Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/469 K.2024/4362

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Bakanlığa bağlı 14.10.2014-12.06.2015 arasında Kırıkkale İstiklal İlkokulunda, 16.10.2014-12.06.2015 ve 12.10.2015-17.06.2016 arasında Kırıkkale Geraldine Saran İlkokulunda, 17.02.2016-17.07.2016 ve 27.09.2016-09.06.2017 arasında Kırıkkale Tınaz İlkokulunda, 04.10.2017-08.06.2018 ve 25.09.2018-26.10.2018 arasında Kırıkkale ... Üstüner İlkokulu'nda ücretli öğretmen olarak tam süreli çalıştığını, hizmetlerinin Kuruma eksik bildirildiğini belirterek davacının dava konusu hizmetlerinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında ve zamanaşımı definde bulunduklarını, davacının ... Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 9 uncu maddesi uyarınca ders ücreti karşılığında görevlendirildiğini, hukuki durumunun buna göre değerlendirilmesi gerektiğini, konu hakkında emsal Yargıtay kararı bulunduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında davacının tam süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılmadığını, taraflar arasında tam bir bağımlılık ilişkisi bulunmadığını, ders saati karşılığında ücrete hak kazandığını, primlerinin Kuruma eksiksiz bildirildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum cevap dilekçesinde özetle; talebin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya bağlı okulda müdür olarak çalışmakta olan tanık davacının haftanın 5 günü çalıştığını ve bu çalışmasının günlük 6 saat sürdüğünü beyan etmekle, yine davalıya bağlı okulda memur olarak çalışan ve bordroları düzenlediğini ifade eden kamu tanığı davacının haftanın 5 günü günde 6 saat çalıştığını beyan etmekle davacı tarafın iddiasını doğrular nitelikte beyanda bulundukları, asıl raporda beyanlarına yer verilen tanıklarla iş bu ek raporun tanzim edildiği aşamada dinlenen tanıkların aynı yönde beyanda bulundukları,

dosya kapsamındaki tanıkların beyanları bir bütün olarak incelendiğinden uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsadığı, ek ders kaydı bulunmayan 2015 yılı Ekim dönemi ile 2016 yılı Ocak - Haziran dönemlerine ilişkin olarak dosyaya yeni bir belge sunulmadığı anlaşılmış olup kamu tanıklarının ağırlıklı beyanlarından davacının bu dönemlerde de haftanın 5 günü 30 saat ders ücreti karşılığı çalıştırıldığı anlaşılmakla;

davanın kabulüne, davacının 2014 yılı Kasım döneminde hizmet süresinin 5 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 5 prim/günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdine geçtiği, söz konusu 14 prim/gün hizmet süresinin 1.131,87 TL/brüt prime esas kazanç tutarı üzerinden tahakkuk ettirilmesi gerektiğinin tespitine,

Davacının 2014 yılı Aralık döneminde toplam 5 gün eksik bildirilen hizmet süresinin 3 prim/günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 2 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2015 yılı Ocak döneminde 13 gün çalıştığı, 23.01.2015-08.02.2015 tarihleri arasının yarıyıl tatili olması nedeniyle bu sürenin hizmetten sayılmasının mümkün olmadığı, davacı adına toplam 9 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 4 günlük hizmet sürenin 2 prim/günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde 2 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2015 yılı Şubat döneminde 23 gün çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 4 günlük hizmet süresinin 2 günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 2 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2015 yılı Mart döneminde 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 19 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 11 günlük hizmet süresinin 6 günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 5 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2015 yılı Nisan döneminde 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 17 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 13 günlük hizmet süresinin 7 günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 6 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2015 yılı Mayıs döneminde 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 17 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 13 günlük hizmet süresinin 6 günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 7 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2015 yılı Haziran döneminde 12 gün çalıştığı, davacı adına toplam hizmet bildiriminde bulunulmadığı, eksik bildirildiği anlaşılan 12 günlük hizmet süresinin 6 günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdine, 6 prim/giinlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin ttespitine,

Davacının 2015 yılı Ekim döneminde 18 gün çalıştığı, davacı adına toplam 12 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 6 günlük hizmet süresinin 4 günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 2 prim/günlük kısmının 1018808 sicil no.lu İstiklal İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2015 yılı Kasım döneminde 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 9 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 21 günlük hizmet süresinin tamamının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

2015 yılı Aralık döneminde 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 10 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 20 günlük hizmet süresinin tamamının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2016 yılı Ocak döneminde, yarıyıl tatilinde geçen sürelerin mahsubu sonrasında 12 gün çalıştığı, davacı adına toplam 4 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 12 günlük hizmet süresinin 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2016 yılı Şubat döneminde, yarıyıl tatilinde geçen sürelerin mahsubu sonrasında 21 gün çalıştığı, davacı adına toplam 13 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 8 günlük hizmet süresinin 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2016 yılı Mart döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 17 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 13 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2016 yılı Nisan döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 18 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 12 günlük hizmet süresinin 8 günlük kısmının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 4 günlük kısmının l018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2016 yılı Mayıs döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 19 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 11 günlük hizmet süresinin 7 günlük kısmının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde, 4 günlük kısmının 1018515 sicil no.lu Geraldine Saran İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2016 yılı Eylül döneminde tespit edilecek hizmet süresinin bulunmadığı

Davacının 2016 yılı Ekim döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 17 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 13 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2016 yılı Kasım döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 18 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 12 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

