Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4732 K.2024/5073

Taraflar arasındaki iş kazası olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacıya ait inşaat işinde ... adlı inşaat kalfası ile anlaştıklarını, bu kişinin ekip başı olarak atandığını, ...'in kendisine yardımcı olması için ...'i işe davet ettiğini, ...'ın 31.12.2016'da çalışmaya başladığını, işçilerin sabahleyin şantiyede kahvaltı yaptıklarını, olay günü, kahvaltı yapıldıktan sonra çalışmanın başladığını, ...'in yaptığı kontrolde ...'ın inşaatta olmadığının anlaşıldığını, nerede olduğu araştırılırken karşıda bulunan inşaat bekçisinin inşaattan ses geldiğini söylemesi üzerine karşı inşaatta yapılan kontrolde ...'n asansör boşluğuna düşerek yaralandığının saptandığını,

Kurumun 2020/50 sayılı raporda olayın 5510 sayılı Kanun gereği işverence işçilerin ... ihtiyacı olan tuvalet için gerekli ortamı sağlamadığı gerekçesi ile olayın iş kazası olduğuna kanaat getirdiğini, oysa kazanın davacıya ait iş yerinde meydana gelmediğini, başka bir iş yerinde meydana geldiğini, denetmene ifade veren ... ve ...'ın verdiği ifadede aynı sokakta bulunan şirkete ait ofis ya da şantiye yanında bulunan janjan cafe nin tuvaletenin kullanıldığının belirtildiği,

davacıya ait inşaatta tuvalet yok ise de bu durumun işçilere söylendiğini ve kullanacakları tuvaletlerin bu şekilde belirtildiğini, 13.maddedeki koşulların oluşmadığını, dolayısıyla olayın iş kazası sayılamayacağını, zararla olay arasında illiyet bağı bulunmadığını, olayın iş yerinde meydana gelmediğini, cafe sahibinin de ifadesinde günlük ihtiyaçlar için işçilerin cafeyi kullandığını söylediğini, 24 İş Mahkemesinin 2019/131 sayılı dosyasında da alınan ifadelerde bu durumun tanıklarca belirtildiğini, işçinin kendi iradesi ile işverenin hakimiyet alanı içindeki iş yerinden ayrılarak başka bir yere gittiğini ve burada kaza geçirdiğini,

bu olayın iş kazası sayılmaması gerektiğini işverenin çalışma yerine yakın yerde tuvalet ve lavabo tesis etmiş olduğunu, tuvaletin bulunduğu ofisin iki bina yanda olduğunu, kusurun işçinin dikkatsiz hareketi ile meydana geldiğini, bu durumun Savcılık 2016/174108 sayılı soruşturma dosyasından da ... olduğunu, şikayet yokluğu sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığına kararı verildiğini, teftiş raporunun eksik araştırma ve hatalı yoruma dayandığını belirterek, dava konusu 31.10.2016 tarihli olayın iş kazası olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki süre husumet itirazında bulunduklarını, kaza sonucu düzenlenen raporla iş kazası tespiti yapıldığını, işçinin %85 malul olduğunun belirlendiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

2.Dahili davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş verenin işçilerin ihtiyacı için iş mevzuatına göre ( iş yeri bina ve eklentilerinde alınacak sağlık ve güvenlik önlemlerine ilişkin yönetmeliğin tuvalet ve laboratuvar başlıklı 55. Maddesi gereği yeterli sayıda tuvaletin tesis edilmemesi ve alternatif tuvalet yerlerinin kullanımına ilişkin talimatın sıkı takip edilmemesi ) gerekli ... tuvaleti imal etmediği, bu sebeple kullanılacak net bir tuvalet yeri ile ilgili kesin talimat verilmediği, verilse dahi bunun sonucu değiştirmeyeceği, dahili davalının doğal ihtiyaçlarını karşılamak üzere inşaat alanından ayrıldığı,

bu sırada meydana gelen kazanın iş kazası sayılması gerektiği sonucuna varıldığından 24. İş Mahkemesinden alınan raporda da benzer değerlendirme yapıldığı görülmekle davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1-Olayın iş kazası olarak değerlendirilmesi ve Mahkemenin bir olayın iş kazası olup olmadığı değerlendirilirken yorumun geniş yapılmasına ilişkin değerlendirmenin hatalı olduğu,

2-Dava konusu olayın müvekkil şirket işyerinde gerçekleşmediği,

3-İnşaat alanının bulunduğu konum itibariyle seyyar tuvalet yapılmasına imkan veren bir yer olmadığına ilişkin tanık beyanlarının Mahkemece göz ardı edildiği,

4-Yerel Mahkemece gerekli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiği,

5-Eksik incelemeye dayalı verilen kararın hatalı olduğu,

Gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı ...'in 31.12.2016 tarihli yaralanma olayının Kurum tarafından iş kazası olarak kabul edildiği, davacı şirket dava dilekçesinde, davalının yaralanma olayının iş kazası olduğuna yönelik müfettiş raporunun eksik araştırma ve hatalı yoruma dayandığını belirterek, yaralanma olayının iş kazası olmadığının tespitini talep ettiği, SGK denetim raporunda ve adli soruşturma tutanaklarında davalının asansör boşluğuna düşerek yaralandığının belirtildiği, ceza soruşturması sonucu takipsizlik kararı verildiği,

adli soruşturmaya ilişkin bilgi alma ve görgü tutanağı ile tanık beyanlarında davalının ihtiyaç için karşı inşaatta bulunan tuvalete gittiğini ve orada düşerek yaralandığının belirtildiği, somut olayda, meydana gelen yaralanma olayı işin yapımı sırasında ve işverenin hakimiyeti altında meydana geldiği, dolayısıyla olayın iş kazası olduğuna yönelik Kurum işlemi yerinde olup, Mahkemece davanın reddine dair kararın doğru olduğu,

bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dahili davalı ...'in 31.12.2016 tarihli yaralanma olayının iş kazası olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

2. " Hizmet Akdiyle veya Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışan Sigortalıların Tabi Olduğu Kısa Vadeli Sigorta Hükümleri " başlıklı 3. Bölümde bulunan "İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması" başlıklı 13 üncü madde iş kazasının;

sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, sigortalıların,

işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay olarak tanımlanmaktadır.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,