Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5601 K.2025/2904

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalılara ait inşaat iş yerinde çalışırken iskeleden düşmek suretiyle yaralandığını belirterek iş kazası nedeniyle zararının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Proje Gayr. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından müvekkil şirkete bildirilmiş olan herhangi bir iş kazası söz konusu olmadığı gibi, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmiş herhangi bir iş kazası kaydının da bulunmadığını, davacının iddia ettiği şekilde bir iş kazasının söz konusu olmadığını, herhangi bir kusuru veya sorumluluğunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; davalı şirketin taşeron işini yaptığını, davacının da kısa süre kendisiyle çalıştığını, kendisine iş kazası ile ilgili herhangi bir bilgi verilmediğini, iddia edilen iş kazasının olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekiline davacının geçirdiğini iddia ettiği iş kazası nedeniyle SGK'ya iş kazası başvurusunda bulunmak üzere kesin süre verildiği, SGK Manisa İl Müdürlüğü'nden gelen 25.12.2020 tarihli müzekkere cevabında davacı ...'in geçirmiş olduğu kazayla ilgili olarak 12.06.2019 tarihli ve 8544720 sayılı yazı ile Kurum tarafından davacıdan istenilen evrak Kuruma getirilmediği için işlemlere devam edilemediğinin bildirildiği, belgeler Sosyal Güvenlik Kurumuna sunulmadığından tahkikata devam edilemediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; yerel mahkeme tarafından eksik inceleme ile usule ve kanuna aykırı bir şekilde karar verildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

5510 sayılı Kanun’un 13. maddesinde iş kazasının 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5. madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile bildirilmesinin zorunlu olduğu, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde iş kazasının öğrenildiği tarihten başlayacağı, Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık İş Müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabileceği bildirilmiştir.

Kuruma belirtilen şekilde bir bildirimde bulunulmadığının anlaşılması halinde ise yapılacak iş, davacıya iş kazasını Sosyal Güvenlik Kurumuna ihbarda bulunmak ve olayın Kurumca iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine “iş kazasının tespiti” davası açmak üzere önel verilmesi, önel içerisinde dava açılması halinde iş bu davanın sonucu beklenilerek, iş kazası sigorta kolundan davacılara gelir bağlatılması ve bağlanan gelirin de hesap edilen maddi tazminat alacağından rücuya kabil kısmının tenzil edilmesidir.

Öte yandan olayın iş kazası olmadığının anlaşılması halinde izlenecek yol açısından ise Dairemizin 20.09.2022 tarih ve 2022/3466 E.- 2022/10875 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere "dava konusu eylemin bir haksız fiil olduğu, bu yönüyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ise 49. ve devamı maddeleri gereği genel hükümlere tabi bir tazminat davası olarak görülerek, çözüme kavuşturulması, yönünden İş Mahkemesince genel mahkemeler lehine görevsizlik kararı verilmesi gerektiği" açıktır.

Bu açıklamalar doğrultusunda mahkemece yapılacak iş, davaya konu olayın SGK tarafından iş kazası olarak tespit edilip edilmediğinin belli olmaması karşısında; öncelikle davacıya iş kazasını Sosyal Güvenlik Kurumuna ihbarda bulunmak için ve Kurumca iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde ise Sosyal Güvenlik Kurumuna ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine “iş kazasının tespiti” davası açması için önel vermek, tespit davasını bu dava için bekletici sorun yaparak çıkacak sonuca göre davanın esası hakkında bir karar vermek, olayın iş kazası olmadığının anlaşılması halinde ise görev hususunu da değerlendirerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin istinaf başvurularının esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır .

VI. KARAR