Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4187 K.2024/4827

KÜNYE

10. Hukuk Dairesi 2024/4187 E., 2024/4827 K.

Mercii: Yargıtay
Karar tarihi: 2 Mayıs 2024
Mahkemesi: İş Mahkemesi
Sayısı: 2023/202 E., 2023/657 K.
Karar: Davanın Kabulü

Karar metni, Yargıtay Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

1.762 kelime·9 dk okuma·13 bölüm

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyizi neticesinde ilk kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş; davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının hizmet verdiği Cumhuriyet Lisesinde 01.08.2000 tarihinde işe başladığını, eşi ile birlikte okul müştemilatında kaldıklarını, davacının eşi ...'ın kalorifercilik ve bekçilik yaptığını, okulda çalışan personelin azalması nedeni ile dönemin okul müdürü olan Semiha Gezer'in 01.08.2000 tarihinde okul idaresi olarak davacıyı sürekli çalışması için işe aldığını, okul idaresi tarafından odalarının temizliğini ve çay işlerini yapması hususunda davacının bilgilendirildiğini, davacının ücretlerini okul idaresine bağlı muhasebe görevlisi ... ...'in ödediğini, davacının en son net ücretinin 600 TL olduğunu,

davacının 07:00 - 08:00 saatlerinden akşam 18:00 - 19:00 saatlerine kadar çalışma yaptığını, genel olarak okul katlarını ve sınıfları, wc ve idare odalarını, aile birliği odaları ve koridorları temizlediğini, belirli günlerde ise bahçe temizliği yaptığını, davacının haksız olarak yeni gelen müdür tarafından 31.03.2011 tarihinde işine son verildiğini, davacının çalıştığı süre içerisinde sigortasının yapılmadığını belirterek, Cumhuriyet Lisesinde 01.08.2000 - 31.03.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde; davanın 5 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, davacının çalışma iddialarının gerçeği yansıtmadığını, aksinin tanıkla ispatının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davalı olarak gösterilen Kurumun fer'i müdahil olduğunu, Kurum kayıtlarının getirilmesi, tanık dinlenecekse mutlaka dönem bordrosundaki tanıkların dinlenmesi, Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğer nitelikte yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini, salt tanık anlatımlarına dayanarak davanın ispatlanma olgusunun kabul edilemeyeceğini, davanın 5 yıllık hak düşüm süresinin sonunda açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.03.2016 tarihli ve 2014/940 Esas, 2016/295 Karar sayılı kararı ile dosya kapsamına uygun SGK uzmanı bilirkişi ... Kırçalı tarafından verilen rapor kapsamına göre davacının davasının kabulü ile;

05.03.2001 - 01.07.2001 tarihleri arası 115 gün süreyle günlük 4.66 TL'den,

01.08.2001 - 01.01.2002 tarihleri arası 150 gün süreyle günlük 5.59 TL'den,

01.01.2002 - 01.04.2002 tarihleri arası 90 gün süreyle günlük 7.40 TL'den,

01.04.2003 - 01.07.2003 tarihleri arası 90 gün süreyle günlük 8.36 TL'den,

01.07.2003 - 01.01.2004 tarihleri arası 120 gün süreyle günlük 10.20 TL'den,

01.01.2004 - 01.07.2004 tarihleri arası 180 gün süreyle günlük 14.10 TL'den,

01.07.2004 - 01.01.2005 tarihleri arası 120 gün süreyle günlük 14.80 TL'den,

01.01.2005 - 01.01.2006 tarihleri arası 211 gün süreyle günlük 16.29 TL'den,

01.01.2006 - 01.01.2007 tarihleri arası 269 gün süreyle günlük 17.70 TL'den,

01.01.2007 - 01.07.2007 tarihleri arası 180 gün süreyle günlük 18.75 TL'den,

01.07.2007 - 01.01.2008 tarihleri arası 120 gün süreyle günlük 19.50 TL'den,

01.01.2008 - 01.07.2008 tarihleri arası 180 gün süreyle günlük 20.28 TL'den,

01.07.2008 - 01.01.2009 tarihleri arası 120 gün süreyle günlük 21.29 TL'den,

01.01.2009 - 01.07.2009 tarihleri arası 180 gün süreyle günlük 22.20 TL'den,

01.07.2009 - 01.01.2010 tarihleri arası 120 gün süreyle günlük 23,10 TL'den,

01.01.2010 - 01.07.2010 tarihleri arası 180 gün süreyle günlük 24.30 TL'den,

01.07.2010 - 01.01.2011 tarihleri arası 120 gün süreyle günlük 25.35 TL'den,

01.01.2011 - 31.03.2011 tarihleri arası 90 gün süreyle günlük 26.55 TL'den davacının davalı işverene ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 12.12.2018 tarih ve 2016/13425 Esas, 2018/10468 Karar sayılı kararında; "506 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. “Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır.

Böylelikle somut olayda, Mahkemece davacının çalıştığı sürelerde işverenin veya işverenlerinin kim olduğu, okul idaresi mi yoksa dernek tarafından mı çalıştırıldığı usulünce yapılacak araştırma neticesi tam olarak saptanmalı, davalı okul aile birliğinin tüzel kişiliği veya dernek statüsünde olduğu kanaatine varılması halinde, isim ve ünvanının tam olarak belirlendikten sonra husumet tespit edilen tüzel kişiliğe yöneltilmeli,

araştırma sonucunda davalı okul aile birliğinin tüzel kişilik statüsünde bulunmaması ve çalışma süresinin başlangıç tarihinden itibaren işverenin okul idaresi olduğu kanaatine varılması halinde ise esas itibariyle işyerinin Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ve halen anılan Bakanlık bünyesinde faal olması nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı'na husumet yöneltilmesi gerektiği gözetilmeli ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir..." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 27.04.2021 tarihli ve 2019/56 Esas, 2021/225 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile davacının (bozma öncesindeki yargılamada davalı olarak bulunan Üsküdar Cumhuriyet Lisesi Öğrencileri Koruma Derneği'nin Mülga 2908 Sayılı Kanun'un 49 uncu maddesi uyarınca 21.02.1992 tarihinde fesih olduğu anlaşılmakla) davalı Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Üsküdar Cumhuriyet Lisesi'nde;