Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4524 K.2024/5230

Taraflar arasındaki aidiyet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının uzun yıllardan bu yana ... ilçesinde tarım ve örtü altı seracılık işiyle uğraştığını, 1997 ve 1998 yıllarında elde ettiği ürünlerini ... ilçesi Toptancı halindeki dava dışı komisyoncu ...'ya sattığını, ...'nın düzenlediği 1997/4 ve 1998/3 aylarına ait tevkifat listelerindeki ve bu döneme ait müstahsil makbuzlarındaki ... isminin kendisi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, aksine Kurumca yapılamayan tespitin Mahkemece yapılması gerektiği yönünde davacıya yol gösterildiğini, yapılan kesintinin yıl ve aya ait olduğunun ayrıntılı tespit yapılarak sonucuna göre karar verilmesini, tespit yapılamaması halinde davanın reddine ve Kurum lehine yargılama ve vekalet ücreti takdirine, davanın kabulü halinde Kurumun zorunlu dava arkadaşı olması ve davanın açıklamasına Kurumun neden olmaması nedeniyle Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 04/1997 ve 03/1998 bildirim tarihli ... tevkifat sorumlusuna ilişkin bağkur çiftçi prim bildirim listesinde yer alan ...'ün [TCKN] T.C kimlik numaralı, ... ve ... oğlu 01.05.1968 doğumlu ... olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik araştırmaya dayalı karar verildiğini beyanla kararın kaldırılarak yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın niteliğine uygun araştırma ve incelemeler yapıldığı, bu kapsamda benzer kimlik bilgilerine sahip kimselerin varlığı nüfus müdürlüğü ve kolluk aracılığıyla araştırıldığı, komisyoncunun dinlendiği, benzer iki kişiden birinin 1999 doğumlu diğerinin 1976 doğumlu olduğu, sonuncusunun aynı yıl ölmüşdüğü, diğerinin de yaş itibariyle hak sahibi olması mümkün olmadığı anlaşılmakla istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf sebeplerini tekrarla birlikte, çekişmeli dönemde davacının nerede oturduğunun ilgili Kurumlardan sorulması gerektiği, dönem içinde Ziraat Bankası, Kooperatif veya Birlikler aracılığıyla "Tarımsal Amaçlı Kredi" kullanıp kullanmadığının araştırılması gerektiğini, dönem içinde ürün teslimatından dolayı prim kesintisi yapılıp yapılmadığı veya sigortalılık iradesini ortaya koyacak şekilde prim ödemesinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini ancak bunların araştırılmadan eksik incelemeyle karar verildiğini beyanla temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 1997/4 ve 1998/3 aylarına ait tevkifat listesinde ve bu dönemlere ait müstahsil makbuzlarında ... adına kaydedilen tevkifatın davacıya aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2 nci, 3 üncü, 6 ncı, 9 uncu ve 10 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme Dava aidiyet tespiti davasıdır.

Davacı, uzun yıllardan bu yana tarım ve örtü altı seracılık faaliyeti ile uğraşmakta olduğunu, ... Toptancı Hali'nde dava dışı komisyoncu ...'ya ürünlerini sattığını, 1997/3 ve 1998/4üncü aylarına ait tevkifat listelerindeki ... isminin kendisine ait olduğunu, Kuruma yaptığı başvurunun reddedildiğini beyanla ilgili dönemlere ait tevkifat listesi ve müstahsil makbuzlarında yer alan ... isminin kendisi olduğunun tespitini talep etmiştir.

Davacı, ... ve ... oğlu, Kaş 01.05.1968 doğumludur. Davacı tarafından aidiyeti talep edilen 1997/4 üncü ayındaki listede ..., baba adı ... ve Kale 1963 doğumlu olduğu, 1998/3üncü ayına ait listede ..., baba adı ..., Kale 1969 doğumlu olduğu bilgileri yer almaktadır.

Mahkemece ... İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne ... isminin sorulduğu, İlçe Müdürlüğü'nce davacıdan gayrı 2 kişinin daha tespit edildiği, bunlardan birinin 31.01.1999 doğumlu olduğu, diğerinin 06.05.1976 doğumlu olduğu ve aynı yıl vefat etmiş olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece ... olarak tespit edilen davacı dışında iki kişinin tevkifat ile ilgilerinin olmadığı tespiti yapılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak Mahkemece verilen karar hatalı değerlendirmeye dayalıdır. Kale doğumlu ve Kale nüfusuna kayıtlı ... oğlu 1963 doğumlu ve ... oğlu 1969 doğumlu ... (ya da Karagöl) isimli kişilerin araştırılması, bu kişilerin de dava dışı ...'ya ürün teslimi yapıp yapmadığını, bu isimlerde de karışıklık yaşanıp yaşanmadığı araştırılmalı, bu haliyle davacının sadece isim benzerliğinden dolayı aidiyetinin kabul edilmesinden dolayı sigortalılık hakkını elde etmesinin önlenmesi gerektiği de göz önüne alınmalıdır.

Bununla birlikte davacının elinde müstahsil makbuzu da bulunmamaktadır. Davacının o tarihlerde tevkifat listesinde yer alan ürün ya da ürünleri yetiştirip yetiştirmediği, bu tarihlerden önce ve sonra da kendi kimlik bilgileri ile herhangi bir ürün teslimatının olup olmadığı davacıdan da sorulup varsa tespit edilmek suretiyle gerçek üretici ve satış işlemi tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ile verilen karar bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,