Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4712 K.2024/5019

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıcının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, ... ...'na ait 66269.16 sicil numaralı iş yerinde 01.12.1989 tarihinde çalışmaya başladığını ancak anılan tarihin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmediğini ileri sürerek davacının işe ilk giriş tarihinin 01.12.1989 olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde,davanın reddini talep etmiştir. .

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.10.2022 tarihli ve 2021/115 Esas 2022/359 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacı ...'nun dava dışı ... ...' na ait 66269.16 iş yeri sicil numaralı iş yerinde 01.12.1989 tarihinde fiilen çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 02.07.1992 tarihi olduğunun ve 01.12.1989 tarihli 1 günlük çalışmanın hizmet süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 12.07.2023 tarihli ve 2023/7279 E.2023/7793 K. sayılı ilamında, "... Mahkemece davacı ile dava dışı iş verenin baba-oğul olduğu ve dava konusu işe giriş bildirgesinin verilmesinden 1,5 yıl sonra çıraklık eğitim merkezinden de işe giriş bildirgesinin olduğu ve çıraklık eğitimi aldığı yönündeki yetersiz gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olması hatalıdır.

Buna göre Mahkemece,soğuk demir atölyesi mahiyetli dava dışı iş yerinde davacının tam olarak hangi işleri yaptığı, davacının yaptığı işlerin üretimin bir parçası olup olmadığı, soğuk demir atölyesinde yapılan işlerin davacının talep konusu dönemde yaşı itibariyle yapabileceği işlerden olup olmadığı, bu işleri yapma hususunda fiziksel ve psikolojik yetkinliğinin olup olmadığı,

bu işi yapmayı bu yaşta öğrenip öğrenemeyeceği,bu noktada yapılan bu işlerin iş yerindek, üretime doğrudan katkısının olup olmadığı değerlendirilmek suretiyle yukarıda belirtilen bu hususların iş yerinde dava döneminde çalışan tanıkların tekrar dinlenmek suretiyle açıklığa kavuşturulması,yukarda belirtilen davacının mesleki eğitim merkezi müdürlüğü nezdinde üç yıl soğuk demircilik eğitimi aldığı ve 23.09.1994 tarihinde kalfalık belgesi almış olduğu hususu da değerlendirilmek suretiyle,iş yerindeki çalışmasının meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi yoksa üretime yönelik mi olduğu tespit edilmeli,

varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir...." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesi,"... davacının çalışmadığının veya sadece meslek ve sanat eğitimi arka planda tutarak çalıştığının kanıtlanamaması, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.07.2023 tarih ve 2023/7279 E. 2023/7793 K. sayılı ilamı hep birlikte değerlendirildiğinde;

davacının, babası olan dava dışı ... ...'na ait ... sicil sayılı iş yerinde 01.12.1989 tarihinde bir gün süre ile hizmet akdine dayalı ve tüm sigorta kollarına tabi olarak fiilen çalıştığının, 506 sayılı Kanun'un mülga 60/G maddesi uyarınca, malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 02.07.1992 olduğunun ve bu tarihten önceki çalışmasının prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekmiştir...." gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının,

dava dışı ... ...'na ait ... sicil numaralı iş yerinde 01.12.1989 tarihinde (1) gün süre ile hizmet akdine dayalı ve tüm sigorta kollarına tabi olarak fiilen çalıştığının, malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 02.07.1992 olduğunun ve bu tarihten önceki çalışmasının prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.12.1989 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 3/II-B, 6'ncı, 108 inci, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü, 5 inci,16 ncı maddesi, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, Geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,