Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5598 K.2024/6789

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının, davalıya ait ... ... isimli iş yerinde 2008 Eylül ayında çalışmaya başladığını, 2015 yılı Temmuz ayına kadar kesintisiz çalıştığını, ancak SGK'nın hizmetlerini ve işe girişini kuruma bildirmediğini, tamamen sigortasız çalıştırıldığını, bu nedenle sosyal güvenceden yoksun kaldığını beyan ederek, davacının, davalıya ait iş yerinde 01.09.2008 tarihinden 01.07.2015 tarihine kadar kesintisiz çalıştığının ve kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının, davalı ile yakın akraba olduğunu, dericilikle uğraştıklarını, davaya konu edilen iş yerinde deri imalatı yapıldığını, davalının ağabeyi ... ... ile davacının ağabeyi ... ... ...'ın 2006 yılında iş yerine ortak olduğunu, ancak maliye kaydının davacının adına yapıldığını, davacının da sermaye koyarak iş yerinde ortak olduklarını, ilk yıllar işin iyi gittiğini, sorun yaşanmadığını, sonrasında ekonomik kriz yaşandığını, 2018 yılında kurban bayramı sonunda ortaklıktan ayrıldığını, ortaklıktan ayrılırken bütün hesapların yapıldığını, hissesine düşen tüm hakları kendisine verildiğini, davacı ile davalı arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının davalıya ait iş yerinde 5510 sayılı Kanun kapsamında çalıştığını gösteren herhangi bir yazılı delil bulunmadığını, Kuruma bildirilen günlerin tespitinde hukuki yarar bulunmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, davacının davalı işverene ait işyerinde kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince özetle; "Davanın kabulü ile Davacı ...'ın, davalı ...'e ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından 01.09.2008-01.07.2015 tarihleri arasında kesintisiz şekilde çalıştığının tespitine, bu süreler içerisinde yatırılmayan primlerin davalı tarafından kuruma yatırılmasına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Feri Müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarında davacının çalışmasının görülmediğini,tanık beyanlarının fiili çalışmayı ispatlar nitelikte olmadığını,davanın reddine karar verilmesi gerektiğini gerektiğini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının da işyerine ortak olduğunu, aralarında hizmet akdi ilişkisi olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve Fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemece hizmet tespitine yönelik kurulan hüküm eksik araştırmaya dayalıdır. Bu yüzden öncelikle çalışıldığı iddia edilen yerin işverenlik sıfatı üzerinde titizlikle durularak, bu husus hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak şekilde aydınlatılmalı, davalı ve tanık ifadelerinde davacının ve davalının dava dışı kişilerle birlikte işyerini ortak olarak işlettiklerine dair beyanlar araştırılarak,

davacının bu işyerinde hangi sıfatla bulunduğu irdelenmeli, davaya konu çalışmanın gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek,

davalı iş yerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince ve vergi denetmenlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa ilgili belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli ve tanık beyanlarının değerlendirilmesinde; iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve iş yerinin niteliği nazara alınmalıdır.

Böylece uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,