Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4413 K.2024/7863

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının 01.12.2010-01.12.2015 tarihleri arasında davalı işverene ait oto tamir servisinde tamirci kalfası olarak asgari ücret ile çalıştığını, davalı işveren tarafından bildirilmeyen çalışmanın tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 21.11.1996 doğumlu davacının 2012/Kasım- 2015 Kasım tarihleri arasında çırak olarak çalıştığını, disiplin yönünden sorunlu olan davacının çıraklık eğitimine gitmediğini, bazı dönemlerde işe de gelmediğini, dolayısıyla davacının çalışmasının çıraklık düzeyinde kaldığını, 4857 sayılı ve 5510 sayılı Kanun'lar gereği çıraklık çalışmasının uzun vadeli sigorta kapsamında bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinden herhangi bir işe giriş bildiriminin bulunmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait Kurumun 1107418 sicil sayılı dosyasında işlem gören iş yerinde, sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 21.11.2014 tarihinden başlaması ve 18 yaşının altındaki hizmetlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi kaydıyla 01.11.2012-02.11.2015 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı ve kesintisiz olarak, sigorta primine esas kazancın alt sınırından ayda 20 gün olmak üzere toplam 740 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışma şekli ve işin yapısı itibarı ile çalışma süresinin aylık 20 gün olarak belirlenmesinin yerinde olmadığını, hiçbir işverenin süreklilik arz edecek şekilde işçisinin her ay 10 günlük devamsızlık yapmasına müsamaha göstermesinin mümkün olmadığını, davacının çalışmasının kısmi süreli veya saat ücreti karşılığı değil aylık ücret karşılığı olduğunu ve bu nedenle tam ay sigortalı olması gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çırak olarak çalıştığını, davacının çalıştığı yaş itibariyle çıraklık dışında bağımsız olarak iş yapma becerisinde olmadığını, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesi davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın tamamen reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; resmi belgeler ile desteklenmeyen tanık beyanlarına istinaden hüküm verilmesinin yerinde olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı ...'a ait işyerinden SGK'ya verilmiş işe giriş bildirgesi ve bildirilmiş hizmetinin bulunmadığı, 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a), (b), (c) bentleri kapsamında kayıt ve tescilinin de bulunmadığı, davacının Çıraklık Eğitim Merkezi ile ilgisinin bulunmadığı, çıraklık eğitimi görmediği, davacının 21.11.1996 doğumlu olduğu, çalışmaya başladığı iddia edilen 2010 yılı Şubat ayı itibariyle 13 yaşında bulunduğu, işten ayrıldığı iddia edilen 01.12.2015 tarihinde 19 yaşında olduğu,

davalı işveren ile davacı ve velisi arasında yapılmış herhangi bir yazılı çıraklık sözleşmesinin bulunmadığı, davacının, davalıya ait iş yerinde çalışırken iş yerinde 02.11.2015 günü meydana gelen iş kazasında yaralandığı, tedavisinin Kurumca sağlandığı, Kurumca yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor ekinde davacının davalıya ait iş yerinde 01.11.2010-02.11.2015 tarihleri arasında çalıştığını beyan ettiği, Kurum denetmeni tarafından düzenlenen raporda; davacının 02.12.2015 tarihinde davalı işyerinde çalıştığının tespiti yapıldığı, davacının 17.06.2011 tarihinde ortaokul diplomasını almaya hak kazandığı,

davacının çalışma süresine ilişkin tanık beyanları dikkate alınarak ayda 20 gün çalıştığı, çıraklık sözleşmesi olmadığından çırak olarak çalışmadığı kabul edilerek tespit kararı verildiği gerekçesiyle incelenen kararın; dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği dikkate alınmak sureti ile davacı, davalı ve fer'i müdahil SGK tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalılar nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 01.02.2010-01.12.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalışmasının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 nci maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77 nci maddesinin birinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin birinci fıkrası

3. Değerlendirme 1.Mahkemece dinlenen bordro ve komşu işyeri tanıklarının davacının kesintili çalıştığını, işe sürekli girip çıktığını beyan etmesi karşısında çalışmanın sürekliliği konusunda karar eksik incelemeye dayanmakta olup dinlenmeyen bordro tanıkları ve belirlenecek diğer komşu işyeri tanıkları yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, çalışmanın süreklilik arz edip etmediği, kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı ve çalışma olgusu kesin bir şekilde belirlenmeli, bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmelidir.

2.Davacının 21.11.1996 doğumlu olduğu, davacının işçi olarak çalışmaya başladığı iddia edilen 2010 yılı Şubat ayı itibarıyle 13 yaşında olduğu görülmekle, davacının uyuşmazlık konusu dönemde henüz okul çağında bulunması nedeniyle öğrenci olup olmadığını, devamsızlık durumunu, okulda bulunması gereken süre içerisindeki çalışmasının tam/kısmi süreli olup olmadığı okul durumu da sorulmak suretiyle bir değerlendirme yapılmalı, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,