Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4757 K.2024/11051

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin hizmet birleştirilmesi sonucu 4/a emeklilik statüsünden 01.12.2009 tarihinde emekli olduğunu, 10 yıldan bu yana yaşlılık aylığı almakta iken, 21.09.2007-04.04.2008 tarihleri arası (194 gün) ve 04.01.2019 - 31.08.2009 tarihleri arası (238 gün) dönemde 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamındaki sigortalı hizmetleri fiili çalışmaya dayalı sayılmadığından bahisle 432 gün sigortalılık süresi geçersiz sayılmış emekli aylığı için gerekli son sigortalılık süresi geçersiz sayılmış emekli aylığı için gerekli son sigortalılık süresi 1260 günün altına düştüğünden bahisle emekli aylığının iptal edildiğini,

179.149,68 TL yersiz ödeme çıkarılarak sağlık yardımlarının kesildiğini, iptal edilen dönemde müvekkilinin davalı ... Temizlik ürünleri Ltd.

Şirketinde fiilen çalıştığını, denetim raporunun gerçeğe aykırı olduğunu, bu gün için davalı şirketin Toptancılar Sitesi 9 Blok No: 143 Sivas adresindeki yerini kapatmış durumda olduğunu, Kurum işleminin usule, yasaya ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu ifade ederek müvekkilinin 21.09.2007 - 04.04.2008 arası (194 gün) ve 04.01.2009- 31.08.2009 arası (238 gün) dönemde 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında hizmet akti ile davalı ...

Temizlik Ürünleri Ltd Şirketi işyerinde çalıştığının tespitine, davacının kesilen emekli aylıklarını kesildikleri tarihten itibaren tekrar bağlanmasına, ödenmeyen aylıklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...

Temizlik Ürünleri Limited Şirketi temsilcisi ... cevap dilekçesinde özetle; davanın açılmasına sebebiyet veren hiçbir kusur işleminin söz konusu olmadığını, davacı ...'ın 21.09.2007-04.04.2008 tarihleri arasında ve 04.01.2009-31.08.2009 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerinin iptaline ilişkin SGK işleminin hatalı olduğunu, ...'ın asgari ücretle şirketlerinde çalıştığını, çalıştığı sürelere ilişkin ücretlerinin bizzat elden kendisine ödendiğini, sigorta primlerinin de SGK'ya ödendiğini, vergilerinin de Sivas Defterdarlığı Vergi Dairesine yatırıldığını, işyerinin Sivas Toptancılar Sitesi 9 Blok 145'de faaliyet gösterdiğini,

şirketlerinin 2011 yılından sonra kapatıldığını, aktif olarak ticari faaliyetine son verdiğini, SGK Denetmenlerinin 2018 ve 2019 yıllarında böyle 9 Blok No 145 de bir şirket olmadığını belirterek rapor düzenlediklerini, şirketi devir alırken şirket Sivas Toptancılar Sitesi 9 Blok No: 145 adresinde olduğunu, bir kaç yıl sonra ... Mah. ... Cadde Özgün Apt.

Altı Ulu Cami karşısı Sivas adresinde faaliyet gösterdiğini, sigorta denetmenleri raporlarını hazırlarken bu adreslerde araştırma yapsalardı şirketin gerçek bir şirket olduğunu çalışanlarının da gerçekten çalışan işçiler olduğunu görmesi ve tespit etmesi gerektiğini ifade ederek davacı ...'ın sigorta süreleri iptal edilen dönemlerde şirketlerinde asgari ücret ile çalıştığını, sigortalılığının iptal edilmesinin haksız ve adaletsiz olduğunu, yıllar sonra sigortalılığının geçersiz sayılmasının davalı ...'nın kendi hatalı denetim raporlarından kaynaklandığını, ...'ın sigorta sürelerinin geçerli sayılmasını,

ancak sebebiyet veren taraf olmadıkları dikkate alınarak yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin dava açılmasına sebebiyet veren SGK kurumuna yüklenmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Gıda Tem. Mad. Tic. Ltd Şirketi işyerinden bildirilen 21.09.2007-31.08.2009 arası 685 gün 4/a hizmetlerinin 23.10.2015/İK/051 tarih sayılı denetim raporu sonucu iptal edildiğini, 1260 gün sayısının 867 güne düştüğünden emekli aylığının iptal edildiğini, ödenen aylıklarının borç oluşturulduğunu, eylemli çalışma varlığının belgelerle ve inandırıcı delillerle ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ...'ın, işveren ...

