Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4106 K.2024/4551

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait iş yerinde otobüs şoförü olarak aynlık en son net 2.000,00 TL prime esas kazançla 30.06.2008 - 25.02.2013 tarihleri arasında tam ve kesintisiz hizmet akdine tabi çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiği, işveren ve Kurum kayıtlarının getirtilmesi gerektiği, ücret bordroları ve denetim bordrolarının getirtilmesi ve gerekli araştırmanın yapılması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili aşamalarda özetle; davacının iddialarının gerçek dışı olduğu, davacının kendi sahibi olduğu otobüsü, şirket unvanını kullanarak işlettiği, bu durumun Bakırköy 2. İş Mahkemesinin 2013/351 Esas sayılı dosyasında verilen ve kesinleşen mahkeme kararıyla ... olduğu, taraflar arasındaki alacak davasının ise Bakırköy 23. İş Mahkemesinin 2013/609 Esas sayılı dosyasında görüldüğü ve davasının reddedildiği ve kesinleştiği, gerçek manada işçi olarak şirkete ait otobüslerde şoför olarak çalıştığı zamanlara ilişkin olarak ise SGK nezdinde yasal bildirimlerinin hukuka uygun olarak yapıldığı ve primlerinin de ödendiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; taraflar arasındaki alacak davasında iş bu davada tespiti talep edilen dönem öncesinde taraflar arasında iş akdinin bulunmadığı ve davacının kendi nam ve hesabına otobüsünün davalı şirket bünyesinde çalıştırdığı kabulü ile verilen mahkeme kararının Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiş olması, Mahkemede beyan veren tanık ... ve ...'nun beyanlarında da bu durumdan bahsedildiği hususları dikkate alındığında davacının otobüsünün satıldığı ve payına düşen paranın hesabına yatırıldığı tarih olan 06.10.2010 tarihine kadar davalı şirketin bünyesinde işçi olarak çalışmadığı,

kendi nam ve hesabına çalışarak davalı şirketle ticari ilişki içerisinde olduğu, ancak sonrasında sigortalı olarak çalışmasının bildirilmeye başlandığı 18.12.2010 tarihinden 31.01.2013 tarihine kadar tanık beyanlarıyla da ispatlandığı üzere kesintisiz şekilde davalı şirket nezdinde çalıştığı, davacının 18.12.2010 - 30.03.2011 ve 10.10.2011 - 31.01.2013 tarihleri arasında sigortalı çalışmalarının bildirilmiş olması karşısında çalışmalarının bildirilmediği 01.04.2011 - 09.10.2011 tarihleri arasındaki çalışmasının tespiti gerektiği,

davacı tarafça 31.01.2013 tarihinden sonra işten çıktığına dair usulüne uygun şekilde delillerle ispat gerçekleşmediğinden ve davacının çıkış tarihine dair net tanık beyanı bulunmadığından davacının en son çıkışının bildirildiği tarihten sonraki dönem açısından ve yukarıdaki tespit doğrultusunda Kuruma bildirimi yapılan 18.12.2010 tarihi öncesindeki çalışmaları yönünden talebinin reddi gerektiği,

davacının prime esas kazanç iddiası açısından dosya içerisinde yazılı delil yahut yazılı delil başlangıcı niteliğinde sayılabilecek belge bulunmadığı ve usulüne uygun şekilde davacı tarafça prime esas kazancın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine davacının davalı şirkete ait 1035596 sicil numaralı işyerinde Kuruma bildirilenler dışında kurum taban ücretleri altında kalmaksızın asgari ücretle 01.04.2011 - 09.10.2011 tarihleri arasında 189 gün daha çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekiller ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki alacak davasının keza tespit davasının kapsadığı dönemin huzurda görülmüş olan davadan önceki döneme ait olduğu, kaldı ki hizmet tespiti davasında hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar verildiği, dolayısı ile tespitini talep ettikleri döneme ilişkin bir emare olarak dahi kabulünün mümkün olmadığı,

Bakırköy 23. İş Mahkemesinin 2013/609 Esas sayılı dosyasında davacının iddia ettiği hizmet süresinin huzurdaki dosyanın öncesine ait olup, anılan hükmün incelenmesinde tarafların da farklı olduklarının görüleceği, keza aynı kararda davacının davalılardan ... ile ortak olduğu kanaatine varıldığının bildirildiği, her ne kadar bu tespite iştirak etmek de mümkün değil ise de başka bir yargılamanın konusu olan bu durumun huzurdaki davada sanki davacının o dönemde dahi davalı ...

