Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4753 K.2024/4656

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalılardan Gordion Kazı Başkanlığına ait Yassıhöyük Mah. kazı çalışmalarında işçi olarak çalıştığını, 1989 yılında işe başladığı halde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğini, herhangi bir işlem yapılmayarak prim ödenmediğini, işverenden prim tahsili yoluna gidilmemiş olmasının davacıdan kaynaklanan bir kusur olmadığını, Kurumun kendi kusuru nedeniyle davacının mağdur edildiğini, davacının davalıya ait işyerindeki işe başlama ve fiili çalışmasının tespiti ile bu çalışmalarına ait yatırılmayan primlerin işverenden tahsilinin sağlanması amacıyla iş bu davayı açtıklarını belirterek, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 17.06.1989 tarihi olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle: 5510 sayılı Kanun gereğince işçinin çalıştığı sigorta primlerini gösteren belgeleri Kuruma bildirmesi mecburiyetinin işverene ait olduğunu, Kurumun sorumlu tutulmasını mümkün olmadığını, davacının çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtlanması gerektiğini, ayrıca Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini, Kurumun davada fer'i müdahil olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Arkeolojik Kazı Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle: Açılan davanın yasal dayanağı bulunmadığını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacı yanın iddia ettiği yıllarda davalı bünyesinde çalıştırılmış olması söz konusu olmadığını işyeri şahsi sicil dosyasının bulunmadığını, zaten bu belgeleri saklama süresinin 10 yıl olduğunu, davalı işyerinde gerek yetkili personel gerekse muhasebecinin uzun yıllardan beri belli dönemlerde değiştiğini, 1989 yılında görevli olan muhasebe görevlisinin ise yaklaşık 25 yıl önce vefat ettiğini ve elinde hiçbir belge ve muhasebe kaydı davalıya iade edilmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı ... Arkeolojik Kazı Başkanlığına ait 68755 sicil numaralı işyerinde 17.06.1989 tarihinde çalışmaya başladığının ve buna göre 18 yaşını doldurduğu 20.07.1990 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının sigortalı hizmet başlangıç tarihinin 1989 yılı olarak tespiti amacıyla bu davayı açtığını, ancak dava dosyasına delil dilekçesi ile birlikte sigortalılık süresinin başlangıcının tespiti için Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yapıp bu başvurunun rededildiğine ilişkin herhangi bir belge sunmadığını, 1989 yılı çalışanlar listesinde adının bulunmadığı,

dinlenen davacı tanıkları aynı köyden oldukları için ve bir kısmı dahi müvekkili işverene karşı aynı nitelikte dava açtıklarından birbirleriyle dayanışma içine girdiklerini, davacı yanın ve tanıkların birbirleriyle çelişen ifadeleri karşısında somut olarak kanıtlanamayan davanın reddi gerektiğini, Yerel Mahkeme tarafından davanın kısmen reddine karar verilmiş olmasına rağmen red nedeniyle taraflarına vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; işveren tarafından çalıştırılmakta olan sigortalıların işe başlatılmadan bir gün önce Kuruma bildirilmesi gerektiğini, Kuruma verilmesi zorunlu belgelerin (sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile prim bordroları gibi) yöntemince düzenlenip süresi içerisinde verilmesi,

fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilmediğini, sigortalılıktan söz edebilmek için, çalışmanın varlığının, sigortalılığın tespiti davaları yönünden Yargıtayca kabul edilen ilkelere uygun biçimde belirlenmesi gerektiğini, dinlenilen tanık anlatımları arasında çelişki bulunduğunu, davacı taraf lehine yargılama gideri vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının, davalı müvekkili Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile" ..Somut olayda, dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu olan ve fiili çalışmayı doğrulayan kamu tanıklarının beyanları dikkate alınarak 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi gereği davacının 18 yaşını doldurduğu tarih gözetilerek verilen karar yerinde olmuştur. .." gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2, 9, 60 ıncı maddenin (G) bendi, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.5510 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür.

2.Eldeki davada, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacının 20.07.1972 doğumlu olduğu,işe giriş bildirgesinin verildiği 17.06.1989 tarihinde 16 yaşında olduğu, buna göre davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 20.07.1990 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi ilamında, (1) no.lu bendinin silinerek yerine," Davacının davalı ... Arkeolojik Kazı Başkanlığına ait 68755 sicil numaralı işyerinde 17.06.1989 tarihinde 1 gün süre ile sigortalı çalıştığının tespitine, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 20.07.1990 tarihi olduğunun tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 20.07.1990 tarihinden önceki çalışmasının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,