2016 yılı Aralık döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 14 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Ocak döneminde, yarıyıl tatil döneminde geçen günlerin mahsubu sonrasında 16 gün fiilen çalıştığı, davacı adına toplam 10 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 6 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Şubat döneminde, yarıyıl döneminde geçen 7 günlük sürenin mahsubu sonrasında 22 gün fiilen çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 6 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Mart döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 19 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 11 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Nisan döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 15 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 15 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Mayıs döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 14 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Haziran döneminde, 9 gün çalıştığı, bu dönemde davacı adına hizmet bildiriminde bulunulmadığı, eksik bildirildiği anlaşılan 9 günlük hizmet süresinin tamamının 1018461 sicil no.lu Tınaz İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiği, nitekim hizmet dökümünde 09.06.2017 işten ayrılış tarihi olarak kayıtlı olmasına rağmen 21 no.lu kodla (diğer ücretsiz izin) eksik hizmet bildiriminde bulunulduğu, dosya kapsamında ücretsiz izin talebine ilişkin belge bulunmadığının tespitine,

Davacının 2017 yılı Eylül dönemi için hizmet tespit talebinde bulunulmadığı, 2017 yılı Ekim döneminde, 26 gün çalıştığı, davacı adına toplam 18 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 8 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Kasım döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 18 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 12 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2017 yılı Aralık döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 14 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

2018 yılı Ocak döneminde, 19.01.2018-05.02.2018 tarihleri arasının yarıyıl tatili olduğu, yarıyıl tatilinde geçen 14 günün mahsubu sonrasında 16 gün fiilen çalıştığı, davacı adına toplam 11 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 5 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2018 yılı Şubat döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 14 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2018 yılı Mart döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 18 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 12 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2018 yılı Nisan döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 14 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2018 yılı Mayıs döneminde, 30 gün çalıştığı, davacı adına toplam 16 prim/gün hizmet bildirildiği, eksik bildirildiği anlaşılan 14 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine,

Davacının 2018 yılı Ekim döneminde, 26 prim/gün çalıştığı, bu dönemde davacı adına 8 prim/gün hizmet bildiriminde bulunulduğu, eksik bildirildiği anlaşılan 18 günlük hizmet süresinin tamamının 1018476 sicil no.lu ... Üstüner İlkokulu Müdürlüğü nezdinde geçtiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Bakanlık vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ders ücreti karşılığında görevlendirilmiş olduğunu ve hukuki statüsünün bu duruma göre belirlenmesi gerektiğini, bu kapsamda sigorta primlerinin eksiksiz ödendiğini belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilgi ve belgelerin Kuruma bildirilmesi sorumluluğunun işverene ait olduğunu, Kurumun sorumlu tutulamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalı Bakanlığa bağlı okullarda, 14.10.2014-12.06.2015 arasında Kırıkkale İstiklal İlkokulunda, 16.10.2014-12.06.2015 ve 12.10.2015-17.06.2016 arasında Kırıkkale Geraldine Saran İlkokulunda, 17.02.2016-17.07.2016 ve 27.09.2016-09.06.2017 arasında Kırıkkale Tınaz İlkokulunda, 04.10.2017-08.06.2018 ve 25.09.2018-26.10.2018 arasında Kırıkkale ... Üstüner İlkokulunda ücretli öğretmen olarak tam süreli olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Dava konusu uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümleri 506 sayılı Kanunu’nun 79 uncu maddesi ile 1739 sayılı Milli Eğitim ... Kanunu’nun 47 nci maddesidir. Milli Eğitim ... Kanunu’nun 47 nci maddesinde ek ders görevi verilmek yoluyla usta öğreticilerin görevlendirilebileceği, 21.05.1977 tarihli ...

Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89 uncu maddesi uyarınca yürürlüğe konulan ... Öğretmen ve Yöneticilerinin Ücretli Ders Saatlerine ilişkin 04.11.1983 tarihli Bakanlar Kurulu kararında da kadrolu bulunmayan usta öğreticilerin ders ücreti karşılığı görevlendirileceği açıkça belirtilmiştir.

Ayrıca, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi (1475 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi) gereğince 7,5 saatlik çalışma süreleri bir gün kabul edilmekte, aynı Kanun'un 13 üncü maddesinde ise kısmi süreli ve tam süreli iş sözleşmeleri ile ilgili düzenleme yer almaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63 üncü maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır.

13 üncü madde hükmü, anılan mevzuattaki düzenlemelere egemen olan ilkelerle birlikte ele alındığında, ücretli öğretmenlerin çalışma ilişkilerinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelendirilmeye olanak verecek iş ilişkisinin bulunmadığı, bunların yukarıda belirtilen 1739 ve 657 sayılı Kanun kapsamında öngörülen ve önceden belirlenen süre içerisinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıkları belirgindir.

Böyle olunca davacının aylık girdiği ders saatleri toplanmalı ve bir gün 7,5 saat kabul edilerek aylık prim gün sayısı belirlenmelidir.

3.Değerlendirme Eldeki dava incelendiğinde, ücretli öğretmen statüsünde ki davacının prim ödeme gün sayıları hesaplanırken, toplam aylık çalışma saatleri, 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülerek hesaplanmalıdır. Mahkemece davacının resmi kayıtlara yansıyan hizmet sürelerinin yukarıda belirtilen hesaplamaya göre belirlenip hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,