Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/413 K.2024/2002

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne dair karara karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davalı Kurum vekilinin temyiz istemi hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının uzun yıllardan itibaren kendi ad ve hesabına kendisine ait taşınmazları fındık bahçesi olarak kullandığını, fındık üreticisi olarak tarımsal faaliyette bulunduğunu, kendisinin ve ailesinin geçimini sağladığını, Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifi tarafından davacının teslim ettiği mahsullerden ilk Bağ-Kur prim kesintisinin 2004 Kasım ayında yapıldığının kooperatif tarafından bildirilmesi sebebiyle davacının 01.12.2004 tarihinden dava tarihine kadar sigortalı olduğunun ve davacının 13.02.2011 tarihli 6111 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur prim borçlarına getirilen aftan yararlanmaya hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dosya kapsamında Düzce İş Mahkemesinin yetkisine itiraz ettiklerini ve yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Akçakoca Asliye Hukuk (İş) Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini ayrıca davacının sigortalılık belgesinin verildiği 27.05.2011 tarihi itibari ile tescilinin gerçekleştiğini, tevkifat listelerinin müvekkil Kuruma ulaşmamış olması nedeni ile talebinin reddedildiğini, bu nedenle Kurumun işleminde hata bulunmadığını, Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep ettiği dönemde tarımsal faaliyetinin kesintisiz olarak sürdüğü hususunun geçerli yasal deliller ile ispatlaması gerektiğini,

ayrıca 6111 sayılı Kanun kapsamında getirilen aftan yararlanma talebinin süresi içerisinde yapılmadığını, bu aşamada prim affından yararlanmasının mümkün olmadığını, sigortalılık tescili de gerçekleşmediğinden şuan için prim borcunun doğmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2019 tarihli ve 2017/611 Esas, 2019/278 Karar sayılı kararı ile "davanın kabulü ile davacı ...’ın 01.12.2004-26.05.2017 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak sigortalı olduğunun tespitine, 6l11 sayılı Kanun kapsamında borçlarının yapılandırılması ilişkin aftan yararlanmaya hak kazandığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2021 tarihli ve 2019/3873 Esas, 2021/2016 Karar sayılı kararıyla; davalı ...'nın istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 23.02.2022 tarihli, 2021/13228 Esas ve 2022/2441 Karar sayılı kararında; "... Mahkemenin, Akçakoca Fındık Satış Kooperatifine satılan ürün neticesinde Bağ-Kur tevkifat kesintisinin Bağ-Kur hesabına yattığına ilişkin banka dekontu nazara alınarak. 01.12.2004-31.12.2004 tarih aralığındaki kabulü isabetli ise de 01.01.2005 ile 26.05.2017 tarihleri arasında ki kabul eksik araştırmaya dayalıdır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı ve bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı, devamında yukarıdaki ilkeler çerçevesinde tarımsal faaliyetin sürdürülüp sürdürülmediği hususları ayrıntılı olarak araştırılmalı, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ... Koşanın 01.12.2004-26.05.2017 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak sigortalı olduğunun tespitine, 6l11 sayılı Kanun kapsamında borçlarının yapılandırılmasına ilişkin aftan yararlanmaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyizi.

Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, 01.01.2005 ile 26.05.2017 tarihleri arasında kesinti olmamasına rağmen davacının kesintisiz olarak belirtilen tarihler arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının Kurumda kayıtlı olan sürelerin ve durdurulan sigortalılık sürelerinin dışlanması gerektiğini, öte yandan emsal içtihatlar uyarınca davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi,

ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı olmadığını, davacının tarımsal faaliyetinin kesintisiz olduğunun kanıtlanamadığını, soyut tanık beyanlarına dayalı olarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 01.12.2004 ile dava tarihi olan 26.05.2017 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 6111 sayılı Kanun yararlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 2926 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,