Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4168 K.2024/13114

Taraflar arasındaki asıl sahte sigortalılık nedeniyle bir kısım çalışmaların iptal edilerek yaşlılık aylığını kesen Kurum işleminin iptali ile hizmetlerin geçerli olduğunun tespiti, birleşen yersiz ödemeler nedeniyle borç bildirim belgesinden dolayı borçlu olmadığının tespiti davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl ve birleşen davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurumdan yaşlılık aylığı alan davacının denetmen raporuna istinaden aylığının iptal edildiğini, tarafına ödenen aylıklar ve bayram ikramiyelerinin iadesi için Kurumca borç bildirim belgesi gönderildiğini ileri sürerek, yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

2.Birleşen İzmir 16. İş Mahkemesinin 2019/288 E. - 2021/448 K. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Konak SGM tarafından bağlanan aylığının Kurum tarafından iptal edildiğini, yersiz iptal edilen aylığının iptalinin durdurulması ile iptal sonucu aylık tutarlarının iadesine ilişkin düzenlenen iki adet borç bildirim belgesi içeriği borç tutarları için, İzmir 16. İş Mahkemesinin 2019/287 E. sayılı dosyasında görülen dava sonuçlanıncaya kadar, Kurum tahsilat, takip, icra ve kesinti işlemlerinin bekletilmesine, lehe karar verilmesi halinde borç bildirim belgeleri içeriği borç tutarlarının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Asıl davada davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesinde, Kurum denetim elemanları tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunun düzenlendiğini, söz konusu kayıt ve belgelerin aksinin ispatının da ancak eş değerdeki belgelerle mümkün olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen İzmir 16. İş Mahkemesinin 2019/288 E. - 2021/448 K. sayılı dosyasında davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça İzmir 16. İş Mahkemesinin 2019/287 Esasına kayden Kurum işleminin iptaline yönelik açılan davada davanın kabulüne karar verildiği takdirde bu davanın konusunun kalmayacağını, bu nedenle davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesinde, Kurum denetim elemanları tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunun düzenlendiğini, söz konusu kayıt ve belgelerin aksinin ispatının ancak eş değerdeki belgelerle mümkün olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum kayıtları, Kurum denetim raporları, yerel denetim tutanakları, tanık ifadeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

Asıl davanın kabulü ile davacı ... TC kimlik numaralı ...'ın ... tahsis numaralı dosya üzerinden bağlanılan aylıklarının durdurulmasına yönelik davalı Kurum işleminin iptaline,

Birleşen davanın kabulü ile davacı ... TC kimlik numaralı ...'ın ... tahsis numaralı dosya üzerinden bağlanılan aylıklarının durdurulması nedeniyle davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 26.07.2019 tarih ve 10849586 ve 26.07.2019 tarih, 10849085 sayılı yaşlılık aylığı ve bayram ikramiyesi aslının borç kaydedilmesine ilişkin Kurum işlemlerinin iptaline, davacının iptal edilen borç bildirim belgeleri nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde. İlk Derece Mahkemesi tarafından dinlenen tanıklardan sadece bir tanesinin beyanına dayanılarak karar verildiğini, tanık ...'ın hizmet döküm cetvelinde, davacı ile aynı dönemde ... ... ve ...

Yördem unvanlı işyerlerinden bildirilen çalışmalarının bu işyerlerinin sahte işyeri olması nedeniyle iptal edildiğinin görüldüğünü, davacının sahte işyeri olduğu belirlenen ... unvanlı işyerindeki çalışmalarının gerçek olduğuna dair somut, yeterli ve inandırıcı delil bulunmadığını, 23.11.2012 tarihinde ... ... unvanlı işyerinde fiili denetimde halihazırda çalışmakta olduğu tespit edilen sekiz kişinin tanıklıklarına başvurulması ve bu kişilerden o döneme ait çalışmalarının fiili çalışma olarak kabul edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini,

Kurum işleminin iptal edilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan, incelemenin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların yerinde olmadığı, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada sahte sigortalılık nedeniyle bir kısım çalışmaların iptal edilerek yaşlılık aylığını kesen Kurum işleminin iptali ile hizmetlerin geçerli olduğunun tespitine, birleşen davada yersiz ödemeler nedeniyle borç bildirim belgesinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR