Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4493 K.2024/7915

Taraflar arasındaki maluliyet aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 26.04.2008 tarihinde hizmet akdine tabi sigortalı olarak işe başladığını, müvekkilinin ilk defa 03.06.2009 tarihinde baş ağrısı ve halsizlik şikayetiyle Muğla Yücelen Hastanesine gittiğini ve kendisine ilk önce Migren ve Depresif Nöbet teşhisi konulduğunu, müvekkilinin şikayetlerinin devam etmesi nedeniyle aynı hastanede yapılan 08.06.2009 muayene sonucunda bu defa müvekkiline Kronik Böbrek Yetmezliği, Romatizmal aort yetmezliği ve Triküspid yetmezliği kesin tanıları konulduğunu,

sonrasında müvekkilinin 28.11.2009 – 22.12.2009 Tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi [Organ Nakli] Bölümünde yatıp böbrek nakli olduğunu, müvekkilinin Kanun gereği hakkı olan malullük aylığı bağlanması talebiyle 02.08.2018 tarihli dilekçesi ile ...

Başkanlığı Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Marmaris Sosyal Güvenlik Merkezi'ne müracaat ettiğini, Kurum tarafından yapılan bir kısım değerlendirmeler akabinde müvekkilinin talebinin 20.11.2018 tarihli yazı ile reddedildiğini, red kararına müvekkilinin itiraz etmesi üzerine dosyanın Ankara Yüksek Sağlık Kurulu'na gönderildiğini, Yüksek Sağlık Kurulunca da aynı gerekçeyle talebinin reddedildiğini beyanla davacının maluliyet başlangıç tarihinin belirlenerek birikmiş maluliyet aylıklarının faiziyle beraber davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "...Somut olayda da davacı, çalışma gücünün %60'ını yitirdiğini ileri sürerek kuruma başvurmuştur. Marmaris Sosyal Güvenlik Merkezi 29.11.2008 sayılı yazısında, davacının 506 sayılı Kanun'un 53/A maddesi kapsamında malul olduğu ancak iş yerine maluliyetini gerektiren arıza ile girmesi nedeniyle 53/B madde kapsamında malullük sigortası yardımlarından yararlanamayacağı gerekçesiyle davacının talebini reddetmiştir.

İzmir Kurum Sağlık Kurulu 08.11.2018 tarihinde aynı gerekçelerle davacı 53/A madde kapsamında malul sayılmış, talebi 53/B maddesi kapsamında karşılanmayacağı şeklinde görüş belirtilmiştir. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu da 26.12.2018 tarihli kararında itirazları reddetmiş ve 53/B maddesi kapsamında davacının maluliyet sigortası kapsamından yararlanamayacağına karar vermiştir.

Davacı, maluliyetinin işe girdikten sonra ortaya çıktığını ileri sürerek kurum işleminin iptalini ve maluliyet aylığı bağlanmasını talep etmektedir...

...mahkememizce Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu'ndan rapor alınmıştır. 25.05.2023 tarihli 1786 sayılı raporda davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği ve 01.12.2009 tarihinden itibaren maluliyetin başladığı tespiti yapılmıştır. Yapılan tespit doğrultusunda davacının maluliyet aylığı almaya hak kazandığı sabittir. Tahsis talep tarihi de maluliyet başlangıcından sonraki tarih olduğundan, tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren de maluliyet aylığı almaya da hak kazandığı anlaşıldığından,..." gerekçesiyle,

"1-Davanın kabulüyle Kurumun 18.01.2019 tarihli 65672267-10399E.1036924 sayılı davacının malulen emeklilik talebini reddeden Kurum işlemini davacının 01.12.2009 tarihinden itibaren iş gücünün %60 ını kaybettiği anlaşıldığından iptaline,

2-Davacının tahsis talebinde bulunduğu 02.08.2018 tarihini takip eden ay başından itibaren maluliyet aylığını almaya hak kazandığının tespitine ödenmeyen aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu, eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulu ve 2.Üst Kurulu raporları ile 01.12.2009 tarihinden itibaren %60 oranında malul olduğunun belirlendiği, ilk kez 26.04.2008 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı çalışmaya başladığı, maluliyet aylığı şartlarına haiz olduğu,

davacının maluliyetinin başlangıç tarihinden daha sonraki aylık tahsis tarihini takip eden aybaşından itibaren aylığa hak kazandığına ilişkin mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maluliyet aylığı bağlanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25 ve devamı maddeleri ile 42 nci maddesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de; işletilecek faiz yönünden, aylıkların bağlanmasında Kuruma tanınan 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesindeki 3 aylık işlem süresinin gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının (2) no.lu bendindeki "yasal faiziyle" ibaresinin önüne "5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesi gözetilmek kaydıyla" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,