Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4395 K.2024/5753

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;davacının Karadeniz Mühendislik Makina Konstrüksiyon ve İmalat ... ... ve Ortakları Kollektif Şirketi ünvanlı işyerinde 03.02.1988 tarihinde sigortalı olarak işe başladığını ve 17642326 nolu sigorta sicilini de bu tarihte aldığını, ancak işveren tarafından işe giriş bildirildiği halde bahse konu işyerine ait işyeri bordrosu verilmediğini bu sebeple müvekkilinin 4 ay kadar çalıştığı bu işyerindeki çalışmaları hizmet dökümünde görülmediğini, bu durumda müvekkilinin ilk

sigortalılık başlangıç tarihinin 2. işyeri tarafından adına priminin yatmaya başladığı 01.05.1996 tarihi olduğunu, bu durumun müvekkilinin emeklilik işlemlerinin gecikmesine neden olduğunu belirterek davacının sigortalılık başlangıç t1arihinin 03.02.1998 olduğunun ve davalı iş yerinde 1 gün süre ile asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, kurumlarınca işveren tarafından verilen bildirge ve bordrolara göre işlem yapıldığını, bu tür hizmet davalarında davacının fiilen çalıştığının kanıtlanması gerektiğini belirterek usul ve yasaya aykırı açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalılar ... ve ... cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.03.2018 tarihli ve 2017/351 Esas 2018/110 Karar sayılı sayılı kararıyla davanın kabulüne davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 03.02.1988 olduğunun ve davalı iş yerinde bu tarih itibari ile 1 gün süre ile asgari ücret ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Bölge Adiye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, 2018/5439 Esas 2019/1464 Karar sayılı ilamında, "...Mahkemece yapılacak iş; bir babanın oğlunun sigorta primini ödememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu hususunu göz önüne alarak,

dinlenen tanıkların sigorta kayıtlarını getirtmek ve işyeriyle bağlantıları olup olmadığını ortaya koymak, daha önce açılıp kesinleşmiş dava dosyaları davacıları, bordro tanığı olarak kabul edilerek beyanlarına başvurmak, bunun mümkün olmaması halinde, yeniden komşu işyeri tanığı araştırarak beyanına başvurmak, işe giriş bildirgesinin aslını Kurumdan getirterek imzanın davacıya ait olup olmadığını bilirkişi marifetiyle tespit etmek, sigorta sicil numarasının hangi ilin ve yılın serilerinden olduğunu Kurumdan sormak, çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6,

9 ve 79/8. maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar karar vermekten ibarettir...." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 01.10.2020 tarihli ve 2019/155 E.2020/191 K. sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 24.05.2021 tarihli 2021/1024 E. 2021/6775 K. sayılı ilamında;.".

Her ne kadar mahkemece daha önce işyerine ait dönem bordroları kurumdan sorulmuş, Kurum tarafından işyerinden 1988-1989-1990 yılına ait dönem bodrosu verilmediği bildirilmişse de, Kurum tarafından gönderilen belgelerdeki işyeri sicil numarası ile işe giriş bildirgesinde yer alan 234110.10860.6306 işyeri sicil numarası birbirinden farklı olduğundan, Kurumdan işe giriş bildirgesinde yer alan sicil numarası itibariyle, ihtilaf konusu döneme ait dönem bordroları Kurumdan celp edilmeli, bordro tanıkları dinlenmeli, giriş bildirgesinde belirtilen işyeri adresinde ..., zabıta,

emniyet ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanları alınmalıdır. .."denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

D.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"..Yukarıda açıklanan gerekçeler ile dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Yargıtay bozma ilamı, gelen yazı cevapları, kurum kayıtları ve tanık beyanları bir arada değerlendirildiğinde;

davacının talepte bulunulan dönem açısından, dinlenen tanık beyanları, tanıkların işyerindeki çalışma ve kayıtları, dosyadaki diğer kayıtlar, yapılan tespitler tanıkların davacının çalıştığı işyerinde aynı dönemde çalıştıkları özellikle kolluk tanığı Halit Yenerin kolluk tahkikat evrakları ile mahkeme beyanlarının uyumlu olması ve davacının talep edilen dönemde çalıştığını beyan etmesi hususları bir arada değerlendirilerek davacının işe giriş bildirgesinde yazan tarihte fiili çalışmasının bulunduğu kabul edilerek davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 03.02.1988 olduğunun ve davalı iş yerinde bu tarih itibari ile bir gün süre ile asgari

ücret ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle,

Davanın kabulü ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 03.02.1988 olduğunun ve davalı iş yerinde bu tarih itibari ile bir gün süre ile asgari ücret ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, (1) gün süre ile sigortalı olduğunun ve sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 6 'ıncı, 9 uncu,,79 uncu,108 inci, maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,