Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5663 K.2024/6441

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 24.06.2014-14.09.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili, tarafların arkadaş olduğunu, davacının zaman zaman müvekkilinin kuaför salonunda yaptığı iş gereği sıkışık olduğu dönemlerde yardıma geldiğini, yaptığı yardımla sınırlı olarak müvekkilinden harçlık şeklinde maddi yardım aldığını, taraflar arasında herhangi bir iş akdi veya işveren-işçi ilişkisinin bulunmadığını, İzmir 3. İş Mahkemesinin 2016/717 Esas sayılı dosyasındaki tanık beyanlarının da bunu desteklediğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davacının hizmet döküm cetvelinde 01.11.2023 tarihinden sonra Kuruma bildirilmiş herhangi bir hizmetinin bulunmadığını, bu tür davalar kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince özetle; "Davacının davasının kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili, İlk Derece Mahkemesinin bordro tanıklarının beyanlarını hükme esas almadığını, çalışma olgusunun ispatlanamadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının işe başlangıç ve işyerinden ayrıldığı tarihler ile 801 gün çalıştığına ilişkin kanaate nasıl varıldığının dosya kapsamından anlaşılmadığını, bu tarihlere ilişkin dosyada kesin bir delil bulunmadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğer yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemece hizmet tespitine yönelik kurulan hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu, özellikle bordro tanıklarının verdiği ifadeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacının çalışmalarının tam olarak tespit edilemediği, davacının bu iş yerinde ayda kaç gün ve ne kadar süreyle çalıştığının belirlenemediği ve dinlenen tanık ifadeleri arasındaki çelişkilerin giderilmediği görülmektedir.

Bu yüzden davaya konu çalışmanın gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek,

davalı iş yerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince ve vergi denetmenlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa ilgili belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli ve tanık beyanlarının değerlendirilmesinde; iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve iş yerinin niteliği nazara alınmalıdır.

Böylece uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,