Temizlik Ürünleri Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Nakliyat İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ... sicil numaralı işyerinde 21.09.2007-04.04.2008 tarihleri arasında 194 gün, 04.01.2009-31.08.2009 tarihleri arasında 238 gün SGK'ya bildirilen ücret karşılığında hizmet akdine dayalı sigortalı olarak fiilen çalıştığının tespitine, tespit edilen sürelerin sigorta hizmetinden sayılmasına, davacının kesilen emekli aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanmasına,

ödenmeyen emekli aylıklarının ödenmesi lazım gelen tarihlerden itibaren her ay için ayrı ayrı yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1-Mahkeme karar verirken eksik inceleme ve araştırmayla hüküm kurduğunu, dosya içeriğinden davacının diğer davalıya ait işyerinde 21.09.2007 - 04.04.2008 tarihleri arasında 194 gün, 04.01.2009 - 31.08.2009 tarihleri arasında 238 gün SGK ' ya bildirilen ücret karşılığında hizmet akdine dayalı sigortalı olarak fiilen çalıştığının tespitine ve davacının kesilen emekli aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanmasına, aksi yöndeki kurum işleminin iptali gerektiği, sonucuna varılması mümkün olmadığından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

2-Davacının diğer davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı sigortalı olarak fiilen gerçek ve eylemli bir çalışmasının bulunup bulunmadığı, tam olarak ortaya çıkaramadığını, dinlenen tanık beyanlarının hüküm kurmaya yeterli olmadığını, dosya içeriğinde davacı tarafın iddiasını kanıtlayacak gerekli bilgi ve belgeler bulunmamakta olup, Kurum işleminin iptalinin gerektiği yönünde düzenlenen bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olmadığını, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler,

yemin hariç her türlü delile dayandırılabileceğini, bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, davacı tarafın Kurum işleminin iptaline yönelik iddiaları ispatlanamadığını,

3-Verilen kararda SGK aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olması da hukuka aykırı olup, Mahkemenin bu kararının kaldırılması gerektiğini, kabul manasına gelmemek kaydıyla, davacının diğer davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı sigortalı olarak çalıştığının tespiti gerektiği kanaatine ulaşılacak olsa bile bundan dolayı SGK'ya herhangi bir kusur atfedilmesi mümkün olmadığından ve sonuç olarak verilen karar hizmet tespiti niteliğinde olduğundan, kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmiş olması hukuka aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, hizmet birleştirmesi sonucu 4a statüsünde 01.12.2009 tarihinde emekli olduğu, SGK tarafından 21.09.2007-04.04.2008 (194 gün) ile 04.01.2009-31.08.2009 (238 gün) tarihleri arasındaki çalışmasının, 23.10.2019 tarihli Sivas SGK İl Müdürlüğü denetmen raporu doğrultusunda gerçek olmadığı gerekçesiyle 432 günlük sigortalılık süresi geçersiz sayılmış, davalı şirketin 01.10.2004 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve 31.12.2010 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığı ve dava konusu devrede işyerinin kanun kapsamında olduğu,

şirket temsilcisinin işyerinin faaliyet gösterdiği adresleri belirtmesine rağmen denetmen tarafından bu adreslerde ayrı ayrı tahkikat yapılmadığı, davacının denetmen raporunda yaptığı işleri anlatmış olduğu, fiilen çalışmış olduğunu, işi şirket temsilcisi olan ...'den aldığını, sigortalı olmak için kimseye para vermediğini, ... 'in, ...'nin eşi olduğu ve hasta olup tekerlekli sandalyede olduğunu belirttiği,

bu işyerinde sigortalı olarak yer alan bir kısım kişilerin sigortalı olmak için para verdiklerini ve işyerini tanımadıklarını ve isimini bilmediklerini beyan etmeleri üzerine 17.05.2007 tarihinde şirket hisselerinin ... ve ...'a devrinden sonraki tüm sigortalıların sigortalılıklarının iptal edilmesi gerektiğinin denetmen raporunda belirtildiği ve bu doğrultuda SGK tarafından 17.05.2007 tarihinden sonra bildirilen tüm sigortalıların sigortalılıkları iptal edildiği, dinlenilen davacı, kamu ve bordro tanıkları davacının fiilen çalıştığını beyan ettikleri, talep edilen devrede şirketin aktif olduğu,

bilirkişi raporu doğrultusunda 2007, 2008, 2009 yıllarına ait gelir, gider ve gelir vergisi matrahının ne kadar olduğu hususu Mahkemesince sorulup ek rapor alındığı, ek rapora göre de işyerinin Kanun kapsamında kalışına göre davacının hizmet akdi ile çalıştığının anlaşıldığı, davacının belirtilen tarihlerde işyerinde çalışmadığına ilişkin herhangi bir delilin de bulunmadığı dikkate alınarak Mahkemenin kabul kararının yerinde olduğu,

her ne kadar davalılardan Kurum tarafından aleyhlerine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin doğru olmadığı belirtilmiş ise de davanın, davalı Kurumun yaptığı işlem nedeniyle açılmış olması ve davacıya yüklenecek kusur bulunmadığından yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin bu istinaf sebebine de itibar edilemeyeceğinden İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucu verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu görülmekle Dairece istinaf yoluna başvuran davalı ... tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1 maddesi gereğince başvurunun esastan

reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini yineleyerek kararın bozulması talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından temyiz incelemesine konu eldeki dosyada davalı şirket yetkilisi ...'in Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında sehven davalı gösterildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının karar başlağında yer alan "..." ifadesinin silinerek kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,