Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5047 K.2024/5427

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın reddine ilişkin karar verilmiş, bu kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin eşi ...'in davalı işyerinde 01.08.1985-31.01.1988 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davalı işyeri kamu kuruluşu olup, çalışmaların kayıtlara geçmesinin asıl olduğunu tanık ile ispatın mümkün olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi, 02.06.2021 tarihli ve 2021/187 Esas, 2021/824 Karar sayılı kararı ile "... "davanın kısmen kabulü ile davacının 19.09.1985-23.12.1985 tarihleri arasında ve 21.03.1986 tarihinde davalı Kurum nezdinde çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin, 21.10.2021 tarihli ve 2021/2126 Esas, 2021/1714 Karar sayılı kararı ile somut olayda, bordro tanıklarının dinlenildiği ancak tanıkların nizalı dönemin tamamına ilişkin açık ve net beyanlarının olmadığı görülmüştür.

Dairenin kaldırma kararı sonrasında Mahkemece Belediyenin SGK'ya hitaben yazdığı 05.07.2013 tarihli yazı doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de davalı işyerinin kamu kurumu olduğu, ücret ödemelerinin belgelere dayanması gerektiği açık olup bordrolarda gözüken sürenin Kuruma bildirildiği anlaşılmış olmakla, ücret ödemesi yapılmayan dönemi kapsar mahiyette yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce Mahkeme kararı kaldırılarak ispatlanamayan davanın reddine dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 21.10.2021 tarihli ve 2021/2126 Esas, 2021/1714 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin, 23.06.2022 tarihli ve 2022/896 Esas, 2022/9755 Karar sayılı kararında; ".... Somut olay bakımından davacının çalışmalarının bir kısmının geçtiğini ileri sürdüğü iş yeri belediye olup bir kamu kuruluşudur. Kamu kuruluşu olan davalı iş yerinde geçen çalışmaların resmî kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır.

Davacının eşinin, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Davacının eşinin kamu kurumu olan belediye bünyesinde ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı olup kamu kuruluşundaki çalışmaların resmî kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan talep edilen dönemler yönünden yapılacak iş, davalı Belediyenin muhasebecisi, müdürleri, fen işleri biriminin şef amirleri dinlenerek davacının eşinin ücretini nasıl aldığını belirlemek,

kamu kuruluşlarında geçen çalışmanın yazılı belge ile kanıtlanması asıl olduğundan ancak ücretin başkaca şekilde ödendiğini fiili ve somut olarak tespit etmek suretiyle gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2023 tarihli ve 2022/2464 E., 2023/532 K. sayılı kararı ile somut olayda, bordro tanıklarının dinlenildiği ancak tanıkların nizalı dönemin tamamına ilişkin açık ve net beyanlarının olmadığı görülmüştür.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bozma ilamında belirtildiği üzere, davalı Belediyeden nizalı dönemde çalışması bulunan muhasebeci, müdür, fen işleri biriminin şef amirlerinin isimlerinin bildirilmesi istenilmiş olup, Kurumun 07.11.2022 tarihli yazısından sadece ... isimli muhasebe memurunun kayıtlarına ulaşılabildiği, başkaca tanık bilgisinin olmadığı, bildirilen tanığın beyanının alındığı, ancak bozma ilamında da belirtildiği üzere ücretin nasıl ödendiğinin ortaya konulamadığı,

davalı işyerinin kamu kurumu olması ve ücret ödemelerinin belgelere dayanması gerektiği açık olup, davacının murisinin bordrolarda gözüken sürenin Kuruma bildirilmiş olması ve ücret ödemesi yapılmayan dönemde de çalışmanın yukarıda açıklanan gerekçelerle ispat edilememesi nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. 2 nci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2023 tarihli ve 2022/2464 E., 2023/532 K. sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin, 21.09.2023 tarihli ve 2023/8547 Esas, 2023/8505 Karar sayılı kararında; "1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. İnceleme konusu eldeki davada davacı vekili, müvekkilinin eşi ...'in davalı işyerinde 01.08.1985-31.01.1988 tarihleri arasında çalıştığının tespitini istemiş; Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

Mahkemece uyuşmazlık konusu döneme ilişkin olarak dosyada bulunan 1985 yılı 3 üncü dönem bordrosunda ...'in bildirimi yapılmamış olan 28 günlük çalışması bulunduğu tespit edilmiş olmakla bu süre bakımından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddi yününde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmektedir." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

D.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 06.03.2024 tarihli ve 2023/2475 E., 2024/444 K. sayılı kararı ile dosyaya sunulan iş yeri özlük evrakları incelendiğinde davacı murisinin ilk kez işe 19.09.1985 tarihinde girdiği 23.12.1985 tarihinde işten çıkarıldığı, 21.03.1986 tarihinde tekrar işe girdiği ancak çıkış bildirgesi bulunmadığı anlaşılmakla tespit edilen süreler dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne davacının 19.09.1985 - 23.12.1985 tarihleri arasında ve 21.03.1986 tarihinde fer'i müdahil Kurum nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın hatalı olup bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın hatalı olup bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,