Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/533 K.2024/1771

Taraflar arasındaki asıl davada kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin ve borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali, birleşen davada yersiz aylıkların tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamı davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın kabulü ile birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl dava davacı/birleşen davanın davalısı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Asıl davanın davacı vekili asıl davanın dava dilekçesinde özetle; davacının 03.11.2017 tarihinde eşi....'tan boşandığı, boşanma sonrasında müteveffa babası ...'dan kalan emekli maaşının boşanma sonrasında davacıya bağlandığı, yalnızca bu maaşla geçinen ve başkaca geliri olmayan davacının aldığı emekli maaşının kurum tarafından boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesi ile kesilerek ödenen aylıkların geri istendiği, davacının çocukları ve erkek kardeşi ile beraber yaşadığı, boşanmış olduğu eski eşi ile boşanma sonrasında hiç bir hal ve şartta bir araya gelmediği,

Kurum işleminin yasal olmadığı iddiasıyla davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespiti ile davalı kurumca hukuka aykırı olarak kesilen yetim aylığının davacıya yeniden bağlanmasına, ödenmeyen geçmişe dönük yetim aylıklarının ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davanın davacısı Kurum vekili birleşen davanın dava dilekçesinde özetle; davacının Kurumdan aylık almakta iken 30.11.2018 tarih, 2018/MB 165 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmen Raporu ile anlaşmalı boşanma yaptığının anlaşılması nedeniyle kendisine yapılan yersiz ödemelerin tahsilinin talep edildiği, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı için Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün 2019/4352 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça icra takibine haksız olarak itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği,

davalının icra takibine itirazında haksız olduğu iddiasıyla Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün 2019/4352 sayılı dava dosyasında yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Asıl davanın davalısı birleşen davanın davacısı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının boşanmış olmasına rağmen boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği, 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin son fıkrasına aykırı şekilde babasından kalan aylığı alarak Kuruma zarara uğrattığı savunmasıyla asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; nüfus kayıtlarına göre davacı/birleşen dosya davalısının boşandığı eşinin boşanmanın kesinleşmesinden sonra 12.03.2018 tarihinde yerleşim yeri adresinin taşınmış olduğu, seçmen kayıtlarından yine boşandığı eşinin Erzurum ili ..... ilçesi ..... ilkokulunda oy kullanmış olduğu ve tutanakta ifadesi bulunan tutanak tanığı ...'in Mahkememizde verdiği ifadesinde davacı/birleşen dosya davalısı....'ın çocuklarıyla beraber kaldığı,

eşi binada oturmuş olsaydı kesin göreceğine dair samimi ve istikrarlı beyanı ile aynı şekilde tutanak tanığı ...'in denetmenlere beyan verdiği tarihte davacı/birleşen dosya davalısı ...'ın eşiyle yaşayıp yaşamadığını bilmediğine dair samimi ve istikrarlı beyanı nedeni ile Kurum tarafından yapılan işlemin yasal olmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile davalı Kurumca kesilen yetim aylığının davacıya yeniden bağlanmasına. davacıya ödenmeyen yetim aylıklarının ödenmesine,

davacının Kuruma borçlu bulunmadığının tespitin, birleşen 2020/375 Esas sayılı davanın reddi ile davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının boşanmış olmasına rağmen boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam edip 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin son fıkrasına aykırı şekilde babasından kalan aylığı alarak davalı ... zarara uğrattığı, bu hususun göz ardı edilmemesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum teftiş raporunun aksinin ispat edilmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün 2019/4352 Esas sayılı dava dosyasında davacının itirazının iptaline, takibin devamına davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davacısı birleşen dava davalısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davanın davacısı/birleşen davanın davalısı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi her ne kadar kurum teftiş raporunun aksinin ispat edilemediğinden bahsetmiş ise de bu raporun aksinin başkaca hangi delille ispat edileceği hususunda herhangi bir değerlendirme yapmadığı, kaldırılarak gönderilen ilk kararla sonraki karar arasında çelişki oluştuğu, verilen bu karar hukuka aykırı olmakla birlikte gerekli tüm ispat faaliyetlerinin yerine getirildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, asıl davada boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin ve yersiz aylıklar nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali; birleşen davada yersiz aylıklar için başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamı davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla asıl davanın davacısı/birleşen davanın davalısı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,