Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/56 K.2024/828

Taraflar arasındaki kesilen ölüm aylığının bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 06.01.1996 tarihinde eşini kaybettiğini, eşinden dolayı 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı bağlandığını, 22.11.1999 tarihinde vefat eden babasından dolayı da aylık bağlandığını, ancak davalı Kurum tarafından eşinden dolayı ölüm aylığı almakta olduğundan bahisle babasından bağlanan ölüm aylığının iptal edildiğini, kendi çalışmasından dolayı gelirinin bulunmadığını belirterek, “Kurum işleminin iptali ile halen eşinden dolayı aylık almakta olan davacının aynı zamanda babasından dolayı da aylık almaya hak kazandığının tespitine ve dayacıya Kuruma başvuru tarihini izleyen 01.10.2016 tarihinden itibaren aylık bağlanmasına karar verilmesini” talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Genel Müdürlüğün 04.02.2016 tarihli Genel Yazısında belirtilen 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılar dışında 01.01.1984-03.10.2000 ve 08.08.2001-02.08.2003 tarihleri arasında ölen 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalıların hak sahipleri çocuklarına aylık bağlanabilmesi için buralardan aylık veya gelir alıp almadıkları dikkate alınarak aylık bağlanması gerektiği ifadesi ve 15.09.2009 tarihinden itibaren müteveffa sigortalı.....'dan hak sahibi (4/a) maaşı aldığı tespitine istinaden babası....'den almış olduğu yetim aylığının iptal edildiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve mevzuata aykırı olduğunu, bilirkişi ve mahkeme karının yerinde olmadığını, kanun koyucu tarafından aranan şart sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama ve bu kapsamdaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama olup, davacı müvekkilenin kendi çalışmasından dolayı geliri bulunmadığını, tüm bunlara rağmen davalı kurumun ve bilirkişinin müvekkil aleyhine genişletici yorumda bulunması ve mahkemenin de bunlara dayanarak davalarını reddetmesinin hukuka uygun olmadığını belirterek, kararın istinaf incelemesi ile kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda; davacının 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan eşinin 06.01.1996, 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan babasının 22.11.1999 tarihinde vefat ettiği, davacının; eşinden dolayı 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı aldığı, babasından dolayı da 19.09.2016 tarihli tahsis talebine istinaden ölüm aylığı bağlandığı, ancak babasından dolayı bağlanan ölüm aylığının, eşinden dolayı ölüm aylığı aldığı gerekçesi ile kesildiği, bunun üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

...sigortalıya ilişkin koşulların sigortalının ölüm tarihinde; hak sahibine ilişkin koşulların ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının eşinin ve babasının 01.10.2008 tarihinden önce vefat ettiği, 5510 sayılı Kanun'un geçici 1 inci maddesine göre ölüm aylıklarının bağlanmasında yürürlükten kalkan 1479, 506, 2926 , 2925 sayılı yasal hükümlerin uygulanmaya devam edeceğinden somut uyuşmazlığa 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, davacının eşinden farklı statüdeki babasından dolayı da aylığa hak kazandığı,

davacıya hem eşinden hem de babasından dolayı ayrı ayrı ölüm aylığı bağlanması gerektiği, davacıya babasından dolayı bağlanan aylığın iptaline ilişkin Kurum işlemi hatalı olup, aynı yöndeki mahkeme kararının yerinde olmadığı,..." gerekçesiyle

"1-)Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne, ... 3. İş Mahkemesi'nin 2021/173 E., 2022/114 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

2-)Davanın kabulü ile a)Davacıya babasından dolayı kuruma başvuru tarihini izleyen aybaşı olan 01.10.2016 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine kurum işleminin iptaline," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 1 nci maddesi, 1479 sayılı Kanun'un 45 ve 46 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,