Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4719 K.2024/5512

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işlemi iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; davalı Kurum tarafından yaşlılık aylığı bağlanmasına rağmen prim noksanlığı olduğu iddiasıyla, emeklilik hakları tahsisin haksız hukuka aykırı şekilde iptal edilerek, ödenen emekli aylıklarının defaten geri istenmesine yönelik Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının ve iade yükümlülüğünün bulunmadığının 01.12.2012 tarihi itibariyle ödenen primlerine göre emeklilik ... kazandığının tespitini talep etmiştir

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin, 19.12.2018 tarihli ve 2017/147 E.-2018/533 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.02.2020 tarihli ve 2019/174 E.-2020/252 K. sayılı kararıyla; Mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... somut olayda yapılması gereken iş öncelikle iptale konu çalışmanın fiili ve gerçek olup olmadığı yöntemince irdelenip, talebin bu hususun sonucuna göre değerlendirilmesi; çalışmanın fiili olmadığı kazanımına varılırsa başka sigortalılık kollarından süreler ve prim ödemeleri dikkate alınmalı; tahsis talebi de bu kapsamda incelenip başlangıcı da bu çerçevede belirlenerek hasıl olunacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken.." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesi, 11.01.2023 tarihli ve 2021/76 E., 2023/5 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar vermiş; karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 12.04.2023 tarihli ve 2023/3039 E. 2023/4074 K. sayılı ilamında; "...İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma ilamı sonrası, yapılan araştırmada davacının iptal edilen sigortalılığının sahte olduğu kabul edilmiş, davacı tarafından bu husus temyiz edilmemiş olmakla, iptal edilen 4/1-a madde sigortalılığının aylık bağlama prim gün sayısında işleme alınamayacağı aynı dönemde 4/1-b madde kapsamında sigortalılığının bulunması nedeni ile kuruma bu süreye ilişkin prim borcunu ödediği tarihi takip eden ay başından itibaren karar verilmesi gerekirken,

hatalı değerlendirme ile aylığın kesilme tarihinden itibaren bağlanması gerektiğinin tespitine dair karar hatalı olup belirtilen kapsamda karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. .." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işlemi iptali ve tahsis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,