Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4370 K.2024/5010

Taraflar arasındaki aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti istemine davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurumdan almakta olduğu yetim aylığının muvazaalı boşanma gerekçesiyle kesildiğini ve ödenen aylıklar için müvekkiline 116,770,41 TL borç tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin muvazaalı boşanmasının söz konusu olmadığını iki çocukları olduğu için gidip gelmelerinin görüşmelerinin doğal olduğunu, müvekkilinin kızları ile birlikte yaşadığını, kesilen aylıkları dışında hiçbir geliri bulunmayan müvekkilinin sağlık hizmetlerinden de yararlanamadığını, mevcut hastalıklarının tedavisi nedeniyle giderleri karşılayamadığından mağdur olduğunu,

hastalığı sebebiyle eski eşin müvekkiline yardım etmesinin evliliğin devamı şeklinde yorumlanmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, Kurum işlemlerinin dayanağı denetim raporunun eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, eşi ile anlaşamadıkları için boşandıklarını, davalı Kurumun tespitlerinin ve aylık kesme, borç tahakkuku işlemlerinin haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek Kurumun söz konusu işlemlerinin iptali ile müvekkilinin kesilen aylıklarının tekrar bağlanmasına, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka ve kanuna uygun olduğunu, Kurum denetim elemanlarına yapılan inceleme neticesinde davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi hükmü gereği işlem yapılarak vefat eden babası üzerinden bağlanan aylığının kesildiğini ve kendisine yersiz olarak ödenen aylıklar tutarının iadesinin talep edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...beyanlarına başvurulan davacı tanıkları davacının ve boşandığı eşinin akrabaları olup tarafların boşandıktan sonra birlikte yaşamadıkları, ailelerin barıştırması üzerine 5-6 ay bir araya gelseler de devam ettiremediklerini, davacının boşandıktan sonra kızlarıyla birlikte yaşadığı, boşanılan eş ...’ın ise ...

Mahallesindeki babasının yanında yaşadığı yönde beyanda bulundukları ancak nüfus kayıtlarına göre davacının kızı ...’in boşanma tarihinden sonra 2006 yılında dünyaya gelmesi, davacının 2008-2013 tarihleri arasında ikameti görünen .... adresinde oturan ve denetim raporunda sözlü beyanı alındığı belirtilen kişinin “davacı ile eşini tanıdığını, ailecek 7-8 sene bu adreste oturduklarını, ifade verdiği tarihe göre 5-6 sene önce bu adrese taşındıklarını ki bu halde taşınma tarihinin 2011 yılına tekabül ettiği, yine denetim raporunda beyanı alınan ...

Mahallesi Muhtarının; ...’ın 2005 yılından beri ikameti olarak görünen ...

Paşa Mahallesi adresindeki dairede babası Mümin Küçükbay’ın 8 senedir tek başına kaldığını, doğalgaz tesisatı olmadığından kışın çocuklarının yanında kaldığı yöndeki beyanı karşısında mevcut deliller, makam yazıları, tarafların uyuşmazlık konusu dönemde aynı adreste oturduklarını desteklediği, taraflarla akrabalık ilişkisi olan tanıkların beyanlarının inandırıcı güçte bulunmadığı kanaati oluşmakla 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesine göre düzenlenen Kurum denetim raporunun aksinin dosya kapsamında kanıtlanamadığı,

diğer bir anlatımla davacının almakta olduğu yetim aylığını kesen ve ödenmiş aylıkları faizi ile birlikte geri iadesine yönelik Kurum işleminin mevzuata uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davacının, boşandıktan sonra boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığını ve tanık beyanları ile de bunun ... olduğunu, davacının sadece müşterek çocuklarının özel günlerinde ve ihtiyaçları olduğunda boşandığı eşi ile görüştüğünü, davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda. Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen ve aksi ... oluncaya kadar geçerli sayılması gereken 26.07.2019 tarihli ve 80 sayılı araştırma/inceleme raporunun içeriği; davacı ile boşandığı eşinin boşanma tarihinden sonra 18.01.2006 tarihinde ... ... isimli müşterek çocuğunun doğması.

Osmangazi İlçe Emniyet Müdürlüğü Çarşı Polis Merkez Amirliği'nin 09.12.2020 tarihli tutanağında; davacının, boşandıktan sonra 18.08.2017- 08.09.2020 tarihleri arasında yaşadığını beyan ettiği "... Osmangazi/Bursa adresinde" yaşamadığının ve boşandığı eşinin babası ile birlikte ikamet etmediğinin, davacı ile boşandığı eşinin "...

Osmangazi/Bursa" adresinde müşterek iki çocukları ile birlikte uzun süredir birlikte yaşadıklarının tespit edildiğinin belirtilmesi, davacı ile boşandığı eşinin ortak MEDULA kayıtları, dosya kapsamındaki seçim kayıtlarından; davacı ile boşandığı eşinin, boşanmış oldukları dönemde 22.07.2007 ve 21.10.2007 tarihli seçimlerde aynı sandıkta ve birbirini takip eden sıra numaraları ile kayıtlı olduklarının anlaşılması, aksi ... oluncaya kadar geçerli bulunan Kurum denetmen raporunun içeriği ve yapılan tespitler ile bunların aksinin somut, yeterli ve inandırıcı deliller ile kanıtlanamaması hep birlikte değerlendirildiğinde;

davacı ile boşandığı eşinin, boşandıkları halde fiilen birlikte yaşamaya devam ettikleri anlaşıldığından ve dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 96 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle denetmen raporu, araştırma tutanakları, seçmen kayıtları dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,