Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4570 K.2024/9591

Taraflar arasındaki davalı işveren yanında 01.09.1990-26.04.2016 tarihleri arasında geçen çalışmaları nedeniyle itibari hizmet süresi ile fiili hizmet süresi zammının tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 14.03.2023 tarihli ve 2022/2186 Esas, 2023/2429 Karar sayılı kararı ile bozulmuştur.

Dairemiz bozma kararına BAM Dairesince direnilmesi üzerine karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede;

Dairemizin 14.03.2023 tarihli ve 2022/2186 Esas, 2023/2429 Karar sayılı kararına karşı direnilmiş ise de davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesinde, anılan Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için hizalarında gösterilen sürelerin sigortalılık süresi olarak ekleneceği belirtildikten sonra,

maddenin (IV) numaralı bendinde “Sigortalılar” başlığı altında “Azotlu gübre ve şeker sanayiinde, fabrika, atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında çalışanlar” sözcüklerine yer verilmiş, bu bende ilişkin “Hizmetin Geçtiği Yer” başlıklı kısımda ise “1.) Çelik, demir ve tunç döküm, 2.) Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde, 3.) Patlayıcı maddeler yapılmasında, 4.) Kaynak işlerinde çalışanlarda.” sıralaması yapılmıştır.

Anlaşılacağı üzere, itibari hizmet süresi hak ve olanağından yararlanmak için, maddede yazılı fiziksel koşullarla birlikte iş kolu ve iş yeri şartlarının da gerçekleşmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

İtibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektiren olgunun sanayi kolları farklı olsa da belli, ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerin yapılması olduğu, bu nitelikte işleri yapan kişilerin aynı durumda olmadıklarının ileri sürülemeyeceği ve aynı hukuksal durumda bulunanların farklı kurallara tabi tutulmasının Anayasa’nın eşitlik ilkesine yer veren 10. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle, anılan bentte yer alan “Azotlu gübre ve şeker sanayii” ibaresi, 27.03.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 04.10.2006 gün ve 2002/157 Esas - 2006/97 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiştir.

Eldeki davada ise, davacının isteminin 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci ve 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi kapsamında olduğu anlaşılmakta olup, mahkemece yapılan değerlendirmede “Azotlu gübre ve şeker sanayii” ibaresinin, 27.03.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 04.10.2006 gün ve 2002/157 Esas - 2006/97 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi nedeniyle sadece bu dönem sonrası bakımından ve davacının yaptığı galvaniz proses elemanı işinin niteliğinin dikkate alınmaksızın inceleme yapıldığı anlaşılmakta olup,

davacı hakkında 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesinin IV üncü fıkrası hükümlerinde yer alan "2.Zehirli boğucu yakıcı öldürücü ve patlayıcı gaz asit boya işleriyle gaz maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde" çalışanlar bakımından davacının iddiasına konu 27.03.2007 öncesi dönem hakkında bir irdeleme ve tahkikatın bulunması gerekirken yazılı şekilde direnme kararı verilmesi yerinde görülmediğinden ve Dairemiz kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.