Turizm ile ortaklık ilişkisi kurmuş gibi kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu, Mahkemece huzurdaki davada dinlenen tanıklar ... ve ...'nun beyanlarına göre karar verilmiş ise de davalı ile menfaat birliği içerisinde bulunan tanıkların ifadelerine itibar edilmesinin hatalı olduğu, davacı adına kayıtlı şehirler arası yolcu otobüsü hiçbir zaman olmadığı, Mahkemece dinlenen diğer tanık beyanlarına hiç değinilmemesinin de bir başka hukuka aykırılık olduğu,

otobüsün satıldığı tarih olarak kabul edilen 06.10.2010 tarihine kadar davalı şirket bünyesinde işçi olarak çalışmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de bu gerekçenin de hatalı değerlendirme ve kanaate dayalı olduğu, delil dilekçesinde belirttikleri, gerekse yine dava dilekçesi eklerinde yazılı belgeler ile sunmuş oldukları üzere daavcının davalıya ait ..., ..., plakalı araçlarda davalı şirketin personeli olarak hizmet akdi ile çalıştığı, araçların trafik tescillerinin davalı üzerine olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının şirkette kesintisiz bir çalışması olmadığı gibi davalı ile arasındaki ilişkinin işçi-işveren ilişkisi olmadığı, nitekim bu hususun kesinleşmiş yargı kararı ile de ... olduğu ve yerel mahkeme tarafından da açıkça gerekçede de davacının kendi otobüsünü işlettiği, davalı ile arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olduğunun ifade edildiği, davacının işçi-işveren ilişkisi kapsamında kesintisiz bir çalışmasının olmadığı,

davacının bu davayı ikame etmeden önce 26.03.2013 tarihinde davalının da davalı olarak yer aldığı hizmet tespit davası ikame ettiği ve Bakırköy 2. İş Mahkemesinin 2013/351 Esas sayılı dosyasından yürüyen davada 1994 yılı Ocak ayı ile 2008 yılı Haziran ayı arasındaki döneme ilişkin çalışmasının tespitini talep ettiği, dava 2013 Mart ayında açılmışken işbu davada talep ettiği 30.06.2008 - 25.02.2013 tarihleri arasındaki çalışmasının tespitini istemediği,

madem ki davacının bu tarihler arasındaki çalışması da gerçek bir işçi-işveren ilişkisi kapsamında kesintisiz bir çalışma idi o zaman neden 2013 yılı Mart ayında açtığı davada bu döneme ilişkin herhangi bir talebi olmadığı, davacının 01.07.2013 tarihinde ikame ettiği işçilik alacakları talepli davada da, açıkça davacının davalı ile işçi işveren ilişkisi olmadığının açıkça ortaya konulduğu,

davacının işbu davada talep ettiği ve şirkette kesintisiz şekilde çalıştığını iddia ettiği dönemin 30.06.2008 - 25.02.2013 tarihleri arası olup bu tarihten sonra ikame ettiği ve dolayısıyla bu döneme dair de değerlendirme içeren ve kesinleşen Mahkeme ilamları gereğince huzurdaki davanın davacının soyut ve gerçeğe aykırı iddialarından ibaret olduğu, kesinleşen mahkeme ilamları dikkate alınarak davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yerel mahkeme tarafından kısmen kabul kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu,

dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarındanda da davacının, 01.04.2011 - 09.10.2011 tarihleri arasında şirkette işçi olarak çalıştığı şeklinde bir sonuç çıkmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı, fiili çalışmanın ispat edilemediği, eksik inceleme ile karar verildiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup, HMK'nın 355 inci maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 30.06.2008 - 25.02.2013 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ve prime esas kazancının eksik bildirildiğinin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraflar vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkeme kararlarının 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde tanımlanan unsurları taşıması ve "tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri"ni içermesi gerekir. Eldeki dosyada; davalı şirket unvanının karar başlığında, anılan düzenlemeye aykırı biçimde hatalı yazılması usul ve yasaya aykırı, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine;

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan "... Turizm Taş. Otopark Oto ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti." unvanı silinerek yerine "... Turizm Taşımacılık Otopark Otomotiv ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi" yazılması; suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,