Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4324 K.2024/5546

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesince görülen iptal edilen hizmet sürelerinin geçerli olduğunun ve kesilen aylığın tekrar bağlanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; hizmet sürelerinin tespiti yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ölüm aylıklarının kesildiği tarihten itibaren bağlanmasına, sonradan tespit edilen vergi kaydına ilişkin sürelerin aylığa esas sürelerde gözetilmemesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının ölü eşi ... Sıddık'ın Bağ-Kur sigortalısı olup tüm prim borçlarını eksiksiz ödeyerek emekliliğe sevk edildiğini, emekli olduktan birkaç yıl sonra müfettiş raporu üzerine meslek kuruluşu Erciş Berberler ve Kahveciler Odası kaydının usulune uygun olmadığı gerekçe gösterilip emekliliğinin iptaline karar verilerek yapılan ödemelerin istendiğini, murisin tüm kayıtlarının gerçek olduğunu, kusurunun bulunmadığını; bu nedenle emekliliğin iptaline ilişkin kararın iptaline, hizmet süresinin geçerli sayılarak emeklilik aylıklarının kesildiği tarihten itibaren biriken kısmının yasal faizi ile birlikte ödenmek üzere yeniden bağlanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Bağ-Kur müfettişleri tarafından yapılan incelemede Bağ-Kur çalışanları ve meslek odası çalışanlarının bir çok kişiyi usulsuz olarak meslek odalarına geçmiş tarihli olarak kaydettirdiklerini, oda kayıtlarının usulsuz olduğu için emekliliğinin iptal edildiğini, işlemin hukuka uygun olduğunu; bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.04.2016 tarihli ve 2012/536-2016/605 sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 13.06.2017 tarihli ve 2016/10068-2017/506 sayılı ilamı ile davacının 5510 sayılı Kanun'un Geçici 54 üncü maddesi kapsamından yararlandırılıp yararlandırılmayacağının davalı Kurumdan sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, Kurum, sigortalıyı anılan yasal düzenlemeden yararlandırmak suretiyle sigortalılığa geçerlik veriyorsa kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması gerektiği, aksi takdirde sigortalının kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının olup olmadığı, geçerli bir Bağ-Kur sigortalılığın bulunup bulunmadığı hususları usulünce araştırılması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 15.02.2018 tarihli ve 2017/651-2018/188 sayılı kararla; davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 17.10.2018 tarihli ve 2018/1874-2018/8155 sayılı ilamı ile "Mahkemece, 28.12.1986 - 01.10.1993 tarihleri arasındaki hizmetlerin, ilgili yasa maddesi kapsamında, davalı Kurumca kabul edilip edilmediği net bir biçimde sorulmalı, söz konusu sürelerin Kurumun kabulünde olduğu tespit edildiğinde şimdiki gibi karar verilmeli, aksi halde ticari faaliyete dayanan 30.01.1989 - 18.04.1999 arasındaki sigortalılık süresi belirlenip, murisin ölüm tarihindeki aylık bağlama şartları dikkate alınıp sonucuna göre hüküm kurulmalıdır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 07.10.2020 tarihli ve 2018/831-2020/405 sayılı kararla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 17.11.2021 tarihli ve 2021/2062-2021/14356 sayılı ilamı ile "Ayrıntıları ilk bozma ilamımızda belirtildiği üzere, iptal edilen sigortalılık sürelerinin 5510 sayılı Kanun'un Geçici 54 üncü maddesi gereği davalı Kurum tarafından kabul edildiği anlaşıldığından Mahkemece, kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması gerektiği gözetilmeli, ne var ki; vergi kaydına dayalı sürelere ilişkin primlerin yargılama aşamasında tahsil edildiği belirgin olduğundan, aylığın bağlanması hususunda bu sürelerin dikkate alınmaması gerekmektedir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Dördüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 26.07.2023 tarihli ve 2022/171-2023/626 sayılı kararla; davacının iptal edilen hizmet sürelerinin geçerli olduğunun tespiti talebi hakkında; talebin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacının kesilen ölüm aylıklarının yeniden bağlanması talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 18.10.2023 tarihli ve 2023/11410 Esas, 2023/9924 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece, her ne kadar son bozma kararına atıf yapılarak vergi kaydına dayalı süreler dışlanarak davacının ölüm aylığı şartlarını haiz olmadığına karar verilmiş ise de davacının ölüm aylığı şartlarının nizalı olmadığından, davalı Kurumun 5510 sayılı Kanun'un Geçici 54 üncü maddesi kapsamında iptal edilen süreleri kabul etmesi karşısında davacıya kesilen tarihten itibaren aylık bağlanmasına, sonradan tespit edilen vergi kaydına ilişkin sürelerin aylığa esas sürelerde gözetilmemesine dair hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

E. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iptal edilen hizmet sürelerinin geçerli olduğunun tespiti talebi hakkında; talebin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacıya aylığın kesildiği tarihten itibaren aylık bağlanmasına, sonradan tespit edilen vergi kaydına ilişkin sürelerin aylığa esas sürelerde gözetilmemesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iptal edilen Bağ-Kur hizmet sürelerinin geçerli olup olmadığı ile buna bağlı olarak kesilen yaşlılık aylığının tekrar bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un 24 ve 25 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,