Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5203 K.2024/6802

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Kurum sigortalılarından 0701200717317 sigorta sicil numaralı ...'un davalılardan ... Harfiyat Nak. İnş. Gıda. Tur. Pet. Orm. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.'nin diğer davalı ...'ne taahhüt ettiği ...

İşletme Şefliği 537 kod nolu B tipi orman yolu yapım işinde çalışmakta iken 03.11.2008 tarihinde geçirdiği işkazası sonucu vefat etmesi nedeniyle davacı Kurumca hak sahiplerine toplam 84.933,00 TL peşin sermaye değeri masraf yapıldığını, kaza nedeniyle düzenlenen 27.01.2009 - ŞÖ/3 tarihli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığının İş Müfettişi tarafından hazırlanan inceleme raporunda davalılardan işveren ... Harfiyat Nak.İnş. Gıda Tur. Pet. Orm.

Ürünleri San. Tic. Ltd.

Şti.'nin %30, ...'nün %30 oranında, kazazede sigortalı ...'un %40 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği belirtmekle; kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Kurum zararı olan 84.933,00 TL'den 33.973,20 TL'nin gelirlerin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin de davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Harfiyat Nakliyat İnşaat Gıda Turizm Petrol Orman Ürünleri Sanayi Tic. Ltd. Şti. vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ceza dosyası içerisinde bulunan olay yeri görgü ve tespit tutanağının içeriğini kabul etmediklerini, tutanakta hem ... ... hem de tarafsız tanıklarca beyan edildiği üzere ...'un operatör ehliyeti olmadığı,

sadece yağlama elemanı olarak görevlendirilmesine karşın ...'un talimata aykırı olarak araç kullanması hususuna değinilmemiş olduğunu, şahsın kendisini ehliyet sahibi, deneyimli operatör olarak tanıttığını, ehliyeti olan ... ...'ın gözetim ve sorumluluğunda ...'ın ... telkin etmesiyle istisnai olarak araç kullanan ...'un olay zamanı yalnız başına ve ... ...'nin talimatının aksine makine kullandığını, kaza sırasında şahsın baret taksa hayatta kalabileceğini,

davalı Şirket yetkilisinin ...'a ehliyeti gelene dek araç kullanmayı yasaklamasına rağmen Potasyum Klorat ile herhangi bir işlem yapması yönünde talimat vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ... ve bacanağı olan operatör ... ...'ın daha kısa zamanda daha fazla iş yapmak amaçlı olarak, aralarında anlaşarak, Davalı şirket yetkilisinin talimatlarına aykırı olarak bu maddeyi kullanmış olabilecekleri savunmakla davacının davasının reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

2.Davalı ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu işin ... Harfiyat Nakliyat İnşaat Gıda Turizm Petrol Orman Ürünleri Sanayi Tic. Ltd Şti.'ne ihale edilerek 06.10.2008 tarihinde sözleşme imzalandığı, Serik Orman işletme Müdürlüğünün meydana gelen iş kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, imzalanan teknik şartname ve diğer evraklara göre Serik Orman İşletme Müdürlüğünün yükümlülüğünün yükleniciyi denetlemek olduğunu, diğer davalı-yüklenici ... Harfiyat Nakliyat İnşaat Gıda Turizm Petrol Orman Ürünleri Sanayi Tic. Ltd. Şti'.ne tarafından patlatıcı kullanılacağının kendilerine yazılı veya sözlü olarak bildirilmediğini, bu nedenlerle davanın idare ... yönünden

davacının davasının reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece; "davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Hafriyat Nak. İnş. Taah. Gıda Tur. Petrol ve Orman Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece özetle, “...03.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle oluşan Kurum zararının rücuan tahsiline ilişkin davada verilen kararın Dairemizin 2015/23841 2016/5398 E-K sayılı ilamında davalı ... ile davalı şirket arasında asıl-alt işverenlik ilişkisinin irdelenmesi ve neticesine göre kusur raporu aldırılması,

gerçek zararın açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde belirlenmesi ve ilk peşin sermaye değerli gelirle karşılaştırılarak düşük (az) olan tutarın davalının kusur oranına uygulanarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, Mahkemece bozmaya uyulmuş davalılar arasında asıl -alt işveren ilişkisi bulunmadığı kabulüyle karar verilmiş ise de verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

Mahkeme tarafından getirtilen taraflar arasındaki sözleşmede yapılan işin orman yolu yapımı işi olduğu, bu işin Orman idaresinin asıl işlerinden olduğu belirgindir. Bu nedenle davalılar arasında asıl -alt işveren ilişkisi mevcut olduğu da açıktır.

Orman İşletme Müdürlüğünün kusurunun bulunup bulunmadığına ilişkin kusur oran ve aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kabulü ile

1-48.832,08 TL Kurum zaranının gelir bağlama onay tarihi olan 23.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine," dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre aşağıda belirtilen husus dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkeme kararlarının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinde tanımlanan unsurları taşıması ve kararda taraf isimlerinin doğru bir biçimde gösterilmesi gerekmektedir. Eldeki davada, gerekçeli karar başlığından tüzel kişiliği bulunan Orman Genel Müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi gerekirken, tüzel kişiliği bulunmayan Serik Orman İşletme Müdürlüğünün gösterilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ancak belirtilen eksikliğin giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'unun 438 inci maddesi gereğince Mahkeme kararı düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Hükmün karar başlığında davalı olarak gösterilen “...” isminin çıkarılmasına yerine, “Orman Genel Müdürlüğü” yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,