Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4294 K.2026/109

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ...'a ait iş yerinde 01.11.19 88... .10.1993 tarihleri arasında aralıksız geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iş yerinde Kuruma bildirilen tarihlerde çalıştığını, 02.05.1990 tarihinden sonra çalışması olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Feri Müdahil SGK vekili. hak düşürücü sürenin dolduğunu, Kurumun işlemlerinin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacı ...'un davalı işveren 45527.42 sicil sayılı ...'a ait işyerinde 01.11.1988-31.10.1993 tarihleri arasında bildirimi yapılan günler haricinde asgari ücretle kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, tanık beyanlarından davacının 02.05.1990 tarihinden sonra çalışmasının bulunmadığının anlaşıldığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava; davacının, 01.11.1988 - 31.10.1993 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.19 99... /21-510-527, 30.06.19 99... /21-549-555-03.11.20 04... /21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosya kapsamından; ... sicil numaralı iş yerinin davalı ... adına 01.12.19 82... .05.1990 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu, davacı adına bu iş yerinden 10.12.1988 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma intikal ettiği, davacının 01.11.1988 – 02.05.1990 tarihleri arasında bir kısım çalışmalarının davalı işyerinden bildirildiği, davalı ...'un işe giriş bildirgesinde belirtilen adreste 09.02.19 81... .2.2001 tarihleri arasında motorlu araç parçası satışı işinden vergi kaydı bulunduğu, davacının 26.11.1993 – 26.05.1995 tarihleri arasında askerlik yaptığı, Mahkemece dönem bordrolarında kayıtlı tüm tanıkların dinlendiği,

emniyet vasıtasıyla komşu iş yeri tanıklarının araştırıldığı, dinlenen bordro tanıklarının ve komşu iş yeri tanıklarının beyanından davacının Kuruma bildirim yapılan dönemde aralıksız çalıştığı anlaşılmakla beraber, özellikle 19 92... yıllarında davacının çalışmasını doğrulayan bir tanık beyanının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bildirim sonrası dönem yönünden komşu iş yeri sahipleri ve çalışanları tespit edilerek, davacının çalışma iddiasına yönelik olarak ayrıntılı beyanları alınmalı, bu tanıkların hizmet cetvelleri ve vergi kayıtları celbedilerek beyanların sıhhati denetlenmeli, bordro tanıklarının beyanları ile bozma sonrası yapılacak araştırma ile toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir.

Öte yandan, 5510 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinin kurulacak hükümde gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR