Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5097 K.2024/9529

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının Orman Genel Müdürlüğüne bağlı Ilgaz Orman İşletme Müdürlüğü Ağaçlandırma Bölge Şefliği nezdinde 15.07.1984 tarihinde çalışmaya başladığını, bu çalışması nedeniyle 15769315 sicil sayılı ile tescil edilmiş olmasına rağmen primlerinin ödenmediğini, müvekkilinin tüm sigortalılık işlemleri halen bu sicil sayılı üzerinden yürütüldüğü halde sigorta primi ödenmediği için işe giriş tarihi sigorta başlangıcı olarak kabul edilmediğini belirterek, davacı müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 03.03.1986 olarak tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 03.03.1986 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı adına 102110273415 05 sicil sayılı Orman Genel Müdürlüğü Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 15.07.1984 tarihinde işe başladığına dair 31.07.1987 tarihli Kurum tarihlerine intikal eden işe giriş bildirgesi verildiği, davacının 02.03.2020 tarihinde kuruma başvurduğu, 11.03.2020 tarihinde bordroda adına rastlanmadığı gerekçesiyle talebinin reddedildiği, 15.07.1984 tarihinde işe başladığına dair Çankırı Orman İşletme Müdürlüğü tarafından işe giriş bildirgesi verildiği,

Ilgaz Orman İşletme Müdürlüğünde bulunan işçi sicil dosyasında işe giriş bildirgesi ve davacının imzasını içeren işe başlangıç tarihi 15.07.1984 yazılı hizmet sözleşmesinin bulunduğu, Çankırı Sosyal Sigortalar Kurumuna Orman İşletme Müdürlüğü tarafından verilen Temmuz ayı çalışanlar puantaj kayıtları ile 13.08.1984 tarihli işten ayrılan işçiler listesinde de davacının isminin yer aldığı, davacının 03.03.1986 tarihinde 18 yaşını doldurduğu hususları anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının ismi yazılı olan yukarıda özetlenen yazılı belgeler ile davacının 15.07.1984 tarihinde işe başladığı dikkate alınarak 18 yaşını doldurduğu tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak kabulüne dair verilen Mahkeme kararı yerinde olmuştur..." gerekçesiyle, davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 60 ıncı maddenin (G) bendi, 79 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.

Dava, her ne kadar sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkin olarak açılmışsa da niteliği itibariyle aidiyet tespiti istemine ilişkin olup, bu tür davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme

1.Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır.

Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, dava dışı Orman Genel Müdürlüğü Ilgaz Orman İşletme Müdürlüğü unvanlı işverenin 273415 sicil no.lu işyerinden davacı adına 15.07.1984 tarihli işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, işe giriş bildirgesinin üzerinde sigortalının isim ve kimlik bilgilerinin bulunduğu bölümde sigortalının doğum tarihinin 1950, nüfus kaydına ilişkin cilt no:20 olarak belirtilmişken davacıya ait nüfus kaydında ise doğum tarihinin 03.03.1968, evlenmeden önceki nüfus bilgilerinde ise cilt no.nun 32 olduğu,

işe giriş bildirgesindeki diğer kimlik bilgileri ile nüfus kaydı bilgilerinin uyumlu olduğu, ... ile dava dışı işveren arasında 15.07.1984 başlangıç tarihli bir hizmet sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmenin konusunun fidanlık, ağaçlandırma, mera, ıslah, tohum toplama, reçine çıkarma vs. konulu olduğu, dava dışı işveren tarafından davalı Kuruma 13.09.1984 tarihli üst yazı gönderilen işten çıkarılan işçi listesinde ... adının yanında işten çıkış tarihi olarak 30.07.1984 olarak belirtildiğinin görüldüğü, dava dışı işyerinden dosyaya sunulan 31.07.1984 düzenleme tarihli puantaj cetvelinde ... adına ve imzasının da bulunduğu,

bu ismin karşısında Temmuz 1984 döneminde 2 gün çalışmanın karşılığında 2.500 TL ödeme yapıldığının belirtildiği, davacının sigorta sicil no.sunun 1984 yılı serisinden olduğu, 1984/1-3. dönem arası işyerine ait bordroların davalı Kurum tarafından dosyaya sunulduğu, bordro tanıklarının dinlenmediği, aidiyet konusuna ilişkin gerekli araştırmanın da yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

3.Tüm bu açıklamalara göre Mahkemece, öncelikle Kurumdan dava dışı Orman Genel Müdürlüğü Ilgaz Orman İşletme Müdürlüğü unvanlı işverenin 273415 sicil no.lu işyerinden ... ... adına verilen15.07.1984 tarihli işe giriş bildirgesindeki doğum tarihi ve nüfus cilt no. ile davacıya ait nüfus kaydındaki doğum tarihi ile evlenmeden önceki nüfus cil no.nun birbirinden farklı olduğu gözetilerek,

Kurumda sigorta sicil dosyası olan başkaca ... ... olup olmadığının araştırılarak varsa sicil dosyası celbedilmeli, Türkiye genelinde nüfus kaydı araştırması yapılarak belirlenmeli, varsa bildirilen kişilerin adres bilgileri ile birlikte nüfus bilgileri de temin edilerek dava konusu hakkında bilgilerine başvurulmalı, dava konusu dönem bordrosunda kayıtlı sigortalılardan yeteri kadarı dinlenerek çalışmanın davacıya ait olup olmadığı hususunda beyanları alınmalı, böylelikle çalışmanın kime ait olduğu hususu net olarak ortaya konularak, toplanan tüm deliller değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmelidir.

4. Kabule göre de, davacının 03.03.1968 doğumlu olduğu, işe giriş bildirge tarihi olan 15.07.1984 tarihinde 16 yaşında olduğu, buna göre, davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 03.03.1986 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmesi yerine, yine dava dışı işveren ile işyeri sicil no.su belirtilmeden infaza elverişli olmayan yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

5.Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,