Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4175 K.2024/4910

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... Elektronik ve Bilgisayar San. Ltd. Şti. bünyesinde yazılım satış müdürü olarak 12.05.2012-31.03.2015 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığını, en son 2.300,00 TL ücret aldığını, 30.04.2013-31.03.2015 tarihleri arasındaki çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, ancak gerçek ücreti üzerinden bildirimlerin yapılmadığını ileri sürerek, davacının davalı iş yerinde 12.05.2012 - 31.03.2015 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının ve çalıştığı tüm dönem boyunca prime esas kazançlarının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin 12.05.2012 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalı olarak tescilinin yapılmasını istediği dönemde, davalı şirket ile aralarında herhangi bir hizmet akdinin bulunmadığını, bu dönemde davacının davalı şirket nezdinde herhangi bir bağımlı çalışmasının olmadığını, davacının dışarıdan davalı şirkete kütüphanecilik hizmeti (katalog bilgileri girişi ve evrak tarama işleri) verdiğini, parça başı işe göre ücretinin ödendiğini, davacı ile davalı şirket arasındaki iş akdinin 30.04.2013 tarihinde yapıldığını, sigortasının da aynı tarihte başlatıldığını, hizmet akdi sözleşmesinin ise 30.06.2013 tarihinde imzalandığını,

davacının 30.04.2013 tarihinde işe başladığının kendi imzasını taşıyan belgelerle sabit olduğu, yaptığı işin tam olarak belgelerin taranması işi olduğunu, davacı tarafından sunulan organizasyon şemasındaki imzanın, davalı şirket yetkilisine ait olmadığını, primlerinin ise Kuruma gerçek ücret üzerinden bildirildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemlerin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.12.2019 tarih ve 2016/394 - 2019/520 E. K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, gerek hizmet tespiti gerekse ücret bakımından eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, Mahkeme kararının usul ve esas yönünden yasaya aykırı olduğunu, Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.10.2021 tarih ve 2020/531 - 2021/1646 E. K. sayılı kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Dairemizin 19.04.2022 tarih ve 2022/1644 - 2022/5855 E. K. sayılı kararı ile eldeki davada, Mahkemece verilen kararın gerekçesinde bilirkişi raporuna itibar edildiği belirtilmiş olmakla, hüküm kısmında da aynı rapora atıf yapılması ve bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesine aykırılık teşkil ettiğinden, usul ve yasaya aykırı verilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 01.07.2022 tarih ve 2022/167 - 2022/167 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, banka kayıtları, tanık beyanları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirilmek suretiyle,

Davanın kabulü ile 1-a)Davacının 0125321 sicil sayılı davalı iş yerinde Kuruma bildirilen süreler dışında 12.05.2012- 29.04.2013 tarihleri arasında 349 gün daha hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine,

b)Davacının, davalı iş yerinde prime esas gerçek kazancının her bir ay için 12.05.2012-31.03.2015 tarihleri arasında;

2012/5 ayı için 1.100,00 TL,

2012/6 ayı için 1.650,00 TL,

2012/7 ayı için 1.650,00 TL,

2012/8 ayı için 1.650,00 TL,

2012/9 ayı için 1.650,00 TL,

2012/10ayı için 1.650,00 TL,

2012/11ayı için 1.650,00 TL,

2012/12ayı için 1.650,00 TL,

2013/1 ayı için 1.650,00 TL,

2013/2 ayı için 1.900,00 TL,

2013/3 ayı için 1.900,00 TL,

2013/4 ayı için 1.867,38 TL,

2013/5 ayı için 1.221,70 TL,

2013/6 ayı için 1.221,70 TL,

2013/7 ayı için 1.278,50 TL,

2013/8 ayı için 1.278,50 TL,

2013/9 ayı için 1.143,77 TL,

2013/10ayı için 1.143,77 TL,

2013/11ayı için 1.143,77 TL,

2013/12ayı için 1.143,77 TL,

2014/1 ayı için 1.013,59 TL,

2014/2 ayı için 1.013,59 TL,

2014/3 ayı için 1.013,59 TL,

2014/4 ayı için 1.013,59 TL,

2014/5 ayı için 1.013,59 TL,

2014/6 ayı için 1.013,59 TL,

2014/7 ayı için 1.013,59 TL,

2014/8 ayı için 1.013,59 TL,

2014/9 ayı için 1.013,59 TL,

2014/10ayı için 1.013,59 TL,

2014/11ayı için 937,15 TL,

2014/12ayı için 652,61 TL,

2015/1 ayı için 887,39 TL,

2015/2 ayı için 887,39 TL,

2015/3 ayı için 887,39 TL eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili; kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, dosya kapsamında toplanan delillerin karar vermeye elverişli olmadığını, çalışma olgusunun yöntemince ispatlanamadığını, ücret bakımından bilirkişi raporunun hatalı tespitler içerdiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, çalışma olgusunun yöntemince ortaya konulmadığını belirterek, Kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; hizmet ve prime esas kazanç tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci ve 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekili ve Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,