Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5104 K.2024/5906

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının 01.09.1991 tarihinden 01.04.2018 tarihine kadar davalı büyükelçiliğe bağlı Libya okulunda İngilizce öğretmeni olarak çalıştığını, ancak gerek davacının gerekse okul müdürü dahil olmak üzere diğer öğretmen ve personelin sigortalılık başlangıçları yapılmadığı gibi primlerinin de yatırılmadığını, 1980'lerden bu yana faaliyet gösteren ve birçok mezun veren bir okulun SGK kayıtlarında hiçbir öğretmenin bulunmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının maaşının uzun süre elden ödendiğini, son dönemde davacı adına olan Arap Türk Bankası hesabına yatırıldığını,

davacının 1991 yılından itibaren davalı işyerinde çalıştığının okul müdürü tarafından verilen resmi belge ile de sabit olduğunu belirterek, davacının davalıya ait işyerinde 01.09.1991 – 01.04.2018 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının iddia edilen dönemde Libya Büyükelçiliğinde çalışması bulunmadığını, davacının Kerkük vatandaşı olup sonradan Türk vatandaşlığına geçtiğini, davacının Türk vatandaşlığına geçiş tarihinin ilgili kurumdan sorulması sonrası bu husustaki savunma haklarını saklı tuttuklarını, davacının müvekkili işyerinde 12.03.2010 tarihinde işe başladığını görevinin okul döneminin bitimi olan 30.05.2018 tarihinde sona erdiğini, SGK kayıtlarının da bu yönde olduğunu, özel okul öğretmenlerinin çalışmalarının belirli süreli iş akdine dayandığından davacının taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu yönde içtihatlar bulunduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, çalıştırılan işçilerin Kuruma bildirilmesi yükümlülüğünün işverene ait bir yükümlülük olduğunu, Kurumun sorumlu tutulamayacağını, eylemli ve gerçek çalışma olgusunun ispatı gerektiğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerde hata bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı yanında öğretmen olarak görev yaptığına dair yazılı tercüme belgeleri ile dinlenen tanık beyanlarına göre davanın kabulüne, davacının, davalıya ait .... sicil numaralı işyerinde, Kuruma bildirilen süreler dışında 01.09.1991-01.04.2018 tarihleri arasında asgari prime esas kazanç üzerinden hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 12.03.2010-01.04.2018 tarihleri arasında müvekkili Libya Büyükelçiliğine bağlı okulda çalıştığını ve bu tarihler arasında yasadan doğan sorumluluklar yerine getirilerek davacının çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, Arap Türk Bankasından gelen belgelere göre davacının adı geçen bankadaki hesabının 2009 yılında açıldığını, 2010 yılından itibaren hizmet akdi ile Elçiliğe bağlı okulda çalıştığını, Elçilik tarafından ödemelerin resmi şekilde, banka yolu ile yapıldığını, eğer 2010 yılından önce hizmet akdine bağlı olarak çalışma söz konusu olması durumunda, davacı adına daha önceki yıllarda da hizmet akdinden ötürü ödeme söz konusu olması gerektiğini, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalılığın oluşumu yönünde çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, eylemli ve gerçek bir biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, çalışmayı ortaya koyan belgelerin ise, işe giriş bildirgesi ile birlikte aylık ve dönemsel prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgeler olduğunu, aynı işyerinde çalışmaya devam edilmesinin süreyi kesmediğini, davacının tespitini istediği sürelerle ilgili olarak bildirge ve ücret tediye bordolarında davacının imzası olanların saptanması gerektiğini, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, müvekkili Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...bordro ve davacı tanıklarının davacının çalışmasını doğruladıkları, davacının sunduğu 01.01.1991 tarihinde işe başladığına dair tercüme edilmiş yazı, davacının yaptığı işler nazara alındığında çalışmasının tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı, her ne kadar davacının bildirilen süreleri yönünden de karar verilmiş ise de bu sürelerin Kurumca infazda gözetilebileceği, Mahkemenin davanın kabulüne dair kararın yerinde olduğu gerekçesi ile istinaf istemlerinin esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, tercüme edilmiş belgeler, tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,