İSP borcu 9.035,78 TL miktarlı takibin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7,8,9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 80 inci, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi. "Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri Kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü öngörmüş.

5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi de bir kısım farklar dışında anılan maddeye benzer düzenleme getirmiş olup, "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü getirmiştir.

Kurumun prim alacağına ilişkin olarak işveren ile birlikte müteselsilen sorumluluk koşullarının oluşması için, işveren kamu kurum ve kuruluşu ise kamu görevlilerinin tahakkuk ve tediye ile görevli olması, tüzel kişiliği haiz diğer işyerlerinde ise üst düzey yönetici ya da yetkilisi ve kanuni temsilci sıfatıyla işveren tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunulması gerekir. Ancak, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi burada bir ayrıma giderek özellikle şirket yönetim kurulu üyelerinin, temsil ve ilzam yetkisi aranmaksızın (haklı sebepleri olmazsa) müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarını ayrıca belirtmiştir.

Somut olayda, davacının 29.07.2008 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı ile yönetim kurulu üyeliğine seçildiği, devamında 11.03.2009 tarihli olağan genel kurul kararı ile de bir yıllığına yönetim kurulu üyeliğine seçildiği, yapılandırma ile bazı ödeme emirlerine konu borçların tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı dava dışı Beykoz Spor Kulübü 1908 A.Ş.'ye 29.07.2008 ve 11.03.2009 tarihlerinde birer yıllığına yönetim kurulu üyesi seçilmiş olup 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi gereğince temsil ve ilzama yetkili olup olmadığına bakılmaksızın 2008/7,8,9,10,11,12, 2009/1,2,3,4,5 dönemlerine ilişkin borçlardan sorumlu olduğu halde davanın kabulüne karar verilmesi yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

2. Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,