Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4104 K.2024/9266

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı işveren yanında askerlikte geçen süreler haricinde 19.11.1990-02.11.2012 tarihlerinde kesintisiz en son 1.300,00 TL net ücretle çalıştığını ancak çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğini belirterek, Kuruma bildirilmeyen sürelerde hizmet akdiyle çalıştığının ve 2003 yılı ücretinin 475,00 TL, 2004 yılı ücretinin 630,00 TL ve 2006 yılından başlayarak emeklilik işlemine kadar ki ücretinin 1300 TL olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işyerinde geçen hizmetlerinin gerçek ücreti üzerinden Kuruma bildirildiğini, bildirilen süreler dışında işyerinde çalışmasının olmadığını, davacının son ücretinin brüt 940,50 TL olduğunu, bu durumun da ihtirazi kayıt ileri sürülmeden imzalanan ücret bordrolarıyla sabit olduğunu beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Fer'i müdahil Kurum vekili, dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait işyerinde; 19.11.1990 - 31.12.1990 tarihleri arasında 41 gün, 01.01.1991 - 19.12.1991 tarihleri arasında 349 gün, 1992/1 döneminde 29 gün, 1992/2 döneminde 41 gün, 1992/3 döneminde 86 gün, 01.01.1993 - 14.08.1993 tarihleri arasında 235 gün, 1993/3 döneminde 37 gün, 1994/1 döneminde 12 gün, 1994/2 döneminde 10 gün, 1994/3 döneminde 2 gün, 1996/3 döneminde 30 gün, 01.01.1997 - 16.02.1997 tarihleri arasında 46 gün sigortalı gösterilmeyen prime esas asgari kazanç ücret ile hizmet akdine dayalı çalışmaların tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece, davacının ücreti konusunda delil olmadığı ve işçilik alacakları ile ilgili olarak Bakırköy 13. İş Mahkemesinde açılan davanın kesinleşmediği noktalarından hareketle ücretin asgari ücret üzerinden belirlendiğini, oysaki Mahkeme dosyasında bu yönde tüm delillerin mevcut olduğunu, müvekkilinin çalıştığı yıl ve yaptığı iş göz önüne alındığında asgari ücretle çalıştığını kabul etmenin normal hayat akışı ile uyuşmadığını, gerek mahkeme dosyasına gerekse 13. İş Mahkemesi dosyasına sundukları delillerin değerlendirerek ücretin belirlenmesi ve davanın tümden kabulü gerektiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 15.02.1975 doğumlu davacının tespit talep edilen tarihte henüz 15 yaşında olduğunu, başkaca hiçbir delil bulunmadığı halde davalıya karşı benzer nitelikte davalar ikame eden ve menfaat çatışması bulunan davacı tanık beyanları esas alınarak davacının talebi gibi 19.11.1990 tarihinde işe başladığının kabul edilmesinin hukuka ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile hatalı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın esasına girilmeden hakdüşürücü süre bakımından reddi gerektiğini, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işveren tarafından davacının bir kısım çalışmaları Kuruma bildirildiğinden ve kesintisiz blok çalışma olduğundan, davacının iş akdinin sona erdiği tarihe göre hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde dava açıldığından hak düşürücü sürenin geçmediği, talep edilen dönemde iş yerinin faal ve kapsamda olduğu, tanık beyanlarına göre de davacının Mahkemece kabul edilen dönemlerdeki fiili çalışmasının ispatlandığı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin, davalı şirket vekilinin ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 19.11.1990-02.11.2012 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde çalışmalarının ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 428, 439 uncu maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayıl Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme

1.5510 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür.

2.Eldeki davada, Mahkemece verilen davanın kısmen kabulü kararı yerinde olmakla birlikte, davacının 15.02.1975 doğumlu davacının sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilen 19.11.1990 tarihinde 15 yaşında olduğu, buna göre davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 15.02.1993 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 nci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Fer'i müdahil Kurumun temyiz itirazlarının reddine; 2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalının temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi Hükmünün 1 no.lu bendine eklenmek üzere "19.11.1990 - 31.12.1990 tarihleri arasında 41 gün, 01.01.1991 - 19.12.1991 tarihleri arasında 349 gün, 1992/1 döneminde 29 gün, 1992/2 döneminde 41 gün, 1992/3 döneminde 86 gün, 01.01.1993 - 14.08.1993 tarihleri arasında 235 gün, 1993/3 döneminde 37 gün, 1994/1 döneminde 12 gün, 1994/2 döneminde 10 gün, 1994/3 döneminde 2 gün, 1996/3 döneminde 30 gün, 01.01.1997 - 16.02.1997 tarihleri arasında 46 gün sigortalı gösterilmeyen prime esas asgari kazanç ücret ile hizmet akdine dayalı çalışmaların tespitine," ibaresinden sonra gelmek üzere,

ilave olarak "... ancak sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 15.02.1993 olduğunun tespitine, davacının 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 15.02.1993 tarihinden önceki çalışmasının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,