Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5522 K.2024/5844

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı dava dilekçesinde; sigortalılığından sonra 398 gün cezaevinde yattığını ve beraat ettiğini, sonra 69 gün tutuklandığını ve devamında amme davasının ortadan kalktığını, dava konusu 398+69 gün sürenin primlerini yatırıp emekli olmak için Kuruma yapmış olduğu başvurunun reddedildiğini iddia etmiş, cezaevinde yatıp beraat ettiği ve bu sürelerin primlerini davalı Kuruma borçlanarak emekli olabilmesi için Kurum kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle;davacının taleplerinin hukuksal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının sigortalılık bitiş tarihinden sonra tutuklandığının tespit edildiğini, Kurumun gerçekleştirdiği işlemin hukuka uygun olduğunu savunmuş, yasal koşulları gerçekleşmeyen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; davacının 16.10.1981-18.11.1982 tarihleri arasında Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 1982/242 E. - 1986/53 K. sayılı kararının bozma üzerine 1987/68 E. - 1988/240 K. sayılı numarasını aldığı, bu kararlarda davacı ...'ın beraat kararı aldığı ve Yargıtay 1. Ceza Dairesi 29.06.1989 tarih ve 1735 E. - 2150 Karar sayılı ilamı ile onanarak davacı yönünden kesinleştiği, Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.07.2020 tarihli müzekkere cevabından anlaşıldığı,

yine Tufanbeyli Asliye Ceza Mahkemesinin 1985/12 E. - 46 K. sayılı dosyasında 21.01.1985 - 28.03.1985 tarihleri arasında tutuklandığı ve Mahkemece mağdurun şikayetçi olmaması nedeniyle davacı sanık hakkında hukuku amme davasının ortadan kaldırılmasına karar verildiği, buna göre davacının ilk tutuklandığı tarih olan 16.10.1981 gününden önce dava dışı 3030 sicil nolu iş yerinde sigortalı olması nedeniyle yerleşik içtihatlar gereğince evvelinden sigortalılık tescilinin yapılmış olmasının yeterli sayıldığından,

davacının 16.10.1981-18.11.1982 tarihleri arasındaki tutukluluk süresinin beraat kararı olması nedeniyle borçlanma yapılabileceği kanaatine varıldığı, yine davacının her ne kadar 21.01.1985-28.03.1985 tarihleri arasındaki tutuklulukta geçen sürede davasında ortadan kaldırma kararı verilmiş ise de ceza davasında mağdurun şikayetinden vazgeçmesi neticesinde davanın ortadan kaldırma kararı verildiği, mahkumiyet kararı olmadığı,

masumiyet karinesi dikkate alındığında olması gerektiği sonucuna ulaşılan suçsuzluk halinin hukuki nitelik olarak sosyal güvenlik ilkesi ışığında beraat hükmünde değerlendirilerek davacının 21.01.1985-28.03.1985 tarihleri arasında da tutukluluk süresinin borçlanma yapılabileceği gerekçesiyle davacının davasının kabulüne davacının 16.10.1981 - 18.11.1982 ve 21.01.1985 - 28.03.1985 tarihleri arasında tutuklu kaldığı günlerin borçlanma yapılmasının tespitine, aksi Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili, eksik inceleme yapıldığını, bu tür davaların “kamu düzenine” ilişkin olduğunu, çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak açıklıkta ortaya konması gerektiğini, davalı Kurum tarafından yapılan işlemlerin tamamen mevzuata ve hukuka uygun olduğunu, davacının iddialarının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunmuş, usul ve yasaya aykırı verilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre HMK 355 inci maddesi kapsamında kamu düzenine de aykırı bir husus bulunmayan Mahkeme hükmüne karşı yapılan istinaf taleplerinin, HMK 353/1–b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 80 inci, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,